Cystodiaceae

Cystodiaceae
Ilustracja
Fragment liścia rośliny kopalnej Cystodium sorbifolioides
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

telomowe

Gromada

naczyniowe

Klasa

paprocie

Podklasa

paprotkowe

Rząd

paprotkowce

Rodzina

Cystodiaceae

Nazwa systematyczna
Cystodiaceae J.R.Croft
Kew Bull. 41(4): 797. 1986

Cystodiaceae – rodzina paproci z rzędu paprotkowców (Polypodiales). Jest to takson monotypowy obejmujący jeden rodzaj Cystodium. Należy do niego w zależności od ujęcia jeden lub dwa gatunki. Szerszy zasięg ma Cystodium sorbifolium występujące na wyspach od Borneo po Wyspy Admiralicji. Cystodium solomonense (czasem wyróżniany jako podgatunek) jest endemitem Wysp Salomona. Są to paprocie naziemne występujące w wilgotnych lasach nizinnych.

Morfologia

Pokrój
Kłącze pełzające do wyprostowanego pokryte długimi, wielokomórkowymi włoskami.
Liście
Podwójnie pierzasto złożone, z ogonkiem liściowym gęsto owłosionym. Odcinki liścia o językowatym kształcie, siedzące, piłkowane na brzegu. Blaszka rzadko owłosiona, przy czym włoski są członowane.
Zarodnie
Kupki zarodni na końcach pojedynczych żyłek.

Systematyka

Paprocie te dzięki badaniom molekularnym zostały potwierdzone jako przynależne do grupy kladów bazalnych rzędu paprotkowców Polypodiales (tzw. grupa „lindsaeoids”), wyodrębnianej też w randze podrzędu Lindsaeineae. Dawniej, mimo różnic anatomicznych i morfologicznych, klasyfikowane były w obrębie szeroko ujmowanych olbrzymkowatych jako prawdopodobnie spokrewnione z rodzajem diksonia Dicksonia. W 1986 na odrębność taksonomiczną tego rodzaju zwrócił uwagę James R. Croft po raz pierwszy podnosząc go do rangi odrębnej rodziny. W systemie Smitha i in. (2006) rodzaj ten włączony został prowizorycznie do rodziny Lindsaeaceae, ale z podkreśleniem jego odmienności. W systemie PPG I z 2016 i Nitta i in. z 2022 w randze monotypowej rodziny.

Pozycja filogenetyczna rodziny w rzędzie paprotkowców
paprotkowce


Saccolomataceae




Cystodiaceae




Lonchitidaceae



Lindsaeaceae







Pteridaceae – orliczkowate




Dennstaedtiaceae – denstediowate





Cystopteridaceae – paprotnicowate





Rhachidosoraceae




Diplaziopsidaceae




Aspleniaceae – zanokcicowate




Desmophlebiaceae



Hemidictyaceae








Thelypteridaceae – zachylnikowate




Woodsiaceae – rozrzutkowate





Onocleaceae – onokleowate



Blechnaceae – podrzeniowate




Athyriaceae – wietlicowate









Hypodematiaceae




Didymochlaenaceae




Dryopteridaceae – nerecznicowate




Lomariopsidaceae




Nephrolepidaceae – nefrolepisowate




Tectariaceae




Oleandraceae




Davalliaceae – dawaliowate



Polypodiaceae – paprotkowate














Podział rodziny

rodzaj Cystodium J.Sm., Gen. Fil.: t. 96 (1841)

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 The Pteridophyte Phylogeny Group, A community-derived classification for extant lycophytes and ferns, „Journal of Systematics and Evolution”, 54 (6), 2016, s. 563–603, DOI: 10.1111/jse.12229.
  3. 1 2 3 Cystodium J.Sm.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-01-01].
  4. 1 2 3 4 5 6 K.U.Kramer, P.S. Green (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. I. Pteridophytes and Gymnosperms. Berlin, Heidelberg, New York, London, Paris, Tokyo, Hongkong, Barcelona: Springer-Verlag, 1990, s. 98. ISBN 0-387-51794-4.
  5. 1 2 3 Nitta J.H., Schuettpelz E., Ramírez-Barahona S., Iwasaki W., An open and continuously updated fern tree of life, „Frontiers in Plant Science”, 13, 2022, DOI: 10.3389/fpls.2022.909768 [dostęp 2023-08-06].
  6. ↑ Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf. A classification for extant ferns. „Taxon”. 55 (3), s. 705–731, 2006. (ang.).