Paprotnicowate

Paprotnicowate
	; Paprotnica krucha
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	telomowe
Gromada	naczyniowe
Klasa	paprocie
Podklasa	paprotkowe
Rząd	paprotkowce
Rodzina	paprotnicowate
	Nazwa systematyczna
	Cystopteridaceae Newman; Hist. Brit. Ferns: 6. 1840
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Paprotnicowate (Cystopteridaceae) – rodzina paproci z rzędu paprotkowców (Polypodiales). Obejmuje 3 rodzaje z ok. 37 gatunkami. Są to paprocie naziemne, szeroko rozpowszechnione na świecie. Do polskiej flory należą 4 gatunki z rodzaju paprotnica Cystopteris i dwa z rodzaju cienistka Gymnocarpium.

Morfologia

Kłącze płożące lub podnoszące się, pokryte łuskami na wierzchołku. Liście o jednakowym kształcie (monomorficzne). Wiązki przewodzące pierzaste lub rozwidlające się, otwarte. Kupki zarodni i zawijki o różnych kształtach.

Systematyka

W systemie Smitha i in. (2006) grupa zaliczanych tu roślin stanowiła podrodzinę Cystopteroideae w obrębie rodziny rozrzutkowatych Woodsiaceae w rzędzie paprotkowców (Polypodiales). Podkreślono przy tym niejasne relacje filogenetyczne. W systemie PPG I (2016) oraz systemie Nitta i in. (2022) rodzina ma pozycję bazalną w stosunku do pozostałych rodzin podrzędu Aspleniineae H.Schneid. & C.J.Rothf. 2016 odpowiadającemu kladowi „eupolypods II” w systemie Smitha i in. (2006).

Pozycja filogenetyczna rodziny w rzędzie paprotkowców

paprotkowce

Saccolomataceae

Cystodiaceae

	Lonchitidaceae

	Lindsaeaceae

Pteridaceae – orliczkowate

Dennstaedtiaceae – denstediowate

Cystopteridaceae – paprotnicowate

Rhachidosoraceae

Diplaziopsidaceae

Aspleniaceae – zanokcicowate

	Desmophlebiaceae

	Hemidictyaceae

Thelypteridaceae – zachylnikowate

Woodsiaceae – rozrzutkowate

	Onocleaceae – onokleowate

	Blechnaceae – podrzeniowate

Athyriaceae – wietlicowate

Hypodematiaceae

Didymochlaenaceae

Dryopteridaceae – nerecznicowate

Lomariopsidaceae

Nephrolepidaceae – nefrolepisowate

Tectariaceae

Oleandraceae

	Davalliaceae – dawaliowate

	Polypodiaceae – paprotkowate

Wykaz rodzajów

Acystopteris Nakai, Bot. Mag. (Tokyo) 47: 180. 1933
Cystopteris Bernh., Neues J. Bot. 1(2): 26. 1805 – paprotnica
Gymnocarpium Newman, Phytologist 4: 371. 1851 – cienistka

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).
1 2 3 4 5 The Pteridophyte PhylogenyT.P.P. Group The Pteridophyte PhylogenyT.P.P., A community-derived classification for extant lycophytes and ferns, „Journal of Systematics and Evolution”, 54 (6), 2016, s. 563–603, DOI: 10.1111/jse.12229 .
1 2 3 Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf. A classification for extant ferns. „Taxon”. 55 (3), s. 705–731, 2006. (ang.).
↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland – a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
1 2 NittaN. J.H. NittaN., SchuettpelzS. E. SchuettpelzS., Ramírez-BarahonaR.B. S. Ramírez-BarahonaR.B., IwasakiI. W. IwasakiI., An open and continuously updated fern tree of life, „Frontiers in Plant Science”, 13, 2022, DOI: 10.3389/fpls.2022.909768 [dostęp 2023-08-06] .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-02-28] (ang.).

[ppgI-2] 1 2 3 4 5 The Pteridophyte PhylogenyT.P.P. Group The Pteridophyte PhylogenyT.P.P., A community-derived classification for extant lycophytes and ferns, „Journal of Systematics and Evolution”, 54 (6), 2016, s. 563–603, DOI: 10.1111/jse.12229 .

[smith-3] 1 2 3 Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf. A classification for extant ferns. „Taxon”. 55 (3), s. 705–731, 2006. (ang.).

[4] Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular plants of Poland – a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. IB PAN, 2002. ISBN 83-85444-83-1.

[nitta-5] 1 2 NittaN. J.H. NittaN., SchuettpelzS. E. SchuettpelzS., Ramírez-BarahonaR.B. S. Ramírez-BarahonaR.B., IwasakiI. W. IwasakiI., An open and continuously updated fern tree of life, „Frontiers in Plant Science”, 13, 2022, DOI: 10.3389/fpls.2022.909768 [dostęp 2023-08-06] .