Biksbit

Biksbit
	; Kryształy biksbitu, długość: 1,7 cm.
	Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy	czerwony beryl
Skład chemiczny	krzemian berylu glinu, Be3Al2Si6O18
Twardość w skali Mohsa	7,5–8
Przełam	muszlowy lub podmuszlowy, nierówny
Łupliwość	niewyraźna
Pokrój kryształu	pryzmatyczny, wydłużony, spłaszczony lub równy
Układ krystalograficzny	heksagonalny
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	4,95 g/cm³
	Właściwości optyczne
Barwa	agrestowoczerwona, karminowa, szkarłatna
Rysa	biała
Połysk	szklisty
Współczynnik załamania	nω = 1,572–1,580; nε = 1,564–1,570 (jednoosiowy)
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Biksbit, czerwony beryl – minerał, agrestowoczerwona, przezroczysta odmiana berylu.

Charakterystyka

Właściwości

wpływ jonów manganu powoduje intensywne, różowoczerwone zabarwienie tzw. czerwień agrestowa
kryształy mogą osiągać długość do 5 cm^{[potrzebny przypis]}
kryształy są małe, lekko mętnawe i trochę spękane, nie tworzy form bliźniaczych
na stosunkowo słaby szklisty połysk i brak ognia wpływ mają niskie współczynniki załamania światła oraz niska dyspersja (na poziomie 0,014) berylu; ceniona jest jego barwa
słupy sześcioboczne i dwuścian podstawowy to najczęstsze formy berylu, podwójne piramidy występują rzadziej. Beryl zazwyczaj występuje jako pojedyncze kryształy, ale czasem tworzy skupienia w formie pręcików
krystalizuje w układzie heksagonalnym
wykazuje dwójłomność na poziomie Δ=0,004-0,007
posiada słabą dyspersję wynoszącą 0,014
pleochroizm: wyraźny, fioletowo-czerwony / pomarańczowo-czerwony
nie wykazuje luminescencji oraz nie jest radioaktywny
nie posiada fluorescencji UV
jest przezroczysty, półprzezroczysty, przeświecający lub nieprzezroczysty

Zastosowanie

Cenny kamień jubilerski – posiada szklisty połysk co w przypadku wyższej czystości przekłada się na imponujący efekt brylancji. Dlatego często przeprowadza się fasetowy szlif berylu, aby uwypuklić jego blask i zachwycający kolor. W przypadku mniej czystych odmian wykorzystuje się natomiast szlif kaboszonowy.
Kolekcjonerzy minerałów poszukują biksbitu ze względu na jego bardzo regularne słupkowe kryształy, często stanowi on większą wartość niż dla jubilerów.

Powstawanie i występowanie

Występuje w krzemionkowych skałach wulkanicznych (ryolitach). Proces krystalizacji biksbitu zachodzi w warunkach niskiego ciśnienia i wysokiej temperatury, w obszarach porowatych blisko magmy, wzdłuż pęknięć i ubytków skał. Współwystępuje z hematytem, kwarcem, holfertitem, pseudobrookitem, berylem, topazem, spessartynem, opalem, granatem, ortoklazem oraz bixbyitem.

Miejsce występowania

Został odkryty w Górach Thomas(inne języki) w stanie Utah w USA. Jest znany przede wszystkim z Violet Claim w górach Thomas (Wah Wah). Ponadto występuje w Nowym Meksyku. Spotykany jest także w Meksyku.

Historia

Minerał został odkryty w roku 1904 przez Maynarda Bixby'ego(inne języki) (1853–1935) w Maynard’s Mine w stanie Utah w USA, w złożach manganu. Bixby był górnikiem i dostawcą minerałów z Salt Lake City. W 1912 r. niemiecki mineralog Alfred Eppler(inne języki) na jego cześć nadał minerałowi nazwę „bixbit”. Później jego nazwa została zmieniona na „czerwony beryl”, aby uniknąć pomyłek z minerałem o podobnej nazwie, „bixbyite” (Mn₂O₃), który również został nazwany na cześć Bixby’ego.

W 1958 roku w górach Wah Wah(inne języki), w pasmie Gór Thomas, Lamar Hodges odkrył czerwone kryształy biksbitu jubilerskiej jakości podczas poszukiwań uranu. Rodzina Hodgesa zakupiła teren i założyła kopalnię, która stała się znana jako „Ruby Violet claims”. W 1967 roku Hodges sprzedał kopalnię rodzinie Harris za 8000 dolarów. Wydobycie rosło, osiągając maksymalną produkcję około 2000 ton rudy rocznie na początku lat 1990.

Przykłady biksbitów

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Red Beryl, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2023-11-16] (ang.).
1 2 3 4 KrystynaK. Wołkowicz KrystynaK., Biksbit [online], Państwowy Instytut Geologiczny – PIB, 7 stycznia 2015 [dostęp 2023-11-16] .
1 2 3 4 JerzyJ. Głowacki JerzyJ., Beryl i jego szlachetne odmiany: szmaragd, akwamaryn, morganit, heliodor, bixbit [online], paskonikstronik.blogspot.com, 5 maja 2020 [dostęp 2023-11-16] .
1 2 3 4 5 6 Bixbite (Red Beryl) [online], National Gem Lab, 4 marca 2017 [dostęp 2024-12-25] (ang.).
1 2 Biksbit – właściwości – Wiadomości Jubilerskie [online], 3 lutego 2017 [dostęp 2023-11-03] .
1 2 3 4 Jerzy Żaba: ILUSTROWANA ENCYKLOPEDIA SKAŁ I MINERAŁÓW. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 65. ISBN 978-83-8293-231-7.
1 2 3 Biksbit – występowanie [online], Wiadomości Jubilerskie, 3 lutego 2017 [dostęp 2023-11-03] .
1 2 3 Biksbit – historia [online], Wiadomości Jubilerskie, 3 lutego 2017 [dostęp 2023-11-03] .

[Mindat-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Red Beryl, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2023-11-16] (ang.).

[jednaziemia-2] 1 2 3 4 KrystynaK. Wołkowicz KrystynaK., Biksbit [online], Państwowy Instytut Geologiczny – PIB, 7 stycznia 2015 [dostęp 2023-11-16] .

[pasikonikstronik-3] 1 2 3 4 JerzyJ. Głowacki JerzyJ., Beryl i jego szlachetne odmiany: szmaragd, akwamaryn, morganit, heliodor, bixbit [online], paskonikstronik.blogspot.com, 5 maja 2020 [dostęp 2023-11-16] .

[:0-4] 1 2 3 4 5 6 Bixbite (Red Beryl) [online], National Gem Lab, 4 marca 2017 [dostęp 2024-12-25] (ang.).

[WJ-5] 1 2 Biksbit – właściwości – Wiadomości Jubilerskie [online], 3 lutego 2017 [dostęp 2023-11-03] .

[’’nazwa5’’-6] 1 2 3 4 Jerzy Żaba: ILUSTROWANA ENCYKLOPEDIA SKAŁ I MINERAŁÓW. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 65. ISBN 978-83-8293-231-7.

[WJ2-7] 1 2 3 Biksbit – występowanie [online], Wiadomości Jubilerskie, 3 lutego 2017 [dostęp 2023-11-03] .

[WJ3-8] 1 2 3 Biksbit – historia [online], Wiadomości Jubilerskie, 3 lutego 2017 [dostęp 2023-11-03] .