Dajakolot

Dajakolot

Dyacopterus

Podtyp

Podgromada

Infragromada

Podrząd

rudawkokształtne

Podrodzina

dajakolot

Typ nomenklatoryczny

Cynopterus spadiceus O. Thomas, 1890

Diacopterus: Fain, 1976
Dycopterus Abdullah & Hall, 1997

3 gatunki – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies

Multimedia w Wikimedia Commons

Dajakolot (Dyacopterus) – rodzaj ssaków z podrodziny Cynopterinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowo-wschodniej Azji.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 106–144 mm, długość ogona 16–29 mm, długość ucha 18–25 mm, długość tylnej stopy 15–25 mm, długość przedramienia 74–96,4 mm; masa ciała 70–148 g.

U samców D. spadiceus obserwowano laktację.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1912 roku duński chiropterolog Knud Andersen w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Katalog Chiroptera w zbiorach Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) dajakolot sundajski (D. spadiceus).

Etymologia

Dyacopterus (Diacopterus, Dycopterus): Dajakowie (Dayak), rdzenna ludność z Borneo; gr. πτερον pteron ‘skrzydło’.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Grafika	Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
	Dyacopterus brooksi	O. Thomas, 1920	dajakolot sumatrzański	gatunek monotypowy	endemit Indonezji: Sumatra i południowo-wschodnie Borneo (Kalimantan)	DC: 11,6–12 cm DO: 1,7–2 cm DP: 8,1–8,3 cm MC: 86–91 g	VU
	Dyacopterus spadiceus	(O. Thomas, 1890)	dajakolot sundajski	gatunek monotypowy	północny Półwysep Malajski, Sumatra oraz zachodnie, północne i wschodnie Borneo; zakres wysokości: 0–1190 m n.p.m.	DC: 10,6–13 cm DO: 1,6–2,6 cm DP: 7,4–8,1 cm MC: 70–100 g	NT
	Dyacopterus rickarti	K.M. Helgen, Kock, Gomez & Ingle, 2007	dajakolot filipiński	gatunek monotypowy	endemit Filipin: kilka zapisów z Luzonu i Mindanao; podejrzewa się, że jest szeroko rozpowszechniony; zakres wysokości: 260–1680 m n.p.m.	DC: 13–14,4 cm DO: 1,8–2,9 cm DP: 9,1–9,6 cm MC: 138–148 g	EN

Kategorie IUCN: NT – gatunek bliski zagrożenia, VU – gatunek narażony, EN – gatunek zagrożony.

Kladogram za Almeida et al., 2020, zmodyfikowany

	Megaerops ecaudatus

	Megaerops kusnotoi, Megaerops niphanae

	Cynopterus sphinx

	Cynopterus horsfieldii, Cynopterus brachyotis

	Ptenochirus minor

	Ptenochirus jagori, Ptenochirus wetmorei

Dyacopterus spadiceus

Sphaerias blanfordi

	Balionycteris maculata

	Aethalops alecto, Aethalops aequalis

Thoopterus nigrescens

	Alionycteris paucidentata

	Haplonycteris fischeri, Otopteropus cartilagonodus

	Latidens salimalii

	Chironax melanocephalus, Penthetor lucasi

	Syconycteris australis

	Macroglossus minimus, Macroglossus sobrinus

Harpyionycterinae

Harpyionycterini

	Boneia bidens

	Harpyionycteris celebensis, Harpyionycteris whiteheadi

Aproteles bulmerae

Dobsonia minor

Dobsonia inermis, Dobsonia praedatrix

	Dobsonia viridis, Dobsonia peronii

	Dobsonia anderseni, Dobsonia moluccensis, Dobsonia pannietensis

Scotonycteris zenkeri

	Casynycteris ophiodon

	Casynycteris argynnis, Casynycteris campomaanensis

	Eonycteris spelaea

	Eonycteris major, Eonycteris robusta

Rousettus amplexicaudatus

Rousettus spinalatus

Rousettus leschenaulti

	Rousettus aegyptiacus

	Rousettus madagascariensis, Rousettus oblivionus

	Stenonycteris lanosus

Megaloglossus azagnyi, Megaloglossus woermanni

Myonycteris angolensis

	Myonycteris brachycephala, Myonycteris torquata

	Myonycteris leptodon, Myonycteris relicta

	Plerotes anchietae

Hypsignathus monstrosus

Epomops franqueti

Nanonycteris veldkampii

Epomophorus dobsonii

Epomophorus wahlbergi

	Epomophorus minor

	Epomophorus gambianus, Epomophorus pusillus

	Eidolon dupreanum, Eidolon helvum

	Notopteris macdonaldii

Paranyctimene raptor

Nyctimene major

Nyctimene certans

	Nyctimene cephalotes, Nyctimene robinsoni

	Nyctimene albiventer, Nyctimene vizcaccia

Desmalopex leucopterus, Desmalopex microleucopterus

	Mirimiri acrodonta

	Pteralopex atrata, Pteralopex taki

	Melonycteris melamnops

	Nesonycteris fardoulisi, Nesonycteris woodfordi

Styloctenium mindorensis

Neopteryx frosti

Pteropus personatus

Acerodon celebensis, Acerodon jubatus

Pteropus scapulatus

Pteropus lombocensis

Pteropus macrotis

	Pteropus woodfordi

	Pteropus gilliardorum, Pteropus mahaganus

	Pteropus molossinus

	Pteropus pelagicus, Pteropus tokudae

Pteropus livingstoni, Pteropus voeltzkowi

	Pteropus dasymallus

	Pteropus pselaphon, Pteropus pumilus

	Pteropus rodricensis, Pteropus vampyrus

	Pteropus lylei, Pteropus medius

	Pteropus niger, Pteropus seychellensis

	Pteropus rufus, Pteropus aldabrensis, Pteropus comorensis

Pteropus capistratus, Pteropus ennisae

Pteropus vetulus

Pteropus nitendiensis, Pteropus tuberculatus

Pteropus anetianus

Pteropus fundatus

Pteropus samoensis

	Pteropus rayneri

	Pteropus cognatus, Pteropus rennelli

Pteropus poliocephalus

Pteropus ocularis, Pteropus ornatus

Pteropus neohibernicus

Pteropus griseus

	Pteropus speciosus

	Pteropus hypomelanus, Pteropus melanotus

Pteropus alecto, Pteropus conspicillatus

	Pteropus tonganus

	Pteropus admiralitatum, Pteropus ualanus

	Pteropus pohlei

	Pteropus mariannus, Pteropus pelewensis

Uwagi

1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Dyacopterus Andersen, 1912.
↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 3 K. Anderson: Catalogue of the Chiroptera in the collection of the British Museum. Wyd. 2. Cz. 1: Megachiroptera. London: The Trustees, 1912, s. 651. (ang.).
↑ A. Fain. Nouveaux acariens parasites de la superfamille Listrophoroidea (Astigmates). „Acta Zoologica et Pathologica Antverpiensia”. 64, s. 37–67, 1976. (ang.).
↑ M.T. Abdullah & L.S. Hall. Abundance and distribution of fruit bats and other mammals in the tropical forest canopy in Borneo. „Sarawak Museum Journal”. 72, s. 66, 1997. (ang.).
1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 79. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 90. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 N. Giannini, C. Burgin, V. Van Cakenberghe, S. Tsang, S. Hintsche, T. Lavery, F. Bonaccorso, F. Almeida & B. O’Toole: Family Pteropodidae (Old World Fruit Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 71–72. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Dyacopterus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-14].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 449. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ K.K. Sokołowska K.K., Piersi – zagadka ewolucji [online], www.wiz.pl, 2020 [dostęp 2021-08-08] (pol.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-27]. (ang.).
↑ Taxonomy: Dyacopterus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-12-22]. (ang.).
↑ Francisca CunhaF.C. Almeida Francisca CunhaF.C., Nancy B.N.B. Simmons Nancy B.N.B., Norberto P.N.P. Giannini Norberto P.N.P., A Species-Level Phylogeny of Old World Fruit Bats with a New Higher-Level Classification of the Family Pteropodidae, „American Museum Novitates”, 2020 (3950), 2020, s. 1–24, DOI: 10.1206/3950.1 .

Identyfikatory zewnętrzne (takson monotypowy):