Eidolinae
| Eidolinae | |||
| F.C. Almeida, Giannini & Simmons, 2016 | |||
 Zjawy płowe (Eidolon helvum) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina |
Eidolinae | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Podrodziny: Eidolon Rafinesque, 1815 | |||
| Synonimy | |||
| |||
| Rodzaje i gatunki | |||
| |||
Eidolinae – monotypowa podrodzina ssaków z rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).
Rozmieszczenie geograficzne
Podrodzina obejmuje gatunki występujące w Afryce (włącznie z Madagaskarem) i zachodniej Azji.
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 150–215 mm, długość ogona 10–22 mm, długość ucha 27,2–37 mm, długość tylnej stopy 31,5–40 mm, długość przedramienia 117–134 mm; masa ciała 230–350 g.
Systematyka
Podrodzinę wyodrębnił w 2016 roku międzynarodowy zespół biologów (Brazylijka Francisca Cunha Almeida, Argentyńczyk Norberto Pedro Giannini i Amerykanka Nancy B. Simmons) w artykule zatytułowanym Historia ewolucji afrykańskich nietoperzy owocożernych (Chiroptera: Pteropodidae), opublikowanym w czasopiśmie „Acta Chiropterologica”. Rodzaj Eidolon nazwał w 1815 roku francusko-amerykański przyrodnik Constantine Samuel Rafinesque w publikacji swojego autorstwa o tytule Analiza natury, czyli tabela wszechświata i ciał zorganizowanych. Rafinesque w oryginalnym opisie nie wymienił żadnego gatunku; gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) zjawa płowa (E. helvum).
Etymologia
- Eidolon: ειδωλον eidolon ‘widmo, zjawa’.
- Pterocyon: gr. πτερον pteron ‘skrzydło’; κυων kuōn, κυνος kunos ‘pies’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Pterocyon paleaceus W.C.H. Peters, 1861 (= Vespertilio vampirus helvus Kerr, 1792).
- Leiponyx (Liponyx): gr. λειπω leipō ‘porzucić, zostawić’; ονυξ onux, ονυχος onukhos ‘pazur’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Leiponyx buettikoferi Jentink, 1881.
Podział systematyczny
Do podrodziny należy jeden rodzaj zjawa (Eidelon) z dwoma gatunkami:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa | Podgatunki | Rozmieszczenie geograficzne | Podstawowe wymiary | Status IUCN |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
Eidolon helvum | (Kerr, 1792) | zjawa płowa | 3 podgatunki | w Czarnej Afryce i równikowej, w tym na wyspach Zatoki Gwinejskiej i archipelagu Zanzibar oraz na południowo-zachodnim Półwyspie Arabskim; zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m. | DC: 15–19,5 cm DO: 1–1,5 cm DP: 11,7–13,7 cm MC: 230–350 g |
NT |
 |
Eidolon dupreanum | (Pollen, 1866) | zjawa madagaskarska | gatunek monotypowy | endemit Madagaskaru: zachodnie wybrzeże i środkowa część wyżynna, Nosy Be; zakres wysokości: 10–1200 m n.p.m. | DC: 19–21 cm DO: 1,4–2,2 cm DP: 11,7–13,4 cm MC: 285–300 g |
VU |
Kategorie IUCN: NT – gatunek bliski zagrożenia, VU – gatunek narażony.
Kladogram za Almeida et al., 2020, zmodyfikowany
Uwagi
Przypisy
- 1 2 F.C. Almeida, N.P. Giannini & N.B. Simmons. The Evolutionary History of the African Fruit Bats (Chiroptera: Pteropodidae). „Acta Chiropterologica”. 18 (1), s. 84, 2016. DOI: 10.3161/15081109ACC2016.18.1.003. (ang.).
- ↑ W. Peters. Pteropus stramineus Geoffroy. „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Aus dem Jahre 1861, s. 423, 1861. (niem.).
- ↑ F.A. Jentink. Description of a new African bat, Leiponyx büttikoferi. „Notes from the Leyden Museum”. 3, s. 60, 1881. (ang.).
- ↑ W.A. Forbes. Mammalia. „The Zoological Record”. 18, s. 13, 1882. (ang.).
- 1 2 C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, or, Tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteur, 1815, s. 54. (fr.).
- 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 100. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- 1 2 3 4 5 N. Giannini, C. Burgin, V. Van Cakenberghe, S. Tsang, S. Hintsche, T. Lavery, F. Bonaccorso, F. Almeida & B. O’Toole: Family Pteropodidae (Old World Fruit Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 115–116. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Eidolon. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-19].
- 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 456. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ K.C. Andersen. On four little known names of chiropteran genera. „The Annals and Magazine of Natural History”. Eigth series. 1 (5), s. 431–435, 1908. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 252.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 595.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 367.
- 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 80. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-27]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Eidolon – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-12-26]. (ang.).
- ↑ Francisca Cunha Almeida, Nancy B. Simmons, Norberto P. Giannini, A Species-Level Phylogeny of Old World Fruit Bats with a New Higher-Level Classification of the Family Pteropodidae, „American Museum Novitates”, 2020 (3950), 2020, s. 1–24, DOI: 10.1206/3950.1.
Bibliografia
- T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).