Epoletnik

Epoletnik

Epomops

J.E. Gray, 1870

Ilustracja

Epoletnik afrykański (E. franqueti) na ilustracji z 1860 roku

Podtyp

Podgromada

Infragromada

Podrząd

rudawkokształtne

Nadrodzina

Podrodzina

epoletnik

Typ nomenklatoryczny

Epomophorus franqueti Tomes, 1860

2 gatunki – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies

Multimedia w Wikimedia Commons

Epoletnik (Epomops) – rodzaj ssaków z podrodziny Epomophorinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) samic 103–180 mm, samców 110–195 mm, długość ogona 0–1 mm, długość ucha 20–27 mm, długość tylnej stopy 21–28 mm, długość przedramienia samic 77–96 mm, samców 84–102 mm; masa ciała samic 61–145 g, samców 92–215 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1870 roku angielski zoolog John Edward Gray w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Katalog małp, lemurów i nietoperzy owocożernych w zbiorach Muzeum Brytyjskiego. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) epoletnik afrykański (E. franqueti).

Etymologia

Epomops: etymologia niejasna, Gray nie wytłumaczył znaczenia nazwy rodzajowej, być może nazwa pochodzi od rodzaju Epomophorus E.T. Bennett, 1836 (pagonowiec) i gr. ωψ ōps, ωπος ōpos ‘wygląd, oblicze’.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Grafika	Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
	Epomops franqueti	(Tomes, 1860)	epoletnik afrykański	gatunek monotypowy	Afryka Zachodnia i Srodkowa od południowo-zachodniego Wybrzeża Kości Słoniowej na wschód do Sudanu Południowego i Ugandy, na południe do północnej Angoli i północnej Zambii; zakres wysokości: 0–1850 m n.p.m.	DC: 11–18 cm DO: 0–0,1 cm DP: 7,7–10,1 cm MC: 61–172 g	LC
	Epomops buettikoferi	(Matschie, 1899)	epoletnik gwinejski	gatunek monotypowy	lasy Afryki Zachodniej od południowego Senegalu, na wschód do środkowej Nigerii; zakres wysokości: 65–1175 m n.p.m.	DC: 10,3–19,5 cm DO: bezogonowy DP: 8,2–10,2 cm MC: 110–215 g	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.

Kladogram za Almeida et al., 2020, zmodyfikowany

	Megaerops ecaudatus

	Megaerops kusnotoi, Megaerops niphanae

	Cynopterus sphinx

	Cynopterus horsfieldii, Cynopterus brachyotis

	Ptenochirus minor

	Ptenochirus jagori, Ptenochirus wetmorei

Dyacopterus spadiceus

Sphaerias blanfordi

	Balionycteris maculata

	Aethalops alecto, Aethalops aequalis

Thoopterus nigrescens

	Alionycteris paucidentata

	Haplonycteris fischeri, Otopteropus cartilagonodus

	Latidens salimalii

	Chironax melanocephalus, Penthetor lucasi

	Syconycteris australis

	Macroglossus minimus, Macroglossus sobrinus

Harpyionycterinae

Harpyionycterini

	Boneia bidens

	Harpyionycteris celebensis, Harpyionycteris whiteheadi

Aproteles bulmerae

Dobsonia minor

Dobsonia inermis, Dobsonia praedatrix

	Dobsonia viridis, Dobsonia peronii

	Dobsonia anderseni, Dobsonia moluccensis, Dobsonia pannietensis

Scotonycteris zenkeri

	Casynycteris ophiodon

	Casynycteris argynnis, Casynycteris campomaanensis

	Eonycteris spelaea

	Eonycteris major, Eonycteris robusta

Rousettus amplexicaudatus

Rousettus spinalatus

Rousettus leschenaulti

	Rousettus aegyptiacus

	Rousettus madagascariensis, Rousettus oblivionus

	Stenonycteris lanosus

Megaloglossus azagnyi, Megaloglossus woermanni

Myonycteris angolensis

	Myonycteris brachycephala, Myonycteris torquata

	Myonycteris leptodon, Myonycteris relicta

	Plerotes anchietae

Hypsignathus monstrosus

Epomops franqueti

Nanonycteris veldkampii

Epomophorus dobsonii

Epomophorus wahlbergi

	Epomophorus minor

	Epomophorus gambianus, Epomophorus pusillus

	Eidolon dupreanum, Eidolon helvum

	Notopteris macdonaldii

Paranyctimene raptor

Nyctimene major

Nyctimene certans

	Nyctimene cephalotes, Nyctimene robinsoni

	Nyctimene albiventer, Nyctimene vizcaccia

Desmalopex leucopterus, Desmalopex microleucopterus

	Mirimiri acrodonta

	Pteralopex atrata, Pteralopex taki

	Melonycteris melamnops

	Nesonycteris fardoulisi, Nesonycteris woodfordi

Styloctenium mindorensis

Neopteryx frosti

Pteropus personatus

Acerodon celebensis, Acerodon jubatus

Pteropus scapulatus

Pteropus lombocensis

Pteropus macrotis

	Pteropus woodfordi

	Pteropus gilliardorum, Pteropus mahaganus

	Pteropus molossinus

	Pteropus pelagicus, Pteropus tokudae

Pteropus livingstoni, Pteropus voeltzkowi

	Pteropus dasymallus

	Pteropus pselaphon, Pteropus pumilus

	Pteropus rodricensis, Pteropus vampyrus

	Pteropus lylei, Pteropus medius

	Pteropus niger, Pteropus seychellensis

	Pteropus rufus, Pteropus aldabrensis, Pteropus comorensis

Pteropus capistratus, Pteropus ennisae

Pteropus vetulus

Pteropus nitendiensis, Pteropus tuberculatus

Pteropus anetianus

Pteropus fundatus

Pteropus samoensis

	Pteropus rayneri

	Pteropus cognatus, Pteropus rennelli

Pteropus poliocephalus

Pteropus ocularis, Pteropus ornatus

Pteropus neohibernicus

Pteropus griseus

	Pteropus speciosus

	Pteropus hypomelanus, Pteropus melanotus

Pteropus alecto, Pteropus conspicillatus

	Pteropus tonganus

	Pteropus admiralitatum, Pteropus ualanus

	Pteropus pohlei

	Pteropus mariannus, Pteropus pelewensis

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 J.E. Gray: Catalogue of monkeys, lemurs, and fruit-eating bats in the collection of the British Museum. London: Printed by order of the Trustees, 1870, s. 126. (ang.).
1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 80. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 96. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 N. Giannini, C. Burgin, V. Van Cakenberghe, S. Tsang, S. Hintsche, T. Lavery, F. Bonaccorso, F. Almeida & B. O’Toole: Family Pteropodidae (Old World Fruit Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 95–96. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Epomops. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-19].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 452–453. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 368, 1904. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-27]. (ang.).
↑ Taxonomy: Epomops – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-12-26]. (ang.).
↑ Francisca CunhaF.C. Almeida Francisca CunhaF.C., Nancy B.N.B. Simmons Nancy B.N.B., Norberto P.N.P. Giannini Norberto P.N.P., A Species-Level Phylogeny of Old World Fruit Bats with a New Higher-Level Classification of the Family Pteropodidae, „American Museum Novitates”, 2020 (3950), 2020, s. 1–24, DOI: 10.1206/3950.1 .

Identyfikatory zewnętrzne (takson):