Fred Whipple

Fred Whipple
Ilustracja
Fred Whipple (1927)
Data i miejsce urodzenia

5 listopada 1906
Red Oak (Iowa)

Data i miejsce śmierci

30 sierpnia 2004
Cambridge (Massachusetts)

Zawód, zajęcie

astronom

Narodowość

amerykańska

Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Odkryte planetoidy: 1
(1252) Celestia19 lutego 1933

Fred Lawrence Whipple (ur. 5 listopada 1906 w Red Oak, zm. 30 sierpnia 2004 w Cambridge) – amerykański astronom.

Życiorys

Był synem farmera ze stanu Iowa, studiował matematykę na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles. Astronomią zainteresował się później i w 1931 roku uzyskał doktorat w tej dziedzinie na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. W tym czasie brał udział w sporządzaniu mapy orbity odkrytego wówczas Plutona. Był profesorem astronomii na Uniwersytecie Harvarda (USA) i dyrektorem Smithsonian Astrophysical Observatory w latach 1955-1973.

W 1951 roku wprowadził do opisu jądra komety model „brudnej kuli śniegowej” (ang. dirty snowball), która dokonuje obrotu. Jeżeli jedna strona zostanie ogrzana przez Słońce, to ciepło powoli przejdzie w głąb do śniegu, który może zmienić się w gaz. To powoduje siłę odrzutu wzdłuż orbity, która może kometę hamować lub ją przyspieszyć w zależności od kierunku obrotu (jeden z tzw. efektów niegrawitacyjnych).

Odkrył kometę okresową 36P/Whipple i kilka innych komet oraz planetoidę (1252) Celestia.

W wyniku jego wysiłków wybudowano obserwatorium astronomiczne na górze Mount Hopkins w Arizonie, jedno z największych obserwatoriów na świecie. W 1981 roku zmieniono nazwę obserwatorium na Obserwatorium im. Freda Lawrence’a Whipple’a.

Wyróżnienia i upamiętnienie

Planetoidę (1940) Whipple nazwano jego nazwiskiem, a (8344) Babette imieniem jego żony, Babette Whipple (z domu Samelson, ur. w 1918). Na jego cześć nazwano też mały krater na Księżycu.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Adam Bernstein. Fred L. Whipple, 97, Dies; Comet Research Pioneer. „Washington Post”, s. B05, 2004-09-01. (ang.).
  2. ↑ Kenneth Chang: Nekrolog Freda Whipple’a. [w:] The New York Times [on-line]. 2004-08-31. [dostęp 2016-11-13]. (ang.).
  3. 1 2 Encyklopedia Wszechświata. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 215. ISBN 978-83-01-14848-5.
  4. ↑ Whipple w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.)
  5. ↑ (1252) Celestia w bazie Minor Planet Center (ang.)
  6. ↑ The Story of the Observatory. [w:] The MMT Observatory [on-line]. 2012. [dostęp 2016-11-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-09)]. (ang.).
  7. 1 2 3 Fred Lawrence Whipple. [w:] The Bruce Medalists [on-line]. Department of Physics and Astronomy, Sonoma State University. [dostęp 2016-11-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-05-05)]. (ang.).
  8. ↑ (1940) Whipple w bazie Minor Planet Center (ang.)
  9. ↑ (8344) Babette w bazie Minor Planet Center (ang.)
  10. ↑ Whipple on Moon. [w:] Gazetteer of Planetary Nomenclature [on-line]. IAU, USGS Astrogeology Science Center, NASA. [dostęp 2016-11-13]. (ang.).

Linki zewnętrzne