David Gill

David Gill
Ilustracja
Państwo działania

Wielka Brytania, Południowa Afryka

Data i miejsce urodzenia

12 czerwca 1843
Aberdeen

Data i miejsce śmierci

24 stycznia 1914
Londyn

Specjalność: astronomia
Alma Mater

University of Aberdeen

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order „Pour le Mérite” za Naukę i Sztukę
Nagrody

Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego

Multimedia w Wikimedia Commons

David Gill (ur. 12 czerwca 1843 w Aberdeen, zm. 24 stycznia 1914 w Londynie) – szkocki astronom, znany z pomiarów paralaksy Słońca i gwiazd, umożliwiających wyznaczenie odległości Słońca i innych gwiazd od Ziemi, oraz z wczesnego wykorzystania fotografii do stworzenia map nieba.

Życie i twórczość

Większość swojej kariery spędził w Republice Południowej Afryki. Był dyrektorem Królewskiego Obserwatorium w Kapsztadzie.

Korzystając ze zjawiska paralaksy Marsa określił odległość od Słońca, a także dystansu do niektórych gwiazd. W latach 1879–1907 był królewskim astronomem na Przylądku Dobrej Nadziei. Wykonał tam szczegółowe zdjęcia nieba na obszarze 19° od południowego bieguna nieba. Zdjęcia te wykorzystał Jacobus Kapteyn przy tworzeniu Cape Photographic Durchmusterung – katalogu zawierającego prawie 500 tysięcy gwiazd. Był jednym z pionierów w astrofotografii, a także jednym z pierwszych propagatorów projektu Carte du Ciel.

W 1874 roku poprowadził wyprawę na Mauritius w celu obserwacji przejścia Wenus na tle tarczy słonecznej, a w 1877 roku – kiedy Mars był w opozycji – zorganizował wyprawę na Wyspę Wniebowstąpienia. Wykonane przez astronoma pomiary pozycji Marsa umożliwiły mu obliczenie przybliżonej paralaksy Słońca. W latach 1888–1889 brał udział w programie intensywnych obserwacji wybranych planetoid za pomocą heliometru. Dzięki temu po raz pierwszy wyznaczono paralaksę Słońca (1901) z nowoczesną dokładnością.

Zaszczyty

W 1899 roku otrzymał Medal Jamesa Craiga Watsona, w 1900 roku Złoty Medal Catherine Wolfe Bruce. Dwukrotnie – w 1882 i 1908 roku – otrzymał Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego.

Na jego cześć zostały nazwane kratery na Księżycu oraz Marsie.

Przypisy

  1. ↑ David Gill - Scientist of the Day [online], Linda Hall Library, 12 czerwca 2018 [dostęp 2022-03-04] (ang.).
  2. ↑ Encyklopedia Britannica. Ziemia i Wszechświat. Poznań: Wydawnictwo Kurpisz SA, 2006, s. 48. ISBN 978-83-60563-25-0.
  3. ↑ The Gold Medal [online], Royal Astronomical Society [dostęp 2021-02-13] (ang.).