Holtyt

Holtyt

Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	Al6(Al,Ta)(BO3)[(Si,Sb,As)O4]3(O,OH)3
Twardość w skali Mohsa	8,5
Przełam	brak
Łupliwość	wyraźna/dobra
Pokrój kryształu	słupkowe, wydłużone względem [100]
Przezroczystość	przeświecający
Układ krystalograficzny	rombowy
Gęstość	3,60–3,90 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa	kremowy, białawy, żółtawy, brązowawy
Rysa	biała
Połysk	jedwabisty, szklisty, żywiczny, matowy
Współczynnik załamania	1,705–1,761 (dwuosiowy)
Inne	dwójłomność: 0,015–0,025
Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	9.AJ.10

Holtyt – minerał z gromady krzemianów, wcześniej zaliczany do tlenków. Nazwa pochodzi od australijskego premiera Harolda Edwarda Holta (opisany w 1971 r.). Bardzo rzadki minerał, opisany jak dotąd tylko z trzech miejsc na świecie, w tym z Polski.

Charakterystyka

Minerał ten tworzy cienkie żyłki i większe nagromadzenia promienistych agregatów. Kryształy mają pokrój słupkowy o postaci silnie wydłużonych indywiduów o żółtawej do białej barwie i jedwabistym połysku. Długość tych kryształów sięga czasem kilku centymetrów, a grubość w większości w granicach 2 do 5 μm. Występowanie holtytu związane jest z wtargnięciem kwaśnych magm granitoidowych w utwory zasadowe i ultrazasadowe. Występuje w paragenezie z tantalitem i jako minerał wtórny po stibiotantalicie. Spotykany także w pegmatytach.

Minerały współwystępujące

kwarc, K-skalenie, plagioklazy, turmaliny, elbait, albit, lepidolit, muskowit, spodumen, amblygonit, pollucyt, mikroklin, simpsonit, cyrkon, tantalit i stibiotantalit.

Występowanie

• Polska - Szklary koło Ząbkowic Śląskich na Dolnym Śląsku;
• Australia - (Australia Zachodnia) Greenbush;
• Rosja - Półwysep Kolski;
• Argentyna;

Przypisy

Literatura

• Bolewski A., Manecki A., Mineralogia szczegółowa, Wydawnictwo PAE. Warszawa 1993, ISBN 83-85636-03-X
• Pieczka A., Marszałek M., Holtite the first occurrence in Poland, Mineralogia Polonica, Volume 27 No2 1996
• Pieczka A., A rare mineral-bearing pegmatite from the Szklary serpentinite masiff, the Fore-Sudetic Block, SW Poland, Geologia Sudetica, vol 33: 23-31, 2000
• Szełęg E., Atlas minerałów i skał, Wyd. Pascal, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7513-138-3