Hydrazyna

Hydrazyna
Próbka hydrazyny
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
lekko oleista, bezbarwna, higroskopijna ciecz, dymiąca na powietrzu o silnym zapachu amoniaku
Wzór chemiczny

N2H4

• zapis Hilla

H4N2

• inne wzory

H2N−NH2

Masa molowa

32,05 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

302-01-2
13464-97-6 (monoazotan)
5341-61-7 (dichlorowodorek)
634-62-8 (winian)
7803-57-8 (monohydrat)

PubChem

9321

Podobne związki
Podobne związki

difosfina, amoniak, hydroksyloamina, nadtlenek wodoru

Pochodne

fenelzyna, dimetylohydrazyna, hydrazydy

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
Multimedia w Wikimedia Commons

Hydrazyna, diazan, N2H4 – nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch połączonych ze sobą wiązaniem N−N grup aminowych. Jest to silnie trująca, bezbarwna, łatwopalna, żrąca, higroskopijna ciecz, dymiąca na powietrzu.

Budowa cząsteczki

Cząsteczka hydrazyny zbudowana jest z dwóch połączonych ze sobą identycznych grup aminowych. Pomimo tego wykazuje ona duży moment dipolowy (1,85 D w fazie gazowej), co świadczy o tym, że występuje ona głównie w konformacji gauche, w której obie grupy aminowe są skręcone o ok. 90–95° w stosunku do symetrycznej konformacji naprzeciwległej.

Otrzymywanie

Hydrazynę otrzymuje się poprzez utlenianie amoniaku podchlorynami:

NH3 + NaClO → NH2Cl + NaOH
NH2Cl + NH3 + NaOH → N2H4 + NaCl + H2O

Właściwości

Wodne roztwory hydrazyny mają charakter słabo zasadowy:

N2H4 + H2O ⇄ [N2H5]+ + OH−

Stała dysocjacji w 25 °C:

Kb = 1,3×10−6
pKBH+ = 8,1

Jest więc zasadą około dziesięciokrotnie słabszą od amoniaku (Kb = 1,78×10−5; pKBH+ 9,25).

Stała dysocjacji pKb dla innych temperatur:

25 °C50 °C100 °C200 °C300 °C
pKb6,0055,8425,6935,8136,434

Zastosowanie

Zbiornik z hydrazyną przygotowaną jako paliwo dla sondy MESSENGER

Hydrazyna znajduje zastosowanie jako paliwo rakietowe. Jest używana również do napędzania okrętów podwodnych. Stosuje się ją także jako surowiec w syntezie organicznej, jest reduktorem, a także odczynnikiem do wykrywania aldehydów, ketonów i cukrów.

Jest odczynnikiem do sekwencjonowania DNA metodą Maxama-Gilberta. Używana razem z piperydyną zrywa DNA przy cytozynie, natomiast z piperydyną i chlorkiem sodu zrywa DNA przy tyminie.

Zagrożenia

W badaniach na zwierzętach wykazuje właściwości rakotwórcze (wchłania się również przez skórę). Hydrazyna i jej pochodne to silne reduktory. Związek ten w obecności utleniaczy może gwałtownie wybuchnąć. Ryzyko wybuchu występuje także w obecności metali.

Jest łatwopalna i żrąca, jest również silną trucizną.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Podręczny słownik chemiczny, Romuald Hassa (red.), Janusz Mrzigod (red.), Janusz Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 167, ISBN 83-7183-240-0, OCLC 749698778.
  2. 1 2 Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4, OCLC 903979769.
  3. David R. Lide (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).
    1. 1 2 3 4 5 6 7 S. 4-66.
    2. 1 2 S. 6-52.
    3. ↑ S. 8-40.
    4. ↑ S. 4-140.
    5. 1 2 3 4 S. 6-175.
    6. ↑ S. 6-127.
    7. ↑ S. 9-51.
    8. 1 2 S. 16-13.
  4. ↑ Hydrazine [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 24 grudnia 2025, numer katalogowy: 215155 [dostęp 2026-07-07].
  5. ↑ Hydrazine [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 215155 [dostęp 2015-08-10] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  6. ↑ N.N. Greenwood, A. Earnshaw, Chemistry of the elements datarok = 1984, Oxford–New York: Pergamon Press, s. 427–428, ISBN 0-08-022057-6.
  7. ↑ CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 83, Boca Raton: CRC Press, 2002, ISBN 978-0-8493-1556-5 (ang.).
  8. ↑ Paul Cohen, The ASME Handbook on Water Technology for Thermal Systems, American Society of Mechanical Engineers, 1988, s. 600.
  9. ↑ Encyklopedia Biologia, Greg, s. 484, ISBN 978-83-7327-756-4.
  10. ↑ Hydrazine [online], karta charakterystyki produktu Sciencelab.com, 11 czerwca 2008 [dostęp 2008-11-26] [zarchiwizowane z adresu 2006-10-24] (ang.).