1 armata uniwersalna 76 mm 1 armata plot. 40 mm 2 armaty plot. 20 mm 2 wkm 12,7 mm 4 wyrzutnie pocisków pokr.Noor 2 wyrzutnie pocisków plot. Mehrab (4 pociski)
IRINS „Jamaran” był prototypowym okrętem serii irańskich lekkich fregat typu Moudż lub Moudge (w polskiej transkrypcji zapisywane także jako Modż). Ich konstrukcja wywodziła się z budowanych w Wielkiej Brytanii dla Iranu w latach 70. XX wieku fregat eksportowego typu Saam (Alvand), których projekt został zaadaptowany w Iranie na przełomie XX/XXI wieku do budowy własnych jednostek. Na skutek rozciągniętej w czasie budowy dalsze okręty różniły się znacząco od prototypu i od siebie nawzajem. W Iranie okręty oficjalnie zaklasyfikowano jako niszczyciele, mimo znacznie mniejszej wielkości i słabszego uzbrojenia od współczesnych okrętów tej klasy, lecz na świecie są powszechnie uważane za fregaty (lekkie fregaty), a w literaturze bywają nawet określane jako korwety. „Jamaran” stał się przy tym pierwszym większym okrętem wojennym zbudowanym w Iranie.
Program budowy fregat zainicjowano i prawdopodobnie budowę prototypowej fregaty rozpoczęto w 1997 roku. Z uwagi na naturę reżimu Islamskiej Republiki Iranu ilość ujawnianych oficjalnie informacji o wyposażeniu sił zbrojnych była jednak ograniczona, a zagraniczne informacje dotyczące budowy i konstrukcji okrętów, wynikające z analiz, są niepewne. Według doniesień zachodnich fregata miała być budowana w stoczni marynarki wojennej w Bandar-e Abbas już w 2001 roku, zaś władze irańskie poinformowały o toczącym się programie budowy fregat typu Modż w 2003 roku. Nie jest znana data oficjalnego położenia stępki (według części źródeł zachodnich stępkę pod budowę położono w 2004 roku). Okręt otrzymał nazwę od dzielnicy(inne języki)Teheranu, w której wygłaszał przemówienia ajatollah Ruhollah Chomejni. Wodowano go 28 listopada 2007 roku, z dwuletnim opóźnieniem w stosunku do planu. „Jamaran” został oddany do służby 19 lutego 2010 roku. Według doradcy ministra obrony do spraw budownictwa okrętowego budowa pierwszego okrętu zajęła 12 lat.
Sylwetka „Jamaran” (2010)„Jamaran” od dziobu – widoczna armata 76mm, wyrzutnia celów pozornych i radar Asr (2020)
Fregaty typu Moudż mają gładkopokładowy kadłub, z lądowiskiem dla śmigłowca na rufie i wydłużoną nadbudową na śródokręciu. „Jamaran” miał starszą klasyczną schodkową architekturę nadbudowy i nadbudówki na niej, z pionowymi ścianami.
Wyporność okrętów typu Moudż podawana jest zazwyczaj jako około 1500 ton. Podawane były też niższe wartości wyporności pełnej, jak 1372 tony. Długość wynosiła 94,5 metra, szerokość 11,1 metra, a zanurzenie 4,3 metra.
Załoga liczyła 125 osób z możliwością zakwaterowania dalszych 21.
Napęd stanowiły dwa silniki wysokoprężne o mocy po 10000KM, łącznie 20000KM, napędzające dwie śruby. Prędkość wynosiła 28 węzłów, a zasięg 3650 mil morskich przy 18 węzłach. W mediach podawano też inne wartości, jak prędkość 30 węzłów.
Uzbrojenie
„Jamaran” w 2010 roku – widoczne działko 40mm, wyrzutnia pocisków przeciwlotniczych Mehrab i kontener z pociskiem zapasowym drugiej wyrzutni za kominem, oraz wyrzutnie torpedoweWidok na śródokręcie z pierwotnym radarem AWS-1 i wyrzutniami pocisków Noor (2010)Widok na śródokręcie z nowym radarem Asr (2016)
Główne uzbrojenie artyleryjskie stanowiło automatyczne działo uniwersalne Fajr-27 kalibru 76mm w wieży na dziobie, będące kopią włoskiego OTO Melara 76 mm. Strzela ono pociskami o masie 6kg z szybkostrzelnością do 50 strz./min, a donośność sięga 16 km. Uzbrojenie przeciwlotnicze stanowiła armata automatyczna kalibru 40mm Fath-40 w odkrytym stanowisku z tyłu nadbudowy. Uzupełniały je dwa działka 20mm Oerlikon. Działka 20mm na „Jamaran” umieszczono na piętrze nadbudowy przed mostkiem; ponadto w skład uzbrojenia wchodziły dwa wielkokalibrowe karabiny maszynowe kalibru 12,7mm.
Uzbrojenie rakietowe przeciw okrętom obejmowało cztery kontenerowe wyrzutnie pocisków odrzutowychNoor(inne języki) (pochodna chińskich C802). Zasięg pocisków wynosi do 120km, a masa głowicy bojowej 165kg. Tylko na „Jamaranie” wyrzutnie te umieszczone zostały na nadbudówce między masztem a podstawą radaru, skierowane po dwie na burtę. Przeciwlotnicze uzbrojenie rakietowe fregat typu Moudż stanowiły dwie wyrzutnie pocisków przeciwlotniczych średniego zasięgu Mehrab, skopiowanych z amerykańskich SM-1MR Standard, umieszczone w poziomych kontenerach z unoszonymi pokrywami. Zasięg pocisków szacowany był na 38km. Tylko na „Jamaranie” kontenery wyrzutni zainstalowano na nadbudowie w części rufowej, między kominem a stanowiskiem działka przeciwlotniczego, w kierunku przeciwległych burt, z dwoma kontenerami dla pocisków zapasowych na przedłużeniu kontenerów wyrzutni (łącznie czterema pociskami).
Pod koniec 2023 roku „Jamaran” został według źródeł irańskich dozbrojony w osiem wyrzutni pocisków przeciwokrętowych rodziny Noor lub pochodnych, przez co ich liczba miała sięgnąć 12, w tym cztery wyrzutnie dodano nad dotychczasowymi czterema na śródokręciu. W 2024 roku okręt według Iranu przeszedł modernizację, w tym zainstalowano nowsze pociski przeciwlotnicze z wyrzutniami pionowego startu, o zasięgu podawanym na 50–120km. Brak jest jednak znanych potwierdzających to fotografii. Według tych informacji pociski woda-woda Noor lub Qader zamieniono także na nowsze Ghadir(inne języki) o zasięgu 300km.
Do zwalczania okrętów podwodnych służyły dwie potrójne wyrzutnie lekkich torped przeciw okrętom podwodnym kalibru 324mm, we wnękach nadbudowy w części rufowej. Na okręcie mógł bazować uniwersalny śmigłowiec typu Agusta-Bell AB 212, ale bez możliwości hangarowania. Śmigłowiec mógł przenosić torpedy przeciw okrętom podwodnym lub pociski rakietowe AS.12(inne języki).
Wyposażenie
Wyposażenie radioelektroniczne „Jamarana”, w odróżnieniu od późniejszych okrętów typu, stanowił przede wszystkim brytyjski radar dozoru ogólnego Plessey AWS-1, stosowany na oryginalnych fregatach brytyjskiej budowy typu Alvand (być może zapasowy dostarczony z Wielkiej Brytanii, względnie jego kopia). Radar zainstalowany został tylko na tym okręcie na niewysokim postumencie między masztem a kominem. Między 2013 a 2015 rokiem został zastąpiony przez nowocześniejszy irański radar trójwspółrzędny Asr(inne języki) z płaską anteną fazowaną. Na okręcie zastosowano ponadto radar dozoru nawodnego Racal Decca(inne języki) 1226 na platformie z przodu masztu oraz radar artyleryjski Contraves Sea Hunter na dachu mostka. „Jamaran” miał także sonar z anteną podkilową, ale szczegóły nie są znane.
Do 2015 roku „Jamaran” otrzymał wyrzutnię celów pozornych do walki radioelektronicznej na platformie nadbudówki za działem dziobowym.
Służba
„Jamaran” podczas ćwiczeń w 2011 roku, ze śmigłowcem AB-212 (2011)
10 maja 2020 roku podczas ćwiczeń w pobliżu Bandar Abbas na wodach Zatoki Omańskiej „Jamaran” omyłkowo trafił przedwcześnie wystrzelonym pociskiem przeciwokrętowym Noor okręt wsparcia „Konarak” typu Hendijan, rozmieszczający cele ćwiczebne. Zginęło 19 członków załogi, a 15 zostało rannych; zniszczeniu uległa nadbudówka, lecz okręt utrzymał się na wodzie i został odholowany.
Od 21 stycznia 2022 roku brał udział w ćwiczeniach Maritime Security Belt(inne języki) 2022 (CHIRU-2022) z marynarkami Rosji i Chin w Zatoce Omańskiej. Następnie „Jamaran” w składzie 83. Flotylli pełnił zadania eskortowe i antypirackie na Morzu Czerwonym. 10 sierpnia, po wezwaniu o pomoc, odparł atak pirackiej łodzi na irański statek w cieśninie Bab al-Mandab. Następnie 1 września 2022 roku „Jamaran” przechwycił dwa amerykańskie morskie drony rozpoznawcze Saildrone(inne języki) Explorer na Morzu Czerwonym, stwarzające według Iranu niebezpieczeństwo dla żeglugi – czemu zaprzeczyła strona amerykańska, po czym uwolnił je następnego dnia w „bezpiecznym miejscu”. Do 2025 roku okręt łącznie eskortował 4500 irańskich statków w Zatoce Adeńskiej i cieśninie Bab al-Mandab.
W dniach 16–17 marca 2023 roku „Jamaran” wziął udział w fazie morskiej ćwiczeń Maritime Security Belt 2023 z marynarkami Rosji i Chin. W dniach 12–14 marca 2024 roku zaś wziął udział w morskiej fazie kolejnych ćwiczeń Maritime Security Belt 2024 z rosyjskimi i chińskimi okrętami w Zatoce Omańskiej.
„Jamaran” w lutym 2025 roku
W 2024 roku okręt według Iranu przeszedł modernizację, która zwiększyła jego wartość bojową. Zmodernizowano wyposażenie elektroniczne, zainstalowano nowszy irański radar z anteną fazowaną oraz nowsze wyposażenie walki elektronicznej i uzbrojenie rakietowe.
W lutym 2025 roku „Jamaran” brał udział w międzynarodowych ćwiczeniach AMAN(inne języki) 2025, organizowanych przez Pakistan. Od 10 marca 2025 roku „Jamaran” brał udział w ćwiczeniach Maritime Security Belt 2025 z marynarkami Rosji i Chin w Zatoce Omańskiej.
W lutym 2026 roku, mimo napiętej sytuacji wokół Iranu, „Jamaran” wziął udział w ćwiczeniach Maritime Security Belt 2026 z rosyjskimi i chińskimi okrętami. W dniu rozpoczęcia amerykańsko-izraelskiej agresji na Iran 28 lutego 2026 roku okręt został zatopiony podczas amerykańskich ataków rakietowych przy nabrzeżu w bazie Konarak w Czabaharze nad Zatoką Omańską, prawdopodobnie pociskami Tomahawk.
↑Źródło podaje informację o 12 wyrzutniach pocisków przeciwokrętowych, lecz na fragmentarycznej fotografii można potwierdzić tylko osiem wyrzutni na śródokręciu. Być może chodzi o 12 pocisków razem z przeciwlotniczymi, jak w informacji dotyczącej fregaty „Sahand”.
.jpg)
Marynarka Wojenna Islamskiej Republiki Iranu
.jpg)
.jpg)
_(06).jpg)
_(01).jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
