KNM A-2

KNM A-2
Ilustracja
Bliźniaczy okręt podwodny A-4
Klasa

okręt podwodny

Typ

A

Historia
Stocznia

Germaniawerft, Kilonia

Położenie stępki

1911

Wodowanie

1913

 Norweska KMW
Wejście do służby

1914

Los okrętu

zdobyty przez Niemcy w 1940, złomowany

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu


standardowa: 250 ton
normalna: 268 ton
355 ton

Długość

46,5 metra

Szerokość

4,8 m

Zanurzenie

2,7 m

Zanurzenie testowe

50 m

Rodzaj kadłuba

dwukadłubowy

Napęd
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 700 KM
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 380 KM
2 śruby
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu


14,5 węzła
9 w.

Zasięg

powierzchnia: 900 Mm przy 10 w.
zanurzenie: 76 Mm przy 3,3 w.

Uzbrojenie
5 torped
Wyrzutnie torpedowe

3 × 450 mm

Załoga

17

KNM A-2 – norweski okręt podwodny z początku XX wieku, pierwsza ze zbudowanych dla Norwegii jednostek typu A. Zwodowany w 1913 roku w niemieckiej stoczni Germaniawerft w Kilonii, został przyjęty do służby w marynarce norweskiej w 1914 roku. Podczas kampanii norweskiej w kwietniu 1940 roku jednostka została zdobyta przez Niemców, po czym złomowana.

Projekt i budowa

Okręty podwodne typu A zostały zamówione przez rząd Norwegii w Niemczech po pozyskaniu z tego kraju pierwszego okrętu podwodnego, którym był „Kobben”(inne języki). Norwegowie byli bardzo zadowoleni z parametrów tej zbudowanej w 1909 roku jednostki i już w listopadzie 1910 roku wystosowali zapytania ofertowe skierowane do niemieckich stoczni w celu pozyskania kolejnych okrętów. Najlepszy z punktu widzenia zamawiającego projekt przygotowała stocznia Germaniawerft, który był powiększoną i silniej uzbrojoną wersją zbudowanego dla Regia Marina okrętu podwodnego „Atropo”. Głównym konstruktorem okrętów był dr Hans Techel(inne języki). W maju 1911 roku Norwegowie zamówili trzy jednostki, powiększając w 1912 roku zamówienie o jeszcze jeden okręt. Zmianą w stosunku do poprzednich konstrukcji Germaniawerft było przesunięcie rufowych sterów za śruby; nowością było wyposażenie tak małych jednostek w żyrokompasy.

Przyszły A-2 został zbudowany w stoczni Germaniawerft w Kilonii. Stępkę okrętu położono w 1911 roku, a zwodowany został w 1913 roku.

Dane taktyczno-techniczne

Marynarze KNM A-2 przy kiosku

A-2 był okrętem podwodnym konstrukcji dwukadłubowej o długości całkowitej 46,5 metra, szerokości 4,8 metra i zanurzeniu 2,7 metra. Średnica kadłuba sztywnego wynosiła 3,18 metra. Wyporność standardowa w położeniu nawodnym wynosiła 250 ton (normalna 268 ton), a w zanurzeniu 355 ton. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, dwusuwowe silniki wysokoprężne Germaniawerft o łącznej mocy 700 KM, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym SSW o łącznej mocy 380 KM. Dwa wały napędowe poruszające dwoma śrubami zapewniały prędkość 14,5 węzła na powierzchni i 9 węzłów w zanurzeniu. Zapas paliwa wynosił 12,8 tony. Zasięg wynosił 900 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym i 76 Mm przy prędkości 3,3 węzła w zanurzeniu. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów.

Okręt wyposażony był w trzy wyrzutnie torped kalibru 450 mm: dwie dziobowe i jedną rufową, z łącznym zapasem pięciu torped.

Załoga okrętu składała się z 17 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba

Po ukończeniu, na początku 1914 roku KNM A-2 w towarzystwie bliźniaczych A-3 i A-4 odbył rejs z Kilonii do Norwegii, dopływając do bazy w Horten. W tym roku jednostka została przyjęta do służby w marynarce wojennej. W chwili rozpoczęcia II wojny światowej okręt był już przestarzały. W momencie inwazji Niemiec na Norwegię A-2 wraz z bliźniaczymi jednostkami A-3 i A-4 wchodził w skład 1. dywizjonu okrętów podwodnych z bazą w Horten. Tuż po północy 9 kwietnia w Oslofjorden okręt usiłował wykonać atak na niemiecki zespół okrętów płynący w kierunku Oslo, jednak w wyniku kontrataku trałowca R-23 A-2 został uszkodzony i zmuszony do wynurzenia (zdołał jednak oddalić się od prześladowcy). Uszkodzona jednostka została 12 kwietnia porzucona w bazie sił podwodnych w Teie i dzień później zdobyta przez Niemców. Wrak A-2 został później złomowany.

Uwagi

  1. ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 379 podaje, że wyporność wynosiła 260/340 ton; Parkes 1933 ↓, s. 384 i Lipiński 1999 ↓, s. 607 podają, że 250/355 ton; Rössler 1989 ↓, s. 36 – 268/353 tony, zaś Möller i Brack 2004 ↓, s. 42 – 270/342 tony.
  2. ↑ Parkes 1933 ↓, s. 384 podaje, że okręt był wyposażony w jedną dziobową i dwie rufowe wyrzutnie z łącznym zapasem czterech torped.
  3. ↑ Parkes 1933 ↓, s. 384 podaje, że liczebność załogi wynosiła 15 osób.
  4. ↑ KNM – Kongelige Norske Marine – Norweski Okręt Jego Królewskiej Mości.

Przypisy

  1. 1 2 Rössler 1989 ↓, s. 35.
  2. ↑ Rössler 1989 ↓, s. 35-36.
  3. 1 2 3 Möller i Brack 2004 ↓, s. 42.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Rössler 1989 ↓, s. 36.
  5. 1 2 3 4 Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 350.
  6. 1 2 Brassey 1915 ↓, s. 183.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Gogin 2014 ↓.
  8. 1 2 3 Fontenoy 2007 ↓, s. 96.
  9. 1 2 3 Kindell 1940 ↓.
  10. 1 2 Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 379.

Bibliografia