KNM B-3

KNM B-3
Ilustracja
Bliźniaczy okręt podwodny B-4
Klasa

okręt podwodny

Typ

B

Projekt

EB 406B (EB 64B)

Historia
Stocznia

Karljohansvern(inne języki), Horten

Wodowanie

25 stycznia 1924

 Norweska KMW
Wejście do służby

1 czerwca 1926

Los okrętu

samozatopiony 9 kwietnia 1940

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu


standardowa: 420 ton
545 ton

Długość

51 metra

Szerokość

5,33 m

Zanurzenie

3,5 m

Zanurzenie testowe

60 m

Rodzaj kadłuba

jednokadłubowy

Napęd
2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 900 KM
2 silniki elektryczne o łącznej mocy 700 KM
2 śruby
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu


14,5 węzła
10,5 w.

Zasięg

powierzchnia: 2900 Mm przy 9 w.
zanurzenie: 150 Mm przy 3 w.

Uzbrojenie
6 torped, 1 działo kal. 76 mm
Wyrzutnie torpedowe

4 × 450 mm

Załoga

23

KNM B-3 – norweski okręt podwodny z okresu dwudziestolecia międzywojennego, jedna z sześciu zbudowanych jednostek typu B. Zwodowany 25 stycznia 1924 roku w krajowej stoczni Karljohansvern(inne języki) w Horten, został przyjęty do służby w marynarce norweskiej 1 czerwca 1926 roku. Podczas kampanii norweskiej w kwietniu 1940 roku jednostka została zatopiona przez własną załogę.

Projekt i budowa

Po wybuchu I wojny światowej i przejęciu przez Niemcy ostatniej jednostki typu A – A-5 Norwegowie rozpoczęli poszukiwania innych dostawców w celu pozyskania kolejnych okrętów. Pod uwagę brano stocznie brytyjskie, włoskie i amerykańskie, z których zdecydowano się na położoną na terenie neutralnych w tym momencie Stanów Zjednoczonych stocznię Electric Boat, co miało dać gwarancję dostawy okrętów mimo toczących się działań wojennych. Rząd Norwegii w 1915 roku zamówił więc sześć okrętów według projektu EB 406B (EB 64B), bardzo zbliżonego do koncepcji amerykańskich jednostek typu L, które miały powstać w krajowej stoczni w Horten z materiałów dostarczonych z USA. Tocząca się na Atlantyku wojna podwodna spowodowała jednak zatrzymanie dostaw amerykańskich podzespołów i materiałów do Norwegii, a przez to budowa okrętów po położeniu stępek została przerwana. W zamian stocznia usiłowała sprzedać Norwegom sześć nieodebranych przez Rosję z powodu wybuchu rewolucji okrętów typu H, jednak zostały one przejęte przez US Navy. W rezultacie okręty typu B zostały ukończone długo po wojnie, wchodząc do służby w latach 1923–1930.

Przyszły B-3 został zbudowany w stoczni Karljohansvern(inne języki) w Horten. Okręt został zwodowany 25 stycznia 1924 roku.

Dane taktyczno-techniczne

B-3 był okrętem podwodnym konstrukcji jednokadłubowej o długości całkowitej 51 metrów, szerokości 5,33 metra i zanurzeniu 3,5 metra. Wyporność standardowa w położeniu nawodnym wynosiła 420 ton, a w zanurzeniu 545 ton. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa silniki wysokoprężne Sulzer(inne języki) o łącznej mocy 900 KM, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym o łącznej mocy 700 KM (zarówno silniki Diesla, jak i elektryczne wyprodukowano w Horten). Dwa wały napędowe poruszające dwoma śrubami zapewniały prędkość 14,5 węzła na powierzchni i 10,5 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 2900 Mm przy prędkości 9 węzłów w położeniu nawodnym i 150 Mm przy prędkości 3 węzłów w zanurzeniu. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 60 metrów.

Okręt wyposażony był w cztery dziobowe wyrzutnie torped kalibru 450 mm z łącznym zapasem sześciu torped. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło pokładowe działo przeciwlotnicze Bofors kal. 76 mm L/28.

Załoga okrętu składała się z 23 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba

Po ukończeniu, 1 czerwca 1926 roku KNM B-3 został przyjęty do służby w marynarce wojennej. Okręt wraz z bliźniaczymi jednostkami B-1, B-2, B-4, B-5 i B-6 operował na Morzu Północnym. W chwili rozpoczęcia II wojny światowej okręt był już przestarzały. W momencie ataku Niemiec na Norwegię w kwietniu 1940 roku okręt należał do 3. dywizjonu okrętów podwodnych i stacjonował w porcie Liland(inne języki) koło Narwiku. W drugiej połowie maja B-3 wraz z B-1 i brytyjskim okrętem podwodnym HMS „Truant”(inne języki) operował w okolicach Harstad. 6 czerwca w trakcie rejsu z Harstad do Tromsø na jednostce nastąpił wybuch baterii akumulatorów. Ponieważ odniesione uszkodzenia uniemożliwiały przejście do Wielkiej Brytanii, 9 kwietnia 1940 roku B-3 został samozatopiony w Gavlfjorden(inne języki) nieopodal Tromsø.

Uwagi

  1. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 166 podaje, że wyporność wynosiła 450/548 ton.
  2. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 166 podaje, że moc silników wysokoprężnych wynosiła 1200 KM, a silników elektrycznych 800 KM.
  3. ↑ Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 380 podają, że prędkość na powierzchni wynosiła 14 węzłów, a pod wodą 11 węzłów.
  4. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 166 podaje, że zasięg na powierzchni wynosił 3300 Mm przy prędkości 11 węzłów, a pod wodą 150 Mm przy prędkości 5 węzłów.
  5. ↑ Parkes 1933 ↓, s. 384 i Preston 1989 ↓, s. 216 podają, że okręt był wyposażony w dwie dziobowe i dwie rufowe wyrzutnie torped.
  6. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 166 podaje, że liczebność załogi wynosiła 28 osób.
  7. ↑ KNM – Kongelige Norske Marine – Norweski Okręt Jego Królewskiej Mości.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Friedman 1995 ↓, s. 72.
  2. 1 2 3 Fontenoy 2007 ↓, s. 166.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Gogin 2014 ↓.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Gardiner i Chesneau 1980 ↓, s. 380.
  5. 1 2 3 Parkes 1933 ↓, s. 384.
  6. 1 2 Lipiński 1999 ↓, s. 607.
  7. ↑ Helgason ↓.
  8. ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 167.
  9. ↑ Kindell 1940A ↓.
  10. ↑ Kindell 1940B ↓.
  11. 1 2 Kindell 1940C ↓.

Bibliografia