Lorandyt

Lorandyt
Ilustracja
Lorandyt na aurypigmencie z Macedonii
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

TlAsS2

Twardość w skali Mohsa

2–2,5

Przełam

nieokreślony

Łupliwość

doskonała wg {100}, wyraźna wg {001}

Pokrój kryształu

pryzmatyczny, prążkowany, tabularny

Układ krystalograficzny

jednoskośny

Klasa krystalograficzna

pryzmatyczna

Właściwości mechaniczne

elastyczny

Gęstość

5,53 g/cm3

Właściwości optyczne
Barwa

karminowo-czerwona, czarno-szara, czerwona, różowawa

Rysa

czerwona, wiśniowo-czerwona

Połysk

diamentowy, metaliczny, półmetaliczny

Współczynnik załamania

2,720 (dwuosiowy)

Inne

dwójłomność: 2,720 dyspersja (optyka): względnie silna anizotropia: silna pleochroizm: słaby; Y = fioletowo-czerwony; Z = pomarańczowo-czerwony

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

2.HD.05

Lorandyt – bardzo rzadki minerał, siarczek arsenu i talu.

Został odkryty w 1894 roku w Macedonii i został nazwany na cześć profesora Loránda Eötvösa (1848–1919), fizyka, matematyka i polityka z Budapesztu.

Właściwości

Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Kryształy najczęściej o pokroju pryzmatycznym lub tabularnym. Jest minerałem elastycznym, przezroczystym bądź półprzezroczystym. Zazwyczaj w odcieniach czerwieni, okazy są częstawo pokryte żółtawym proszkiem. Posiada diamentowy lub metaliczny połysk oraz czerwonawą rysę. Rozpuszczalny w kwasie azotowym.

Występowanie

Występuje w hydrotermalnych żyłach rtęci i arsenu, związanych z wulkanizmem młodych łańcuchów górskich lub ze skałami poddanymi procesom hydrotermalnym w niskich temperaturach. Towarzyszą mu przede wszystkim realgar, aurypigment, raguinit, baryt, antymonit, cynober, markasyt, piryt i tetraedryt.

Miejsce występowania

różowawy okaz na kalcycie z Utah

Jest minerałem bardzo rzadkim, mimo tego jest najbardziej rozpowszechnionym minerałem talu. Jego typową lokalizacją jest Macedonia. Najlepszej jakości okazy pochodzą z kopalni Mercur w Utah. Na terenie Stanów Zjednoczonych stwierdzony także w Wyoming i Nevadzie. Występuje również w Szwajcarii, Rosji, Tadżykistanie, Iranie, Niemczech i Chinach. Niektóre wystąpienia z Chin są wydobywane jako ruda talu.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Lorandite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-05-08] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Lorandite [online], Handbook of Mineralogy [dostęp 2025-05-08].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Lorandite, [w:] WebMineral.com [online] [dostęp 2025-05-08] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Lorandite [online], Le-Comptoir-Geologique [dostęp 2025-05-08].