Jezioro jest typową rynną polodowcową. Zbocza rynny wznoszące się ponad wody jeziora są wyraźne i miejscami osiągają 40 m wysokości. Ma silnie rozwiniętą linię brzegową o długości około 50 km. Głębokość jeziora w kilku miejscach przekracza 40 m, a dno charakteryzuje się urozmaiconą konfiguracją. Obszar jaki zajmuje jezioro to około 1260 ha (według danych Leydinda powierzchnia jeziora wynosiła 1096,71 ha).
Na jeziorze znajduje się 19 wysp, z których największe to Duża Wyspa, Mała Wyspa, Duchów, Kaczy Ostrów, Złota i inne. Rozciągłość jeziora z północy na południe wynosi prawie 10 km, natomiast szerokość jest zmienna i waha się od 150 m w części północnej do ponad 3 km w części środkowej na wysokości miejscowości Bogaczewo. Jezioro odwadnia w kierunku północnym niewielka rzeczka Narienka.
Wokół jeziora Narie i na nim obowiązuje strefa ciszy, co oznacza, że nie wolno tam pływać używając silników spalinowych. Gospodarzem jeziora jest zakład rybacki w Bogaczewie – tu można nabyć zezwolenia wędkarskie. Swoją siedzibę ma także Morąski Klub Żeglarski "Keja".
Dane morfometryczne
Powierzchnia zwierciadła wody według różnych źródeł wynosi od 1225,0 ha do 1240,0 ha lub 1240,1 ha.
Zwierciadło wody położone jest na wysokości 104,6 mn.p.m. Średnia głębokość jeziora wynosi 9,8 m, natomiast głębokość maksymalna 43,0 m lub 43,8 m bądź 45 m[potrzebnyprzypis].
Czystość wód
Na podstawie badań przeprowadzonych w 2004 roku wody jeziora zaliczono do II klasy czystości i I kategorii podatności na degradację. Zagrożenie stanowią punktowe źródła zanieczyszczeń doprowadzające ścieki bezpośrednio do zbiornika. Do końca 2006 roku planowane było skanalizowanie całości terenów przyległych do jeziora i skierowanie ścieków na oczyszczalnie w Morągu.
Wyspy
Według opracowania Leydinga z połowy XX wieku na jeziorze znajdują się następujące wyspy:
Brzozowa Kępa (Birkwerder) – wysepka w południowej części jeziora Narii
Goła Kępa (Barwerder lub "Baba Jaga")
Gierszak (niem. Geerschwerder) – wysepka położona w cieśninie jeziora Narie, przy Ponarskim Kącie
Grekna (Grekne)
Łabuny (Lebuhn) – wysepki
Mały Ostrów (Kleiner Werder)
Mały Trzciniak (Kleiner Rohrwerder) – wysepka na północnej części jeziora Narie, obok wyspy Trzciniak Wielki
Olszowy Ostrów (Budwerder)
Ponarska Kępa (Lustwerder) – wysepka na zatoce Ponary, odnodze jeziora Narie
Ptasia Kępa (Spätling)
Wielki Ostrów (Grosser Werder)
Zielony Ostrów (Schöntalk)
Leyding wyróżnił także:
Ponary, Ponarski Kąt (niem. Narien Winkel) – zatoka, odnoga jeziora Narie, przy majątku Ponary
Długi Ostrów (niem. Langewerder) – półwysep na jez. Narie
Zielony Róg (niem. Heuwerder) – półwysep na zachodniej części Ponar, odnogi jeziora Narie
Czerwona Strużka (niem. Rotes Flies) – strumyk, dopływ jez. Narii
Naria (niem. Nariefliess) – strumyk łączący jezioro Narie i Mildze
Dzwonkowa Góra (niem. Wecke Berg) – góra o wys. 131 m, na południowym półwyspie jez. Narie
Zamkowa Góra (niem. Schloss Berg) – góra o wys. 146 m na południowym półwyspie jez. Narie
Borek (niem. Heide) – las, położony na półwyspie jeziora Narie, na południe od majątku Janowo
Turystyka
Wokół jeziora umiejscowione są ośrodki wypoczynkowe różnych "klas", a także pole campingowe, wypożyczalnie sprzętu wodnego, rowerów i centrum handlowe na półwyspie kretowińskim. Główne centrum turystyczne znajduje się na półwyspie Kretowiny. Mieści się tam zespół ośrodków turystycznych czynnych w sezonie letnim (domki letniskowe) oraz pensjonaty, hotele, sklepy spożywcze, restauracje, ogródki piwne, stoiska ze sprzętem wędkarskim, szkoła i wypożyczalnia sprzętu windsurfingowego, wypożyczalnie sprzętu pływającego, parking strzeżony i smażalnia ryb. Drugie centrum, pod względem wielkości to zespół ośrodków wypoczynkowych i kwater prywatnych w pobliżu wsi Bogaczewo. W jednym z tamtejszych wczasowisk można skorzystać z basenu, bilarda, sauny oraz kręgli. Ośrodek funkcjonuje przez cały rok.
Fauna i flora
Ta sekcja od 2011-06 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych. Część lub nawet wszystkie informacje w sekcji mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Sprawdź w źródłach:Google Books•Google Scholar•BazHum•BazTech•RCIN• Internet Archive (texts / inlibrary) Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji.
53°54′31″N 20°01′27″E/53,908611 20,024167
