Parnall Plover

Parnall Plover
Ilustracja
Dane podstawowe
Państwo

 Wielka Brytania

Producent

George Parnall and Company

Konstruktor

Harold Bolas

Typ

myśliwiec pokładowy / wodnosamolot myśliwski

Konstrukcja

drewniana

Załoga

1

Historia
Data oblotu

1922

Lata produkcji

1922–1923

Wycofanie ze służby

1924

Liczba egz.

17

Dane techniczne
Napęd

1 × silnik gwiazdowy

Moc

436 KM (325 kW)

Wymiary
Rozpiętość

8,84 m

Długość

7,01 m

Wysokość

3,66 m

Powierzchnia nośna

28,4 m²

Masa
Własna

922 kg

Startowa

1354 kg

Osiągi
Prędkość maks.

229 km/h

Prędkość wznoszenia

25 min na 6096 m

Pułap

7000 m

Zasięg

483 km

Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 × km Vickers kal. 7,7 mm
Użytkownicy
Wielka Brytania

Parnall Plover – brytyjski, pokładowy samolot myśliwski zaprojektowany dla Royal Navy. Konstrukcja była jedną z pierwszych w Wielkiej Brytanii zaprojektowanych od podstaw jako myśliwiec przystosowany zarówno do operowania z pokładu lotniskowca, jak i w konfiguracji wodnosamolotowej.

Historia

Po zakończeniu I wojny światowej oraz redukcji budżetów wojskowych brytyjskie lotnictwo morskie znalazło się w trudnej sytuacji sprzętowej. W latach 1919–1922 Royal Navy dysponowała jedynie pojedynczym lotniskowcem HMS Argus, a jego pokładowa grupa lotnicza składała się głównie z przestarzałych i intensywnie eksploatowanych typów samolotów, tj. Gloster Nightjar(inne języki), Parnall Panther, Sopwith Cuckoo czy Westland Walrus.

W 1922 r. Ministerstwo Lotnictwa ogłosiło konkurs na nowy myśliwiec pokładowy, określony w Specyfikacji 6/22. Samolot miał być jednomiejscowy, z możliwością wymiany podwozia kołowego na pływaki oraz przystosowany do użycia dwóch typów silników gwiazdowych: Bristol Jupiter lub Armstrong Siddeley Jaguar. Specyfikacja 6/22 przewidywała ponadto możliwość stosunkowo szybkiej rekonfiguracji samolotu pomiędzy wersją lądową a wodnosamolotową, co miało umożliwić elastyczne użycie maszyny w warunkach ograniczonej liczby lotniskowców oraz baz przybrzeżnych.

Do rywalizacji stanęły jedynie dwie firmy: Fairey Aviation Company, zgłaszając samolot Flycatcher(inne języki) oraz George Parnall and Company z konstrukcją nazwaną Plover. Obie maszyny reprezentowały nową generację brytyjskich myśliwców pokładowych. Plover został zaprojektowany przez Harolda Bolasa.

Zasadniczą różnicą pomiędzy oboma konkurencyjnymi konstrukcjami była budowa kadłuba – w samolocie Faireya zastosowano metalową kratownicę o poszyciu ze sklejki, podczas gdy kadłub Plovera wykonano w całości w technologii drewnianej.

Pierwsze prototypy Plovera oblatano w 1922 r. Próby prowadzono zarówno w konfiguracji lądowej, jak i wodnosamolotowej. Ministerstwo Lotnictwa zamówiło dziesięć egzemplarzy maszyny (N9608-N9610 i N9702-N9708), które dostarczono do końca 1923 r. Przydzielono je do 403 i 404 eskadr myśliwskich Floty. Mimo pozytywnych ocen własności pilotażowych, samolot Parnalla ustąpił miejsca konstrukcji Faireya, która okazała się bardziej dopracowana i łatwiejsza w eksploatacji. Próby i służba liniowa wykazały, że mimo poprawnych własności pilotażowych Plover charakteryzował się mniejszą zwrotnością oraz gorszymi osiągami wznoszenia w porównaniu z Flycatcherem, co miało istotny wpływ na ocenę przydatności operacyjnej obu konstrukcji. W 1923 r. jeden z Ploverów został wystawiony na wystawie RAF w Hendon.

Ostatecznie Plover nie został przyjęty jako standardowy myśliwiec Royal Navy. Samoloty trafiły do ograniczonej służby w Fleet Air Arm, a w 1924 r. zostały wycofane z pierwszej linii.

Po wycofaniu z pierwszej linii część samolotów przekazano do jednostek szkolnych Fleet Air Arm, gdzie wykorzystywano je do lotów treningowych oraz prób technicznych. Jedna z maszyn (ex-N9705) trafiła do lotnictwa cywilnego, gdzie otrzymała znaki rejestracyjne G-EBON. Maszyna ta została w 1926 r. zgłoszona do startu w Wyścigu o Puchar Króla ale z powodów technicznych nie wzięła w nim udziału. W styczniu 1929 r. została skreślona ze rejestru statków powietrznych po rozbiciu w wypadku.

Konstrukcja

Parnall Plover był klasycznym dwupłatem o konstrukcji całkowicie drewnianej. Kadłub, o długości 7,01 m, wykonano jako kratownicę drewnianą pokrytą sklejką, natomiast skrzydła miały konstrukcję żebrowo-dźwigarową z płóciennym pokryciem. Miały one jednakową rozpiętość wynoszącą 8,84 m i zostały zaprojektowane w tradycyjnym układzie żebrowo-dźwigarowym, przy czym zastosowano pary podwójnych rozpórek łączących płaty z dolną częścią kadłuba. Lotki umieszczono zarówno na górnym jak i na dolnym płacie. Powierzchnia nośna wynosiła 28,4 m².

Usterzenie klasyczne obejmowało zaokrąglony statecznik pionowy i ster kierunku oraz statecznik poziomy zamocowany na grzbiecie kadłuba. Podwozie lądowe było stałe, z szerokim rozstawem kół osadzonych na wspólnej osi i amortyzatorami olejowymi. Pod ogonem znajdowała się płoza. Konstrukcja umożliwiała zastąpienie podwozia kołowego dwoma pływakami.

W konfiguracji wodnosamolotowej pływaki miały przekrój trapezowy i na znacznej części długości posiadały płaską górną powierzchnię, a w ich wnętrzu umieszczono koła wykorzystywane wyłącznie podczas przetaczania maszyny na lądzie. Zakończenie pływaków stanowiły stery wodne.

Napęd pierwszych prototypów stanowił 9-cylindrowy silnik gwiazdowy Bristol Jupiter IV o mocy 436 KM. W kolejnych egzemplarzach stosowano również 14-cylindrowy silnik Armstrong Siddeley Jaguar II o mocy 385 KM. We wszystkich wersjach używano dwułopatowego, drewnianego śmigła o stałym skoku.

Wersje napędzane silnikiem Armstrong Siddeley Jaguar II otrzymały zmodyfikowaną osłonę silnika, co miało na celu poprawę chłodzenia oraz redukcję oporów aerodynamicznych w porównaniu z wcześniejszymi egzemplarzami.

Uzbrojenie składało się z dwóch karabinów maszynowych Vickers kalibru 7,7 mm zsynchronizowanych do strzelania przez krąg śmigła. Samolot osiągał prędkość maksymalną 229 km/h, pułap około 7000 m oraz zasięg rzędu 483 km.

Przypisy

  1. ↑ Wixey 1990 ↓, s. 105.
  2. ↑ Barciszewski 2025 ↓, s. 77.
  3. 1 2 3 Wixey 1990 ↓, s. 107.
  4. ↑ Thetford 1991 ↓, s. 278.
  5. ↑ Barciszewski 2025 ↓, s. 78.
  6. ↑ Wixey 1990 ↓, s. 108.
  7. ↑ Thetford 1991 ↓, s. 126.
  8. 1 2 3 Barciszewski 2025 ↓, s. 81.
  9. ↑ Thetford 1991 ↓, s. 279.
  10. ↑ Barciszewski 2025 ↓, s. 82–83.
  11. ↑ Wixey 1990 ↓, s. 110.
  12. 1 2 Wixey 1990 ↓, s. 112.
  13. ↑ Barciszewski 2025 ↓, s. 84.
  14. ↑ Barciszewski 2025 ↓, s. 78–79.
  15. ↑ Barciszewski 2025 ↓, s. 79.
  16. ↑ Barciszewski 2025 ↓, s. 82.
  17. ↑ Barciszewski 2025 ↓, s. 79–80.
  18. ↑ Barciszewski 2025 ↓, s. 80.
  19. ↑ Barciszewski 2025 ↓, s. 78–81.

Bibliografia