Paul Thomas Anderson

Paul Thomas Anderson
	; Paul Thomas Anderson (2025)
Data i miejsce urodzenia	26 czerwca 1970 ; Studio City (Kalifornia)
Zawód	reżyser, scenarzysta, producent filmowy
Lata aktywności	od 1988
	Multimedia w Wikimedia Commons

Paul Thomas Anderson, znany także jako P. T. Anderson (ur. 26 czerwca 1970 w Studio City) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Trzykrotny zdobywca Oscara.

Życiorys

Urodził się w Studio City jako syn Edwiny (z domu Gough) i Erniego Andersa (1923-1997). Jego rodzina miała korzenie irlandzkie, szwedzkie, angielskie, francuskie, kanadyjskie i szkockie. Wychowywał się w San Fernando Valley. Uczęszczał do Buckley School, John Thomas Dye School, Campbell Hall School, Cushing Academy i Montclair Prep.

W wieku 18 lat zrealizował 30-minutowy mockument wideo The Dirk Diggler Story (1988) z Rusty Schwimmer, opowieści o gwiazdorze porno Johnie Holmesie i jego 13-calowym penisie, co stało się później inspiracją Boogie Nights (1997).

Po ukończeniu Santa Monica College, przez dwa semestry uczęszczał do Emerson College, gdzie wykładowcą był David Foster Wallace, i przez dwa dni studiował na Uniwersytecie Nowojorskim.

Jego film krótkometrażowy Cigarettes & Coffee (1993) z udziałem Philipa Bakera Halla i Miguela Ferrera prezentowany był podczas Sundance Festival Shorts Program. Dramat kryminalny Sydney (1996) z Philipem Bakerem Hallem, Johnem C. Reillyem i Gwyneth Paltrow był nominowany do nagrody na Festival du cinéma américain w Deauville.

Podczas 98. ceremonii wręczenia Oscarów odebrał 3 Oscary za film Jedna bitwa po drugiej: dla najlepszego reżysera, za najlepszy film oraz za najlepszy scenariusz adaptowany.

Życie prywatne

W 2001 związał się z Mayą Rudolph. Mają czworo dzieci: trzy córki – Pearl Minnie (ur. 15 października 2005), Lucille (ur. 6 listopada 2009) i Minnie Ida (ur. 2013) oraz syna Jacka (ur. 3 lipca 2011).

Filmografia

Filmy pełnometrażowe

1996: Sydney (Hard Eight)
1997: Boogie Nights
1999: Magnolia
2002: Lewy sercowy (Punch-Drunk Love)
2007: Aż poleje się krew (There Will Be Blood)
2012: Mistrz (The Master)
2014: Wada ukryta (Inherent Vice)
2017: Nić widmo (Phantom Thread)
2021: Licorice Pizza
2025: Jedna bitwa po drugiej (One Battle After Another)

Filmy krótkometrażowe

1988: The Dirk Diggler Story
1992: Production Assistant (wydany w 2012)
1993: Cigarettes & Coffee
1998: Flagpole Special
2002: Couch
2017: Valentine
2019: Anima

Nagrody

Rok	Nagroda	Kategoria	Film
2000	Nagroda na 50. MFF w Berlinie	Złoty Niedźwiedź	Magnolia (1999)
2000	Nagroda na 50. MFF w Berlinie	Nagroda Specjalna	Magnolia (1999)
2002	Nagroda na 55. MFF w Cannes	Najlepszy reżyser	Lewy sercowy (2002)
2007	Austin Film Critics Association (AFCA)	Najlepszy reżyser	Aż poleje się krew (2007)
2008	Nagroda na 58. MFF w Berlinie	Najlepszy reżyser	Aż poleje się krew (2007)
2012	69. MFF w Wenecji	Srebrny Lew	Mistrz (2012)
2012	69. MFF w Wenecji	Nagroda Międzynarodowej Federacji Krytyków Filmowych	Mistrz (2012)
2014	30. Independent Spirit Awards	Nagroda Roberta Altmana	Wada ukryta (2014)
2022	Nagroda Brytyjskiej Akademii Filmowej	Najlepszy scenariusz oryginalny	Licorice Pizza (2021)

Przypisy

1 2 3 Personalidade: Paul Thomas Anderson (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2017-11-11]. (port.).
1 2 3 4 Paul Thomas Anderson (26 de Junho de 1970). Filmow. [dostęp 2017-11-11]. (port.).
↑ Paul Thomas Anderson What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
↑ Paul Thomas Anderson. Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-11-11]. (ang.).
↑ Rebecca Flint Marx: Paul Thomas Anderson Biography. AllMovie. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
↑ Paul Thomas Anderson [online], Filmweb, 10 lutego 2026 [dostęp 2026-03-16] .
↑ Kayla Caldwell (2016-01-07): Hot mama! Maya Rudolph, 43, shows off impressive curves while in Hawaii with husband Paul Thomas Anderson and their four children. Daily Mail. [dostęp 2017-11-11]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 Paul Thomas Anderson Awards. FamousFix. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).
↑ Paul Thomas Anderson Awards. AllMovie. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).

Linki zewnętrzne

Paul Thomas Anderson w bazie IMDb (ang.)
Paul Thomas Anderson w bazie Filmweb
Paul Thomas Anderson w bazie Notable Names Database (ang.)

[interfilmes-1] 1 2 3 Personalidade: Paul Thomas Anderson (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2017-11-11]. (port.).

[filmow-2] 1 2 3 4 Paul Thomas Anderson (26 de Junho de 1970). Filmow. [dostęp 2017-11-11]. (port.).

[3] Paul Thomas Anderson What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).

[4] Paul Thomas Anderson. Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-11-11]. (ang.).

[5] Rebecca Flint Marx: Paul Thomas Anderson Biography. AllMovie. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).

[6] Paul Thomas Anderson [online], Filmweb, 10 lutego 2026 [dostęp 2026-03-16] .

[7] Kayla Caldwell (2016-01-07): Hot mama! Maya Rudolph, 43, shows off impressive curves while in Hawaii with husband Paul Thomas Anderson and their four children. Daily Mail. [dostęp 2017-11-11]. (ang.).

[awards-8] 1 2 3 4 5 6 7 8 Paul Thomas Anderson Awards. FamousFix. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).

[award-9] Paul Thomas Anderson Awards. AllMovie. [dostęp 2022-06-19]. (ang.).

1990-99	Sydney (1996) Boogie Nights (1997) Magnolia (1999)
2000-09	Lewy sercowy (2002) Aż poleje się krew (2007)
2010-19	Mistrz (2012) Wada ukryta (2014) Nić widmo (2017)
2020-29	Licorice Pizza (2021) Jedna bitwa po drugiej (2025)

1927–1939	Frank Borzage / Lewis Milestone (1927/1928) Frank Lloyd (1928/1929) Lewis Milestone (1929/1930) Norman Taurog (1930/1931) Frank Borzage (1931/1932) Frank Lloyd (1932/1933) Frank Capra (1934) John Ford (1935) Frank Capra (1936) Leo McCarey (1937) Frank Capra (1938) Victor Fleming (1939)
1940–1959	John Ford (1940) John Ford (1941) William Wyler (1942) Michael Curtiz (1943) Leo McCarey (1944) Billy Wilder (1945) William Wyler (1946) Elia Kazan (1947) John Huston (1948) Joseph L. Mankiewicz (1949) Joseph L. Mankiewicz (1950) George Stevens (1951) John Ford (1952) Fred Zinnemann (1953) Elia Kazan (1954) Delbert Mann (1955) George Stevens (1956) David Lean (1957) Vincente Minnelli (1958) William Wyler (1959)
1960–1979	Billy Wilder (1960) Robert Wise i Jerome Robbins (1961) David Lean (1962) Tony Richardson (1963) George Cukor (1964) Robert Wise (1965) Fred Zinnemann (1966) Mike Nichols (1967) Carol Reed (1968) John Schlesinger (1969) Franklin J. Schaffner (1970) William Friedkin (1971) Bob Fosse (1972) George Roy Hill (1973) Francis Ford Coppola (1974) Miloš Forman (1975) John G. Avildsen (1976) Woody Allen (1977) Michael Cimino (1978) Robert Benton (1979)
1980–1999	Robert Redford (1980) Warren Beatty (1981) Richard Attenborough (1982) James L. Brooks (1983) Miloš Forman (1984) Sydney Pollack (1985) Oliver Stone (1986) Bernardo Bertolucci (1987) Barry Levinson (1988) Oliver Stone (1989) Kevin Costner (1990) Jonathan Demme (1991) Clint Eastwood (1992) Steven Spielberg (1993) Robert Zemeckis (1994) Mel Gibson (1995) Anthony Minghella (1996) James Cameron (1997) Steven Spielberg (1998) Sam Mendes (1999)
2000–2019	Steven Soderbergh (2000) Ron Howard (2001) Roman Polański (2002) Peter Jackson (2003) Clint Eastwood (2004) Ang Lee (2005) Martin Scorsese (2006) Joel i Ethan Coenowie (2007) Danny Boyle (2008) Kathryn Bigelow (2009) Tom Hooper (2010) Michel Hazanavicius (2011) Ang Lee (2012) Alfonso Cuarón (2013) Alejandro G. Iñárritu (2014) Alejandro G. Iñárritu (2015) Damien Chazelle (2016) Guillermo del Toro (2017) Alfonso Cuarón (2018) Bong Joon-ho (2019)
Od 2020	Chloé Zhao (2020/2021) Jane Campion (2021) Daniel Kwan i Daniel Scheinert (2022) Christopher Nolan (2023) Sean Baker (2024) Paul Thomas Anderson (2025)

1927–1939	Benjamin Glazer (1927/1928) Hanns Kräly (1928/1929) Frances Marion (1929/1930) Howard Estabrook (1930/1931) Edwin Burke (1931/1932) Victor Heerman i Sarah Y. Mason (1932/1933) Robert Riskin (1934) Dudley Nichols (1935) Pierre Collings i Sheridan Gibney (1936) Norman Reilly Raine, Heinz Herald i Géza Herczeg (1937) George Bernard Shaw, W.P. Lipscomb, Cecil Lewis i Ian Dalrymple (1938) Sidney Howard (1939)
1940–1959	Donald Ogden Stewart (1940) Sidney Buchman i Seton I. Miller (1941) Arthur Wimperis, George Froeschel, James Hilton i Claudine West (1942) Julius J. Epstein, Philip G. Epstein i Howard Koch (1943) Frank Butler i Frank Cavett (1944) Charles Brackett i Billy Wilder (1945) Robert E. Sherwood (1946) George Seaton (1947) John Huston (1948) Joseph L. Mankiewicz (1949) Joseph L. Mankiewicz (1950) Michael Wilson i Harry Brown (1951) Charles Schnee (1952) Daniel Taradash (1953) George Seaton (1954) Paddy Chayefsky (1955) James Poe, John Farrow i S.J. Perelman (1956) Michael Wilson, Carl Foreman i Pierre Boulle (1957) Alan Jay Lerner (1958) Neil Paterson (1959)
1960–1979	Richard Brooks (1960) Abby Mann (1961) Horton Foote (1962) John Osborne (1963) Edward Anhalt (1964) Robert Bolt (1965) Robert Bolt (1966) Stirling Silliphant (1967) James Goldman (1968) Waldo Salt (1969) Ring Lardner Jr. (1970) Ernest Tidyman (1971) Mario Puzo i Francis Ford Coppola (1972) William Peter Blatty (1973) Francis Ford Coppola i Mario Puzo (1974) Lawrence Hauben i Bo Goldman (1975) William Goldman (1976) Alvin Sargent (1977) Oliver Stone (1978) Robert Benton (1979)
1980–1999	Alvin Sargent (1980) Ernest Thompson (1981) Costa-Gavras i Donald Stewart (1982) James L. Brooks (1983) Peter Shaffer (1984) Kurt Luedtke (1985) Ruth Prawer Jhabvala (1986) Mark Peploe i Bernardo Bertolucci (1987) Christopher Hampton (1988) Alfred Uhry (1989) Michael Blake (1990) Ted Tally (1991) Ruth Prawer Jhabvala (1992) Steven Zaillian (1993) Eric Roth (1994) Emma Thompson (1995) Billy Bob Thornton (1996) Brian Helgeland i Curtis Hanson (1997) Bill Condon (1998) John Irving (1999)
2000–2019	Stephen Gaghan (2000) Akiva Goldsman (2001) Ronald Harwood (2002) Fran Walsh, Philippa Boyens i Peter Jackson (2003) Alexander Payne i Jim Taylor (2004) Larry McMurtry i Diana Ossana (2005) William Monahan (2006) Joel Coen i Ethan Coen (2007) Simon Beaufoy (2008) Geoffrey Fletcher (2009) Aaron Sorkin (2010) Alexander Payne, Nat Faxon i Jim Rash (2011) Chris Terrio (2012) John Ridley (2013) Graham Moore (2014) Charles Randolph i Adam McKay (2015) Barry Jenkins i Tarell Alvin McCraney (2016) James Ivory (2017) Charlie Wachtel, David Rabinowitz, Kevin Willmott i Spike Lee (2018) Taika Waititi (2019)
Od 2020	Christopher Hampton i Florian Zeller (2020/2021) Sian Heder (2021) Sarah Polley (2022) Cord Jefferson (2023) Peter Straughan (2024) Paul Thomas Anderson (2025)

1940–1959	Henry King (1943) Leo McCarey (1944) Billy Wilder (1945) Frank Capra (1946) Elia Kazan (1947) John Huston (1948) Robert Rossen (1949) Billy Wilder (1950) László Benedek (1951) Cecil B. DeMille (1952) Fred Zinnemann (1953) Elia Kazan (1954) Joshua Logan (1955) Elia Kazan (1956) David Lean (1957) Vincente Minnelli (1958) William Wyler (1959)
1960–1979	Jack Cardiff (1960) Stanley Kramer (1961) David Lean (1962) Elia Kazan (1963) George Cukor (1964) David Lean (1965) Fred Zinnemann (1966) Mike Nichols (1967) Paul Newman (1968) Charles Jarrott (1969) Arthur Hiller (1970) William Friedkin (1971) Francis Ford Coppola (1972) William Friedkin (1973) Roman Polański (1974) Miloš Forman (1975) Sidney Lumet (1976) Herbert Ross (1977) Michael Cimino (1978) Francis Ford Coppola (1979)
1980–1999	Robert Redford (1980) Warren Beatty (1981) Richard Attenborough (1982) Barbra Streisand (1983) Miloš Forman (1984) John Huston (1985) Oliver Stone (1986) Bernardo Bertolucci (1987) Clint Eastwood (1988) Oliver Stone (1989) Kevin Costner (1990) Oliver Stone (1991) Clint Eastwood (1992) Steven Spielberg (1993) Robert Zemeckis (1994) Mel Gibson (1995) Miloš Forman (1996) James Cameron (1997) Steven Spielberg (1998) Sam Mendes (1999)
2000–2019	Ang Lee (2000) Robert Altman (2001) Martin Scorsese (2002) Peter Jackson (2003) Clint Eastwood (2004) Ang Lee (2005) Martin Scorsese (2006) Julian Schnabel (2007) Danny Boyle (2008) James Cameron (2009) David Fincher (2010) Martin Scorsese (2011) Ben Affleck (2012) Alfonso Cuarón (2013) Richard Linklater (2014) Alejandro González Iñárritu (2015) Damien Chazelle (2016) Guillermo del Toro (2017) Alfonso Cuarón (2018) Sam Mendes (2019)
2020–2039	Chloé Zhao (2020) Jane Campion (2021) Steven Spielberg (2022) Christopher Nolan (2023) Brady Corbet (2024) Paul Thomas Anderson (2025)

1968–1969	Mike Nichols (1968) John Schlesinger (1969)
1970–1979	George Roy Hill (1970) John Schlesinger (1971) Bob Fosse (1972) François Truffaut (1973) Roman Polański (1974) Stanley Kubrick (1975) Miloš Forman (1976) Woody Allen (1977) Alan Parker (1978) Francis Ford Coppola (1979)
1980–1989	Akira Kurosawa (1980) Louis Malle (1981) Richard Attenborough (1982) Bill Forsyth (1983) Wim Wenders (1984) Woody Allen (1986) Oliver Stone (1987) Louis Malle (1988) Kenneth Branagh (1989)
1990–1999	Martin Scorsese (1990) Alan Parker (1991) Robert Altman (1992) Steven Spielberg (1993) Mike Newell (1994) Michael Radford (1995) Joel Coen (1996) Baz Luhrmann (1997) Peter Weir (1998) Pedro Almodóvar (1999)
2000–2009	Ang Lee (2000) Peter Jackson (2001) Roman Polański (2002) Peter Weir (2003) Mike Leigh (2004) Ang Lee (2005) Paul Greengrass (2006) Joel i Ethan Coenowie (2007) Danny Boyle (2008) Kathryn Bigelow (2009)
2010–2019	David Fincher (2010) Michel Hazanavicius (2011) Ben Affleck (2012) Alfonso Cuarón (2013) Richard Linklater (2014) Alejandro González Iñárritu (2015) Damien Chazelle (2016) Guillermo del Toro (2017) Alfonso Cuarón (2018) Sam Mendes (2019)
2020–2029	Chloé Zhao (2020) Jane Campion (2021) Edward Berger (2022) Christopher Nolan (2023) Brady Corbet (2024) Paul Thomas Anderson (2025)

1956–1979	Robert Aldrich (1956) Mario Monicelli (1957) Tadashi Imai (1958) Akira Kurosawa (1959) Jean-Luc Godard (1960) Bernhard Wicki (1961) Francesco Rosi (1962) Nikos Koundouros (1963) Satyajit Ray (1964) Satyajit Ray (1965) Carlos Saura (1966) Živojin Pavlović (1967) Carlos Saura (1968) Jean-Pierre Blanc (1972) Siergiej Sołowjow (1975) Mario Monicelli (1976) Manuel Gutiérrez Aragón (1977) Georgi Djułgerow (1978) Astrid Henning-Jensen (1979)
1980–1999	István Szabó (1980) Mario Monicelli (1982) Éric Rohmer (1983) Ettore Scola (1984) Robert Benton (1985) Gieorgij Szengiełaja (1986) Oliver Stone (1987) Norman Jewison (1988) Dušan Hanák (1989) Michael Verhoeven (1990) Jonathan Demme / Ricky Tognazzi (1991) Jan Troell (1992) Andrew Birkin (1993) Krzysztof Kieślowski (1994) Richard Linklater (1995) Yim Ho / Richard Loncraine (1996) Éric Heumann (1997) Neil Jordan (1998) Stephen Frears (1999)
2000–2019	Miloš Forman (2000) Lin Cheng-sheng (2001) Otar Ioseliani (2002) Patrice Chéreau (2003) Kim Ki-duk (2004) Marc Rothemund (2005) Michael Winterbottom i Mat Whitecross (2006) Josef Cedar (2007) Paul Thomas Anderson (2008) Asghar Farhadi (2009) Roman Polański (2010) Ulrich Köhler (2011) Christian Petzold (2012) David Gordon Green (2013) Richard Linklater (2014) Radu Jude / Małgorzata Szumowska (2015) Mia Hansen-Løve (2016) Aki Kaurismäki (2017) Wes Anderson (2018) Angela Schanelec (2019)
2020–	Hong Sang-soo (2020) Dénes Nagy (2021) Claire Denis (2022) Philippe Garrel (2023) Nelson Carlo de Los Santos Arias (2024) Huo Meng (2025) Grant Gee (2026)

1940–1979	René Clément (1946) René Clément (1949) Luis Buñuel (1951) Christian-Jaque (1952) Jules Dassin / Siergiej Wasiljew (1955) Siergiej Jutkiewicz (1956) Robert Bresson (1957) Ingmar Bergman (1958) François Truffaut (1959) Julija Sołncewa (1961) Liviu Ciulei (1965) Siergiej Jutkiewicz (1966) Ferenc Kósa (1967) Vojtěch Jasný / Glauber Rocha (1969) John Boorman (1970) Miklós Jancsó (1972) Michel Brault / Costa-Gavras (1975) Ettore Scola (1976) Nagisa Ōshima (1978) Terrence Malick (1979)
1980–1999	Werner Herzog (1982) Robert Bresson / Andriej Tarkowski (1983) Bertrand Tavernier (1984) André Téchiné (1985) Martin Scorsese (1986) Wim Wenders (1987) Fernando Solanas (1988) Emir Kusturica (1989) Pawieł Łungin (1990) Joel i Ethan Coenowie (1991) Robert Altman (1992) Mike Leigh (1993) Nanni Moretti (1994) Mathieu Kassovitz (1995) Joel i Ethan Coenowie (1996) Wong Kar-Wai (1997) John Boorman (1998) Pedro Almodóvar (1999)
2000–2020	Edward Yang (2000) Joel i Ethan Coenowie / David Lynch (2001) Paul Thomas Anderson / Im Kwon-taek (2002) Gus Van Sant (2003) Tony Gatlif (2004) Michael Haneke (2005) Alejandro González Iñárritu (2006) Julian Schnabel (2007) Nuri Bilge Ceylan (2008) Brillante Mendoza (2009) Mathieu Amalric (2010) Nicolas Winding Refn (2011) Carlos Reygadas (2012) Amat Escalante (2013) Bennett Miller (2014) Hou Hsiao-hsien (2015) Olivier Assayas / Cristian Mungiu (2016) Sofia Coppola (2017) Paweł Pawlikowski (2018) Jean-Pierre i Luc Dardenne (2019)
2021–	Leos Carax (2021) Park Chan-wook (2022) Trần Anh Hùng (2023) Miguel Gomes (2024) Kleber Mendonça Filho (2025) Javier Calvo i Javier Ambrossi / Paweł Pawlikowski (2026)