Pezzottait

Pezzottait

okaz z Madagaskaru
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	Cs(Be2Li)Al2(Si6O18)
Twardość w skali Mohsa	8
Przełam	nieregularny/nierówny, muszlowy
Łupliwość	słaba/niewyraźna
Pokrój kryształu	słupkowy, tabliczkowy, płaski, wydłużony, subhedralny, euhedralny
Przezroczystość	przezroczysty, przeświecający
Układ krystalograficzny	trygonalny
Klasa krystalograficzna	romboedralna
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	2,9–3,1 g/cm3
Właściwości optyczne
Barwa	różowy, czerwonawy, malinowy, pomarańczowo-różowy
Rysa	biała
Połysk	szklisty
Współczynnik załamania	1,601–1,620 (jednoosiowy)
Inne	dwójłomność: 0,009–0,011 pleochroizm: silny; E = pomarańczowoczerwony; O = fioletowy
Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	9.CJ.60

Pezzottait (malinowy beryl^{[potrzebny przypis]}) – bardzo rzadki minerał z rodziny krzemianów, będący odmianą berylu.

Pezzottait został po raz pierwszy uznany za minerał przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Mineralogiczne we wrześniu 2003 roku. Jest on odmianą cezową berylu, będącą krzemianem cezu, berylu, litu i glinu, o wzorze chemicznym Cs(Be2Li)Al2Si6O18. Nazwany na cześć włoskiego geologa i mineraloga Federico Pezzotta.

Pezzottait początkowo mylono z czerwonym berylem lub nową odmianą berylu (zwanej "berylem cezowym").

Właściwości

Krystalizuje w układzie trygonalnym, w przeciwieństwie do innych beryli. Wykształca kryształy o pokroju słupkowym, tabliczkowym, płaskim, wydłużonym, subhedralnym lub euhedralnym. Bardzo rzadko zdarzają się odmiany trapiche, jak w przypadku innych odmian beryli. Jest minerałem kruchym, przeświecającym do przezroczystego. Charakteryzuje się białą rysą i szklistym połyskiem. Posiada umiarkowany dichroizm, od różowo-pomarańczowego lub fioletowo-różowego do różowawo-fioletowego. Posiada lekko wykrywalną radioaktywność. Rozpuszczalny w kwasie fluorowodorowym.

Występowanie

Jest minerałem hydrotermalnym występującym najczęściej w formie izolowanych kryształów o nieregularnym kształcie wypełniającym wnęki pomiędzy cleavelandytem, ​​kwarcem i turmalinem. Spotykany praktycznie tylko w skałach magmowych głównie w pegmatytach i granitach. Oprócz kwarcu i turmalinu współwystępuje także z mikroklinem, szerlem, kwarcem dymnym, cyrkonem, skaleniami, amazonitem, muskowitem, spodumenem, elbaitem, kasyterytem, chalcedonem, lepidolitem, chiavennitem, danburytem i albitem.

Miejsce występowania

Po raz pierwszy zostały odkryte w 2002 roku w południowym Madagaskarze w druzach granitowych pegmatytów. Roku później pojawił się na wystawie kamieni szlachetnych w Tucson, dzięki czemu szybko stał się przedmiotem pożądanym przez kolekcjonerów kamieni szlachetnych i minerałów na całym świecie. Złoża w Madagaskarze zostały w większości wyczerpane. W 2004 roku Elaine Rohrbach podczas prac poszukiwawczych wzdłuż granicy Tajlandii i Mjanmy natrafiła na kolekcję bladoróżowych kryształów trapiche oraz fragmentów kryształów, które prawdopodobnie pochodziły z Birmy. Analiza laboratoryjna wykazała, że te kryształy zawierały rzadki minerał - pezzottait, który wcześniej potwierdzono występowanie wyłącznie na Madagaskarze i w Afganistanie. Następnie, w 2007 roku, kolejne odkrycia pezzottaitów miały miejsce w Khet Chal, regionie w Mogoku, Birmie. Kryształy birmańskie charakteryzują się płaskim i tabelarycznym kształtem oraz różnorodnym zakresem kolorów, który może obejmować odcienie od różowo-pomarańczowego do fioletowo-różowego. Pezzottait został stwierdzony także w Polsce (Piława Górna), Austrii, Czechach, Afganistanie oraz w Stanach Zjednoczonych (Maine, Emmons Quarry).

Galeria

• 
  w towarzystwie cyrkonu i amazonitu z kopalni Sakavalana na Madagaskarze
• 
  szlifowany okaz

Przypisy