Jerzy Grodziński, który w latach 1593–1602 założył nad rzeką Sejną miasteczko, nazwał je od swojego imienia Juriewo. Ta nazwa jednak się nie przyjęła – miasteczko nazwano Sejny od przepływającej przez nie rzeki (dziś Marycha). Słowo seina w języku jaćwieskim oznacza trawy porastające w tamtym czasie bujnie brzegi i zakola rzeki. Z języka jaćwieskiego wywodzi się więcej nazw (jezior, miejscowości itd.) w okolicach miasta.
Warunki naturalne
Klimat umiarkowany ciepły, przechodzący w kontynentalny.
Historia
Defilada polskiej kawalerii w Sejnach (1920 r.)Dom Litewski i Konsulat Republiki Litewskiej w SejnachSynagoga w SejnachDawny urząd pocztowy, wcześniej gimnazjum hebrajskieRondo w Sejnach
22 grudnia 1522 roku ziemię nad Sejną otrzymał od króla Zygmunta I jego dworzanin, kniaź Iwan Wiśniowiecki, hetman wojsk królewskich, który wzniósł w nim dwór, odziedziczony przez kolejno jego syna Dymitra, drugiego syna Andrzeja, a potem jego córkę Annę z mężem Mikołajem Sapiehą
1593 rok Jerzy Grodziński, leśniczy przełomski i starosta przeroski, kupił dwór od Sapiehów i w latach 1593–1602 założył przy nim miasteczko, które w późniejszym czasie nazwano Sejny
1602 rok Sejny jako miasto prywatne Grodziński zapisuje sprowadzonym z Wilna dominikanom
z Sejnami jako starosta związany był Jan Kostka, herbu Dąbrowa, zm. w 1623 r, syn Krzysztofa i Anny Pileckiej,
1639 – nadanie pierwotnego herbu miasteczku Sejny przez dominikanów. Przedstawiał on pieska z pochodnią i trzema gwiazdkami nad głową.
ponowny rozwój w 2. poł. XVIII w., kiedy zbudowano murowany ratusz i drewniane hale targowe na 21 kramów. Dominikanie organizowali wówczas słynne odpusty, na które przybywało ok. 20 tysięcy wiernych.
najnowsze badania dra T. Naruszewicza wskazują, że w końcu XVIII wieku (1788) urzędował w miasteczku Sejny prezydent Ignacy Laudański. Sejny otrzymały też 40-punktowy przywilej, określający sposób ich funkcjonowania.
1795 przejściowo w zaborze pruskim po III rozbiorze Polski, rok później, gdy władze pruskie skonfiskowały dobra zakonne, Sejny stały się miastem królewskim
1804 – kasacja klasztoru, władze pruskie przenoszą zakonników do Różanegostoku
w latach 1941-1943 stacjonowały w mieście (podobnie jak na obszarze Suwalszczyzny, Grodzieńszczyzny i Wileńszczyzny) oddziały hiszpańskiej Błękitnej Dywizji w związku z wyprawą wojsk na front wschodni. Żołnierze hiszpańscy odznaczali się łagodną postawą wobec mieszkańców okupowanego miasta (m.in. uczestniczyli we mszach świętych z polskimi katolikami), zyskując przychylność i sympatię mieszkańców oraz zapisując się w pamięci najstarszych Sejnian.
1944 r. – zdobycie Sejn przez Armię Czerwoną i powrót miasta w granice Polski. Miasto było zdobywane przez żołnierzy 31 Armii z 3 Frontu Białoruskiego dwukrotnie, pierwszy raz 31 lipca, a drugi 18 sierpnia 1944 r.
w latach 1807–1925, 1956–1975 i od roku 1999 miasto powiatowe
w okresie PRL-u (lata 1945–1989) miasto nie zanotowało większego rozwoju. Powstały tylko dwa liczące się zakłady przemysłowe: Zakład Mleczarski i Państwowy Ośrodek Maszynowy
1969 – odsłonięcie Pomnika Braterstwa Broni na Placu Centralnym.
Demografia
30 czerwca 2025 roku miasto liczyło 4771 mieszkańców.
Sejny od wieków zamieszkują nie tylko Polacy. Gdy zostało założone, dla rozpowszechnienia handlu i przemysłu, sprowadzono Żydów, którzy zasiedlali je do II wojny światowej (w 1897 roku stanowili 50% mieszkańców, a w 1931 24%). Mieszkali i nadal mieszkają w Sejnach także Litwini (7,9%). Miasto zamieszkiwali również Rosjanie, Niemcy, Białorusini oraz wiele innych. Każda z tych narodowości wniosła do życia miasta własną kulturę i tradycję.
Litwini
W Sejnach znajduje się konsulat Republiki Litewskiej, działa szkoła podstawowa z litewskim językiem nauczania Žiburys („Światełko”), która prowadzi także przedszkole.
Historyczna i współczesna struktura ludności
Według spisu rosyjskiego z 1897 r. struktura ludności była następująca:
Żydzi – 50,8% (1918);
Polacy – 40,4% (1528);
Litwini – 4,2% (160);
Rosjanie – 2,5% (95);
Niemcy – 2,0% (75);
1 Białorusin i 1 Tatar
Według spisu polskiego z 1921 r.:
Polacy – 76,0% (1714);
Żydzi – 17,7% (399);
Litwini – 5,0% (112);
Rosjanie – 0,7% (15);
Niemcy – 0,5% (12);
Białorusini – 0,1% (2)
Według spisu polskiego z 2002 r.:
Polacy – 90,9% (5466);
Litwini – 7,9% (474);
Rosjanie – 0,2% (12);
Inni – 1,0% (58).
Gospodarka
W Sejnach rozwija się przemysł spożywczy. Największym zakładem tej branży jest mleczarnia Sejnmlek z zakładem serowarskim i proszkownią, która stanowi część Spółdzielni Mleczarskiej Mlekpol. Ponadto mieści się tu gorzelnia i zakłady drzewne. Tradycje spółdzielczości kontynuuje Bank Spółdzielczy. Oprócz niego w mieście działa oddział PKO BP.
Kaplica św. Agaty (nr rej.: 379 z 17.05.1983) – kaplica postawiona na placu św. Agaty przed bazyliką, zbudowana około 1789 r. z fundacji parafian. Na jej postawienie wpływ miały liczne pożary nawiedzające miasto. W kaplicy znajduje się obraz św. Agaty z połowy XVIII w. Fresk na sklepieniu wyobrażający „Kuszenie Chrystusa” namalował w latach 50. XX wieku Stanisław Kaźmierczyk. Na dachu stoi figura św. Agaty wykonana w drewnie lipowym w 1828. Kute ogrodzenie budowli w 1904 jest dziełem miejscowych rzemieślników.
Synagoga zbudowana na miejscu Starej Synagogi (nr rej.: 171 z 20.04.1960 oraz 37 z 23.05.1979)
Biała Synagoga z lat 1860–1870 (nr rej.: 170 z 20.04.1960 oraz 15 z 19.02.1979)
cmentarz rzymskokatolicki „stary”, 1. połowa XIX w., ul. Głowackiego (nr rej.: 519 z 23.07.1986)
kaplica rodziny Wolmerów, 1830 (nr rej.: 378 z 17.03.1983)
ogrodzenie z bramami, XIX w.
ratusz miejski z 1846 (nr rej.: 177 z 15.02.1962 oraz 14 z 17.02.1979)
poczta, ul. Piłsudskiego 35, koniec XIX w. (nr rej.: 1011 z 14.10.1994)
dawny pałac biskupi, obecnie dom mieszkalny, ul. Piłsudskiego 28, 1841 (nr rej.: 377 z 17.03.1983)
Inne obiekty
figura Matki Bożej Sejneńskiej słynąca wieloma cudami i łaskami. Sprowadzona do Sejn w 1602, jej koronacja odbyła się 7 września 1975
Poza tym w Sejnach znajduje się Muzeum Ziemi Sejneńskiej w którym eksponowane są zbiory archeologiczne, numizmatyczne, dominikanów i biskupów w Sejnach.
W mieście działa piłkarski klub sportowy Sejneński Klub Sportowy Pomorzanka, założony 1 września 1957 roku i używający barw czerwono-czarnych. Drużyna mecze rozgrywa na stadionie miejskim przy ul. Konarskiego 23A, mieszczącym 1000 widzów. Trenerem jest Karol Piaścik. Obecnie Pomorzanka Sejny występuje w klasie okręgowej w grupie podlaskiej. Posiada drużyny młodzieżowe: juniorów młodszych, żaków i orlików. W swojej historii klub używał nazw:
1955–1957 – Pogoń Sejny
IV 1958 – VI 1959 – Iskra Sejny (w prasie jako Pogoń)
VII 1959–1966 – LZS Sejny (Ludowy Zespół Sportowy)
1966/1967 – LKS Sejny (Ludowy Klub Sportowy)
1967/1968 – MLKS Pomorzanka Sejny (Międzyzakładowy Ludowy Klub Sportowy)
2004 – SKS Pomorzanka Sejny (Sejneński Klub Sportowy)
↑HalinaKaraś:Suwalszczyzna. Region dziś.dialektologia.uw.edu.pl.[dostęp 2022-10-05].[zarchiwizowane z tego adresu(2022-10-05)].Cytat: Suwalszczyzna to region znajdujący się na krańcu Polski północno-wschodniej, obejmujący obecny powiat suwalski, sejneński i augustowski […]. Główne miasta regionu to Suwałki (69,1 tys. mieszkańców), Augustów (30,3 tys. mieszkańców) i Sejny (6,0 tys. mieszkańców).(pol.).
↑JerzyJ.WiśniewskiJerzyJ., ''Dzieje osadnictwa powiatu sejneńskiego'' [online], mem.net.pl [dostęp 2022-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2022-10-05], Cytat: Po upadku Jaćwieży kraj Jaćwingów opustoszał […]. Ziemie powiatu sejneńskiego, niegdyś zamieszkane przez Jaćwingów, […] kolonizowali osadnicy różnego pochodzenia.(pol.).
↑Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 87.
↑Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945, Sport i Turystyka, 1988, ISBN83-217-2709-3, s. 696.
54°06′26″N 23°20′53″E/54,107222 23,348056
_-_old_post_office.jpg)
