Uvit

Uvit
Ilustracja
Uvit na kwarcu z Brazylii
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

CaMg3(Al5Mg)[(OH)4/(BO3)3/Si6O18] (borokrzemian wapnia, magnezu i glinu)

Twardość w skali Mohsa

7–7,5

Przełam

nieregularny/nierówny, muszlowy

Łupliwość

niewyraźna

Pokrój kryształu

pryzmatyczny, równoległy, tabularne, piramidalne

Układ krystalograficzny

trygonalny, heksagonalny

Właściwości mechaniczne

kruchy

Gęstość

2,97–3,14 g/cm3

Właściwości optyczne
Barwa

ciemnobrunatna, brunatna, brunatnożółta, czarna, rzadziej niebieskoczarna, żółtozielona, zielona lub ciemnozielona, czerwona

Rysa

biała, jasnozielona, jasnobrązowa

Połysk

szklisty, żywiczny, tłusty, półmetaliczny

Współczynnik załamania

1,637–1,668 (jednoosiowy)

Inne

dwójłomność: 0,0180–0,0290 pleochroizm: słaby; O = jasnożółty; E = bezbarwny;

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

9.CK.05

Uvit – bardzo rzadki minerał z rodziny krzemianów, będący odmianą turmalinu.

Nazwa pochodzi od miejsca odkrycia – prowincji Uva na Sri Lance.

Właściwości

Krystalizuje w układzie trygonalnym. Posiada pryzmatyczny, tabularny i piramidalny pokrój. Tworzy skupienia wachlarzowate, masywne i promieniste tzw. słońca turmalinowe. Jest bogatą w żelazo i magnez odmianą turmalinu. Okazy o zabarwieniu zielonym czasami zawierają chrom i wanad. To minerał kruchy, przezroczysty do przeświecającego. Jest silnie piezo- i piroelektryczny.

Odmiany

Uwit bogaty w fluor nazywany jest fluor-uvit. W 2010 roku został uznany za odrębny minerał przez IMA(inne języki) ze wzorem chemicznym Ca(Mg,Fe2+)3Al5Mg(BO3)3Si6O18OH)3F. Fluor-uvit występuje w przyrodzie znacznie częściej niż sam uvit.

Występowanie

Bywa składnikiem niektórych skarnów i pegmatytów. Występuje w zmetamorfizowanych złożach magnezytu oraz w metamorficznych łupkach i marmurach. Towarzyszą mu tytanit, apatyt, magnezyt, cyrkon, kwarc, kalcyt, dolomit, tremolit, aktynolit, hematyt, skapolit. Występuje na Słowacji, w Kanadzie, USA (Kalifornia, New Hampshire, New Jersey, Connecticut, Nowy Jork), Birmie, Rosji (Zabajkale, południowa Jakucja), Chinach.

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 469, ISBN 978-83-8293-231-7.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Uvite [online], National Gem Lab [dostęp 2025-05-12] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Uvite [online], Minerals Net [dostęp 2025-04-18].
  4. 1 2 3 4 John W. Anthony i inni red., Uvite, 2001–2005, Mineralogical Society of America(inne języki) [dostęp 2025-05-12] (ang.).
  5. 1 2 3 4 Uvite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-04-18] (ang.).