Czy wiesz…

Z nowych i ostatnio rozbudowanych artykułów w Wikipedii:

…kto tworzy stolicę Argentyny? (na zdjęciu)

…co je cokor? (na zdjęciu)

…na ilu kontynentach spotkasz kleksiaka cynamonowego?

…która gra z serii Prince of Persia ma opcję dubbingu perskiego?

…że U-222 zatonął na Bałtyku w wyniku kolizji z siostrzanym U‑Bootem?

…czyje wizerunki można znaleźć w Kościele św. Wojciecha w Świętym Wojciechu? (na zdjęciu)

…w jakim utworze Bolesław Prus porównał Polaków do fikcyjnej nacji Ypsilonów, którzy przez własne wady zaprzepaszczają możliwość zdobycia drzewa żywota?

Wydarzenia

Inwazja Rosji na Ukrainę • wojna Izraela z Hamasem • wojna Izraela i Stanów Zjednoczonych z Iranem

Georg Nagel

Margaret Hamilton

• Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury otrzymała kanadyjska poetka Anne Carson za odważną i nowatorską twórczość, która w pełnym swobody dialogu z tradycją klasyczną stworzyła nowe formy dla literatury współczesnej (8 października)
• Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymali Henri B. Kagan i Kensō Soai za odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej (7 października)
• Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki otrzymał Francis Halzen za kluczowy wkład w powstanie IceCube Neutrino Observatory oraz odkrycie neutrin wysokiej energii pochodzenia astrofizycznego (6 października)
• Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny otrzymali Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel (na zdjęciu) za odkrycia dotyczące światłoczułych kanałów jonowych i optogenetyki (5 października)

Zmarli: Eva Marie Saint • George Fenton • Jeffrey Archer • Cheikh Hamidou Kane • Anatolij Kaszpirowski • Biljana Plavšić • Margaret Hamilton (na zdjęciu)

Rocznice

11 października: imieniny obchodzą m.in.: Aldona, Aleksander i Zenaida
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:

portret Juliana Kawalca - autor Zbigniew Kresowaty

• 1531 – w Szwajcarii wojska kantonów katolickich pokonały protestantów w bitwie pod Kappel
• 1916 – urodził się Julian Kawalec, polski poeta, prozaik i publicysta (na portrecie Zbigniewa Kresowatego)
• 1951 – rozpoczęły się przesłuchania przed specjalną komisją śledczą Kongresu USA ds. zbadania zbrodni katyńskiej, prace komisji zakończyły się opublikowanym w grudniu 1951 tzw. raportem Maddena
• 1961 – zmarł amerykański aktor Leonard Marx (zwany Chico)
• 1986 – zmarł francuski filolog, komparatysta, mitograf Georges Dumézil, autor hipotezy o trzech funkcjach klas społecznych: sakralnej i sądowniczej, wojowniczej oraz produktywnej znajdujących według niego odbicie w funkcjonowaniu triad bóstw
• 1996 – zmarł polski botanik Stanisław Tołpa, specjalista w dziedzinie torfów
  
  10 października • Kalendarium dzień po dniu • 12 października

Artykuł na Medal

Czechosłowackie monety obiegowe – monety emitowane przez czechosłowacki bank centralny lub jego odpowiednik w latach 1922–1938 oraz 1946–1992 o nominałach korony (Kč bądź Kčs), halerza (h) lub ich wielokrotności. Pierwsza seria czechosłowackich monet została zaprojektowana przez Otakara Španiela. Na awersie każdej z nich widniało godło małego herbu państwowego – wspięty czeski koronowany lew o podwójnym ogonie, niosący na piersi herb Słowacji – krzyż na trójwzgórzu. Wzór monet zmieniał się wielokrotnie, także w następstwie modyfikacji urzędowej nazwy kraju oraz herbu państwowego. Ponadto wobec wahań siły czechosłowackiej korony część monet – mimo zachowania dotychczasowego wzoru – w kolejnych latach wytwarzano w różnych rozmiarach i z różnych stopów. Czytaj więcej…

Dobry Artykuł

Niszczyciele typu Folgore – typ włoskich niszczycieli z okresu międzywojennego i II wojny światowej, zbudowanych na początku lat 30. XX wieku. Stanowiły rozwinięcie typu Dardo i były również określane jako typ Dardo II serii. Należały do niego cztery okręty, które weszły do służby we włoskiej Marynarce Królewskiej w 1932 roku. Wszystkie nosiły nazwy będące różnymi określeniami pioruna. Były tp niszczyciele o średniej wielkości, o wyporności standardowej wynoszącej 1238 ton i pełnej początkowo około 1900 ton oraz długości 96 m. Uzbrojenie stanowiły cztery armaty kalibru 120 mm w dwóch zdwojonych stanowiskach, sześć wyrzutni torped, małokalibrowa artyleria przeciwlotnicza oraz uzbrojenie przeciwpodwodne. Napęd stanowiły turbiny parowe. Prędkość projektowa wynosiła 38 węzłów, lecz podczas wojny okręty osiągały w praktyce około 30 węzłów. Okręty służyły podczas hiszpańskiej wojny domowej oraz II wojny światowej na Morzu Śródziemnym. Wszystkie zostały zatopione podczas wojny. Czytaj więcej…