Mut

Mut
İlçe
Mut ilçesinin Mersin'deki konumu
Türkiye'de bulunduğu yer
Koordinatlar: 36°38′45″N 33°26′15″E / 36.6458°K 33.4375°D / 36.6458; 33.4375
Ülke	Türkiye
İl	Mersin
Coğrafi bölge	Akdeniz Bölgesi
İdare
• Kaymakam	Osman Çelikkol
• Belediye başkanı	Murat Orhan (İYİ Parti)
Yüzölçümü
• Toplam	2.718 km²
Rakım	304 m
Nüfus  (2018)
• Toplam	62.853
Zaman dilimi	UTC+03.00 (TSİ)
ISO 3166 kodu	TR-33
Posta kodu	33600
İl alan kodu	0324
İl plaka kodu	33
Resmî site Belediye Kaymakamlık

Mut, Akdeniz Bölgesi'nde, Mersin iline bağlı bir ilçedir. Toros Dağları eteklerinde, Göksu Nehri kıyılarında kurulmuştur. Doğusunda Silifke, batısında Ermenek, kuzeyinde Karaman ve güneyinde Gülnar topraklarıyla çevrilidir.

İlçenin yüzölçümü 2.718 km²dir. Mut ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 304 metredir. Kozlar ve Sertavul yaylaları ile Çınaraltı ve Karaekşi Millî Parkları'nın yanı sıra UNESCO Dünya Miras Listesi'ne aday gösterilen Alahan Manastırı mevcuttur.

Tarihçe

Mut'ta MÖ 2000 yıllarında ilk yerleşimlerin başladığı tahmin edilmektedir. Dağlık ve Ovalık Kilikya olarak iki bölüme ayrılan Kilikya'nın Dağlık bölümünde, tarihte çok önemli olaylara sahne olmuş Sertavul geçidinin hemen güney ağzında kurulmuştur. Denizden ortalama yükseltisi 250-350 metre civarındadır. Bir süre Venedikli ve Kilikyalı korsanlar tarafından elden ele geçtiği, sonrasında Roma hükûmetince burada uzun süreli bir hakimiyet sağlandığı söylenir. Bu dönemde kentin adı Claudiopolis'ti. Mut ve çevresindeki Toros Dağlarının M.S. 700-800 yıllarından itibaren Kafkaslardan Hazar Bölgesinden gelen Türk kabileleri taifelerine sonradan da Orta Asyadan ve İran'da kopup gelen Türkmenler'e de ev sahipliği yaptığı bilinir. Yörük göçebe oymakları son 300 yıl içinde Çukurova, Adana, Mersin ve Akdeniz Bölgesi'nden bölgeye gelmiştir, az sayıda yerleşmiş ve çoğunluk olarak bugünkü Ege Bölgesine göç etmeye devam etmişlerdir. Ancak tarihte bölgede kurulan ve Güneydoğu Anadolu bölgesindeki çoğu ili de kapsayacak şekilde hakimiyetini sürdüren Kilikya Ermeni Prensliği'nin de 1375 yılına kadar varlığını devam ettirdiği bilinmektedir. Hâtta Toros Dağlarının adının bu prensliğin başında bulunman Thoros isimli prenslerden geldiği de ileri sürülür. Ama bu yanlıştır.

Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad zamanında Karamanoğulları Devletinin kurucusu Karaman Bey'in babası olan Nureddin Bey, Ermenileri bölgeden 1228 yılında kovarak Ermenek ve Mut'u hakimiyeti altına almıştır. Nureddin Bey'in en büyük oğlu Karaman Bey'in beyliğini ilan ettiği zamanlarda (y. 1255) bu civarda yapılan Mut Muharebesi ile birlikte bölge kesin halde Karamanoğulları'nın eline geçmiş (y. 1260) ve sonrasında Karamanoğulları, harap hale gelen Mut ve çevresini onarmışlardır. La'al Paşa Camii, Kızılminare ve bazı başka yapıların Karamanoğulları zamanında yapıldığı bilinmektedir.

1483 yılı yazında Kasım Bey yanında üç oğlu, otuz yiğit beyi ile Kestel (Dağpazarı) yaylasına gelir. Koyunlar kesilir, kavurmalar, pilavlar, helvalar pişirilir, şerbetler ezilir. Bu ziyafet sırasında Hocantı Oğlu, zehri gizlice şerbete katar. Şerbeti içenler Kasım Bey'le beraber otuz dört kişi birden ölürler. (1483) Kasım Bey ve onunda halefi olan II. Mahmud'dan sonra Karamanlılar'ın bazı çırpınışları oldu ise de devlet olabilme özelliğini yitirmişlerdi. 1501 yılındaki Karamanoğlu Mustafa Bey'in isyanından sonra kesin halde tüm Karamanlı kalıntılarının yok olmasıyla birlikte Karamanlı toprakları da tamamen Osmanlıların egemenliği altına girer. 1500-1555 yılları arasında Mut Kazası, Mut, Silifke ve Sarıkavak nahiyelerinden oluşurken 1555 yılında Silifke'nin ayrılmasıyla küçülmüştür.

Ekonomi

İlçenin ekonomisi genellikle tarıma dayalıdır. önemli miktarda sofralık kayısı üretimi yapılmaktadır (Mut Kayısısı). İlçede yetişen diğer önemli tarım ürünleri zeytin ve erik'tir.

Yönetim

Nüfus

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

İlçede kültür ve sanat

Nüfus olarak küçülmeler görülse de ilçede uzun yıllardır yörenin yurt çapında tanıtılmasında büyük olanaklar sağlayan bir ulusal festival düzenlenmektedir. Kayısı (bir diğer adıyla Karacaoğlan) Festivali, ilçenin tarımsal, sosyal, sanatsal özelliklerinin ülke genelinde ve yurtdışında tanıtılması ve zenginliklerinin geliştirilmesi açısından önemlidir.

1970 ve 80'li yıllarda, günümüzde olduğundan farklı olarak ilçede yazınsal etkinlikler az olmasına karşın 1'i kapalı 2'si açık hava olmak üzere 3 sineması mevcut idi. Ancak şu an faaliyette olan bir sineması bulunmamaktadır. Bunun yanında belli başlı iki yerel gazete yaklaşık 35 yıldır faaliyet göstermektedir.

İlçede halı dokumacılığı, folklor, halk müziği belli başlı sanatsal etkinliklerdendir. Bunlarla birlikte son yıllarda Göksu Erik ve Yörük Festivali, Güme Mahallesi Yayla Şenlikleri, Dere İncir Festivali, Topluca Mahallesi Şenlikleri de adından söz ettirmeye başlamıştır.

Türkiye'nin en büyük bayrağı (180×120 metre ebatlarında, 21.600 m² yani 21,6 dekar.) bu ilçededir.

Spor

İlçede Mut İdmanyurdu Belediyespor ve Sertavul Esnafspor isimli iki spor kulübü faaliyet göstermektedir. Mut İdmanyurdu Belediyespor ve Sertavul Esnafspor Mersin Amatör ligde mücadele etmektedir.

Kaynakça

Dış bağlantılar

• Mut Belediyesi22 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
• Mut Kaymakamlığı19 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.