Bu maddedeki üslubun, ansiklopedik bir yazıdan beklenen resmî ve ciddi üsluba uygun olmadığı düşünülmektedir. Maddeyi geliştirerek ya da konuyla ilgili tartışmaya katılarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
Çarkıfelek (Passiflora), çarkıfelekgiller (Passifloraceae) familyasından 550'den fazla türden oluşan asma ya da sarmaşık tipi bitki cinsine verilen isimdir. Cinsin ticari değeri en yüksek olan ve meyvesi (Maruçya) için yetiştirilen türü Passiflora edulistir.
Meyveleri yenilebilen bazı türleri tropikal bölgelerde yetiştirilirken, bazı türleri ise gösterişli çiçekleri nedeniyle bahçelerde ve kameriyelerde örtü bitkisi olarak kullanılmaktadır.
Meyvelerinin herhangi bir zararlı etkisi bulunmamakla birlikte, yenilebilen meyvelere sahip bütün Passiflora türleri için günde 2 taneden fazla meyvelerinden yenmesi tavsiye edilmemektedir. Zira çok aşırı tüketimi uyku, halsizlik gibi sorunlara neden olabilmektedir. Bununla birlikte meyvelerinin tamamen olgunlaştıktan sonra yenilip toplanması tavsiye edilmektedir; zira bitkinin yapraklarında bulunan siyanür glikozit maddesi meyvelerinde de bulunmaktadır. Ancak bu oran yapraklardan çok daha düşüktür ve olgunlaşmış veya dalından düşmüş meyvelerde en düşük ve zararsız düzeydedir.
Bitkinin yaprakları stres ve endişeyi azaltıcı olduğu düşünülen çay yapımında kullanılsa da, yapraklarında bulunan siyanür glikozit maddesinin toksik ve zararlı etkisi sebebiyle az tüketilmesi gerekmektedir. Ayrıca hamile olanlarda, bebek emzirenlerde, 6 aydan küçük çocuklarda bu konuda çok fazla araştırma yapılmadığı ve olası olumsuz etkileri bilinmediği için, yapraklarının hiç kullanılmaması meyvelerinin ise bu gruplar için mümkün olduğunca az tüketilmesi tavsiye edilmektedir. Bunun dışında özellikle yapraklarının alkollü içecekler ve reçeteli sedatiflerle (gerginlik ve bunalma halini yatıştıran ilaçlarla) doktora danışmadan kullanılması tavsiye edilmemektedir. Zira bitkinin bu ilaçlarla etkileşime geçerek etki arttırıcı özelliği bulunmaktadır. Ayrıca bitkinin valeria ve kava bitkileri ile birlikte yapraklarının kullanılması halinde bu bitkilerin etkisini arttıracağı ve buna göre kullanılması gereği unutulmamalıdır.
Ayrıca Passiflora capsularis gibi bazı türlerin meyvesinin yenilmediği göz önünde tutulmalıdır.
Üretimi
Tohumdan veya çelikten çoğaltılması yapılmaktadır. Asma sülüğü gibi helezonik tutmaçlara tutunarak hızlı büyümektedir. Çoğu sıcak iklim bitkisidir. P. İncornata türü soğuğa en dayanıklı türlerden biri olarak kabul edilmektedir.
Ekolojik Özellikleri
Sarmaşık balözü bezleri yardımıyla karıncaları kendine çekerek savunma sağlamaktadır.
.jpg)
_-_whole_and_cross_section.jpg)
_-_vrucht_open_(2).jpg)
