Egon Horak

Egon Horak
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Persoonlijke gegevens
Geboortedatum 1937
Geboorteplaats Innsbruck
Nationaliteit Vlag van Oostenrijk Oostenrijk
Academische achtergrond
Alma mater Universiteit van InnsbruckBewerken op Wikidata
Opleiding/studie­richting Universiteit van Innsbruck
Promotor Meinhard Michael Moser
Wetenschappelijk werk
Vakgebied Mycologie, taxonomie
Instituten ETH Zürich
Bekend van Onderzoek naar de systematiek en verspreiding van paddenstoelen

Egon Horak (Innsbruck, 1937) is een Oostenrijks mycoloog en voormalig hoogleraar aan de ETH Zürich. Hij is gespecialiseerd in de taxonomie, systematiek en ecologie van schimmels, in het bijzonder plaatjeszwammen en boleten. Hij heeft meer dan duizend schimmelsoorten beschreven, waaronder talrijke soorten van het Zuidelijk halfrond, vooral uit Nieuw-Zeeland en Zuid-Amerika.

Biografie

Horak werd in 1937 geboren in Innsbruck in Oostenrijk. Hij studeerde biologie, botanie, microbiologie en geologie aan de Universiteit van Innsbruck. In 1961 promoveerde hij onder begeleiding van de mycoloog Meinhard Michael Moser. Zijn promotieonderzoek behandelde de productie van groeistoffen door ectomycorrhizavormende schimmels, waaronder soorten uit de geslachten Cortinarius en Phlegmacium, die in symbiose leven met fijnsparren.

Van 1962 tot 1963 verrichtte hij postdoctoraal onderzoek bij de mycoloog Rolf Singer in San Miguel de Tucumán in Argentinië. Vervolgens werkte hij bij de Zwitserse bosbouwkundige onderzoeksinstelling EAFV in Birmensdorf, tegenwoordig onderdeel van het onderzoeksinstituut WSL.

In 1969 werd Horak conservator van het herbarium van de ETH Zürich. Hij was aanvankelijk werkzaam als universitair docent en werd in 1985 benoemd tot hoogleraar in de systematiek en ecologie van schimmels. Deze functie vervulde hij tot zijn pensionering in 2002.

Tijdens zijn loopbaan ondernam Horak talrijke wetenschappelijke expedities. Hij verrichtte veldonderzoek in onder meer Argentinië, Chili, Costa Rica, Thailand, Indonesië, Papoea-Nieuw-Guinea, Australië, Nieuw-Zeeland en Noord-Amerika. Ook onderzocht hij de schimmelflora van de Alpen en andere arctische en alpiene gebieden.

Wetenschappelijk werk

Taxonomie en systematiek

Horak leverde belangrijke bijdragen aan de kennis van de diversiteit en verwantschappen van Agaricales en andere groepen steeltjeszwammen. Zijn onderzoek richtte zich onder meer op de geslachten Cortinarius, Entoloma en Inocybe, evenals verschillende groepen wasplaten en andere plaatjeszwammen.

In 1968 publiceerde hij Synopsis generum Agaricalium: Die Gattungstypen der Agaricales. Dit werk bood een taxonomisch overzicht van de destijds beschreven geslachten van boleten en plaatjeszwammen en behandelde hun geslachtstypen.

Zijn taxonomische onderzoek combineerde uitvoerige beschrijvingen van vruchtlichamen met microscopische kenmerken en vergelijking van typemateriaal. Hij stond onder vakgenoten bekend om zijn gedetailleerde tekeningen van microscopische structuren. Zijn werk vormde daardoor een belangrijke bijdrage aan de morfologische taxonomie van paddenstoelen.

Onderzoek op het zuidelijk halfrond

Een belangrijk deel van Horaks wetenschappelijke werk betrof de schimmelflora van het zuidelijk halfrond. Hij onderzocht onder andere de soortenrijkdom van de plaatjeszwammen in de bossen van Zuid-Amerika, Nieuw-Zeeland en Australië.

Nieuw-Zeeland nam binnen zijn onderzoek een bijzondere plaats in. Horak verzamelde er gedurende meerdere expedities omvangrijk materiaal en beschreef talrijke nieuwe soorten. In 1990 publiceerde hij een monografie over de Nieuw-Zeelandse Hygrophoraceae, waarin hij 51 soorten behandelde, waaronder zes nieuw beschreven soorten. De publicatie bevatte determinatiesleutels, illustraties en gegevens over de ecologie en taxonomie van de behandelde schimmels.

Arctische en alpiene mycologie

Naast zijn onderzoek in tropische en gematigde gebieden hield Horak zich bezig met de ecologie en verspreiding van schimmels in koude berggebieden. Hij bestudeerde onder andere de schimmelflora van het Zwitserse Nationaal Park en andere delen van de Alpen.

Hij was medeoprichter van de International Symposia of Arctic-Alpine Mycology (ISAM), een reeks internationale wetenschappelijke bijeenkomsten over schimmels in arctische en alpiene ecosystemen.

Herbariumcollecties

Horak verzamelde tijdens zijn loopbaan grote aantallen schimmelexemplaren, waaronder typemateriaal van nieuw beschreven soorten. Veel van zijn collecties werden ondergebracht in het herbarium van de ETH Zürich.

De wetenschappelijke betekenis van deze verzamelingen bleef ook na zijn pensionering groot. De ETH-Bibliotheek begon in 2025 met de digitalisering van een deel van de omvangrijke collectie steeltjeszwammen, die voor een belangrijk gedeelte uit het door Horak verzamelde materiaal bestaat.

Publicaties

Horak publiceerde gedurende zijn loopbaan talrijke wetenschappelijke artikelen, monografieën en determinatiewerken. Tot zijn bekendste publicaties behoren:

Zijn boek Röhrlinge und Blätterpilze in Europa is een uitgebreid determinatiewerk voor Europese boleten en plaatjeszwammen. Het bevat determinatiesleutels op basis van macroscopische en microscopische kenmerken, met daarnaast informatie over ecologie, standplaatsen en mycorrhizapartners.

Onderscheidingen en erkenning

Horak was gedurende de jaren 1970 en 1980 redacteur van het internationale wetenschappelijke tijdschrift Sydowia, waarin onderzoek naar de taxonomie en systematiek van schimmels wordt gepubliceerd.

In 2003 werd hij vanwege zijn wetenschappelijke verdiensten benoemd tot erelid van de Mycological Society of America. Bij zijn benoeming werd onder meer gewezen op zijn omvangrijke publicatielijst, zijn internationale onderzoeksactiviteiten en zijn bijdragen aan de kennis van de plaatjeszwammen en hun ecologie.

Ter gelegenheid van zijn tachtigste verjaardag verscheen in 2017 in het tijdschrift IMA Fungus een eerbetoon waarin zijn internationale taxonomische onderzoek, zijn kennis van de morfologie van paddenstoelen en zijn werkzaamheden als conservator en hoogleraar werden belicht.

Naar hem vernoemde taxa

Verschillende schimmels zijn ter ere van Horak naar hem genoemd. Daaronder bevinden zich de geslachtsnamen Horakia, Horakiella en Horakomyces. Niet al deze namen worden tegenwoordig als zelfstandige, geaccepteerde geslachten beschouwd.

Voorbeelden van naar hem genoemde soorten zijn:

Bij de wetenschappelijke naamgeving van schimmels wordt Horaks naam als auteur afgekort tot E.Horak.