 Adam Makowicz (połowa lat 80. XX wieku) | |
| Data i miejsce urodzenia |
18 sierpnia 1940 |
|---|---|
| Pochodzenie |
polskie |
| Instrumenty | |
| Gatunki | |
| Zawód | |
| Odznaczenia | |
  | |
| Strona internetowa | |
Adam Makowicz właśc. Adam Matyszkowicz (ur. 18 sierpnia 1940 w Gnojniku) – polski kompozytor i pianista jazzowy.
Urodził się w Czechach, w polskiej rodzinie mieszkającej na Śląsku Cieszyńskim. W 1946 roku z rodzicami przeprowadził się do Rybnika, gdzie ojciec podjął pracę w kopalni jako inżynier maszyn górniczych. Pierwszych lekcji gry na fortepianie udzielała mu matka, pianistka i śpiewaczka. Absolwent Państwowej Szkoły Muzycznej im. Karola i Antoniego Szafranków w Rybniku. Studiował muzykę klasyczną w Konserwatorium Muzycznym im. Fryderyka Chopina w Krakowie. W 1956 roku porzucił naukę i związał się z krakowskim klubem jazzowym Helicon. W 1962 roku wraz z saksofonistą Januszem Muniakiem, którego wkrótce zastąpił trębacz Tomasz Stańko, utworzył grupę Jazz Darings, która była – zdaniem niemieckiego krytyka i teoretyka jazzu, Joachima-Ernsta Berendta – „pierwszym europejskim zespołem grającym w stylu Ornette’a Colemana”. Współpracował wówczas z Andrzejem Kurylewiczem, Zbigniewem Namysłowskim, Janem Ptaszynem Wróblewskim, Urszulą Dudziak oraz zespołem Novi Singers.
W 1977 roku, z rekomendacji Benny’ego Goodmana oraz popularyzatora jazzu Willisa Conovera, producent John Hammond zaprosił go na 10-tygodniowe tournée w USA. W tym czasie Makowicz nagrał solową płytę dla Columbia Records zatytułowaną Adam. W 1978 roku Makowicz wyjechał do USA po raz drugi, tym razem na 6-miesięczny kontrakt i od tego czasu nowojorski Manhattan stał się jego stałym domem.
Po wprowadzeniu w Polsce w 1981 roku stanu wojennego, wraz z innymi polskimi artystami mieszkającymi w USA, muzyk wziął udział w emitowanym na cały świat programie telewizyjnym zorganizowanym z inicjatywy prezydenta Ronalda Reagana „Żeby Polska była Polską”.
Występując w USA pianista dzielił scenę między innymi z: Bennym Goodmanem, Herbiem Hancockiem, Earlem Hinesem, Freddiem Hubbardem, Sarah Vaughan, Teddym Wilsonem, George’em Shearingiem, George’em Mrazem, Alem Fosterem, Jackiem DeJohnette’em, Charliem Hadenem.
Był wielokrotnym solistą orkiestr i zespołów kameralnych: National Symphony of Washington, London Philharmonic Orchestra, Moskiewska Orkiestra Symfoniczna, Filharmonii Narodowej w Warszawie, Chester String Quartet, Amici String Quartet, Orkiestry Kameralnej Amadeus z Agnieszką Duczmal, Polskiej Filharmonii Kameralnej z Wojciechem Rajskim, Kwartetu Wilanów i wielu innych.
Jego występ w duecie z Leszkiem Możdżerem w Carnegie Hall w 2004 roku został oceniony bardzo wysoko przez recenzentów. Koncert-pojedynek, między mistrzem i weteranem a wschodzącą gwiazdą jazzu, został utrwalony na koncertowym albumie Makowicz vs. Możdżer at the Carnegie Hall wytwórni EMI Music Poland. Album uzyskał certyfikat dwukrotnie platynowej płyty.
Poza utworami jazzowymi Makowicz ma w swoim repertuarze także jazzowe interpretacje utworów klasycznych. Pianista wydał w USA płytę poświęconą muzyce Fryderyka Chopina w interpretacji jazzowej.
W szerokim repertuarze Adam Makowicz ma także utwory George’a Gershwina (uzyskał zgodę brata George’a, Iry Gershwina na własną, improwizowaną kadencję w Błękitnej Rapsodii), I. Berlina, J. Kerna, C. Portera i wielu innych kompozytorów amerykańskich.
W 2011 roku ukazała się biografia Adama Makowicza pt. Grać pierwszy fortepian autorstwa Marka Strasza – menedżera artysty.
W 1998 roku został laureatem Honorowej Złotej Lampki Górniczej, nagrody przyznawanej przez prezydenta Rybnika oraz organizatorów Rybnickich Dni Literatury osobom związanym z ziemią rybnicką, które poprzez swoja działalność kulturalną rozsławiają Rybnik w kraju i na świecie.
W 2005 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
W 2008 roku z okazji jubileuszu czterystu lat istnienia amerykańskiej Polonii, jazzmana uhonorowano włączeniem jego osoby w poczet Polaków najbardziej zasłużonych w historii Stanów Zjednoczonych Ameryki.
12 października 2009 roku z rąk Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdana Zdrojewskiego otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
W 2012 roku otrzymał Honorowy Medal „Zasłużony dla Miasta Rybnika”.
W 2012 roku otrzymał coroczną nagrodę Towarzystwa Przyjaciół Śląska w Warszawie dla osób szczególnie zasłużonych dla Śląska.
W 2017 roku otrzymał Nagrodę Specjalną i członkostwo honorowe Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.
W 2020 roku od Stowarzyszenia Jazzowego Melomani otrzymał dwie nagrody: Grand Prix of Europe oraz Grand Prix za Całokształt Działalności.
W 2021 roku został laureatem Złotego Fryderyka.
W 2022 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Akademii Sztuki w Szczecinie. Był to pierwszy tytuł doktora honoris causa w Polsce przyznany jazzmanowi.
Adam Makowicz jest Honorowym Obywatelem Miasta Ustroń oraz Honorowym Obywatelem Miasta Rybnika (2015).
