Danielowice

Danielowice
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

oławski

Gmina

Domaniów

Liczba ludności (III 2011)

82

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-216

Tablice rejestracyjne

DOA

SIMC

0874294

Położenie na mapie gminy Domaniów
Mapa konturowa gminy Domaniów, po lewej znajduje się punkt z opisem „Danielowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Danielowice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Danielowice”
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa konturowa powiatu oławskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Danielowice”
Ziemia50°54′20″N 17°06′01″E/50,905556 17,100278

Danielowice (niem. Dammelwitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Wieś położona jest 16 kilometrów od Oławy, a także 2 kilometry od siedziby gminy w Domaniowie i 23 kilometry od Wrocławia.

Podział administracyjny

W okresie pruskim Danielowice należały do gminy z siedzibą w Nowojowicach (Haltauf) i tamteż znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy dla Danielowic. Od 1816 r. Danielowice należały do powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. do wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk. Do 1928 r. Danielowice dzieliły się na wieś-gminę jednostkową (Landgemeinde) oraz na obszar dworski (Gutsbezirk). W 1928 r. w wyniku reformy likwidującej obszary dworskie na terenie Prus obszar dworski Danielowice (Dammelwitz) wszedł w skład wsi gminnej o tej samej nazwie.

Po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku Danielowice wchodziły w latach 1945-1954 w skład gminy Domaniów. W latach 1954-1972 miejscowość wchodziła w skład gromady Domaniów, a od 1973 r. jest częścią gminy Domaniów. Do 1975 r. Danielowice należały do powiatu oławskiego województwa wrocławskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 przynależała do urzędu rejonowego w Oławie.

Do 29 kwietnia 2003 r. Danielowice były przysiółkiem wsi Kuchary. W latach 2003-2015 r. częścią sołectwa Danielowice była osada Gostkowice.

Historia

Teren wsi był zasiedlony już w okresie neolitu.

Wieś o charakterze osady majątkowej, założona w 1288 r. na wspólnym polu posiadanym przez wsie Gostkowice, Nowojowice, Kuchary i Radłowice. Wieś miała powierzchnię co najmniej 10 łanów i należała w XIII w. do hrabiego z Danielowic (Graf von Danielowicz). W 1390 r. właścicielem wsi był Friedrich von Zolcz, a w 1689 r. Kaspar Wilhelm von Minckwitz. W 1783 r. właścicielem Danielowic był landrat oławski von Kottulinsky, a na przełomie XVIII i XIX w. wieś należała do rodu von Hahn. Od ok. 1819 r. wieś jest wzmiankowana jako własność rodu von Anders (Andersch, Aedersch), a w 1894 r. jako właściciel majątku w Danielowicach jest wspomniany Wilhelm Anders.

Między 1898 a 1902 r. majątek w Danielowicach nabył Ludwig Stein z Kuchar (Kochern), a w 1912 r. jako właściciel majątku jest wspomniany Friedrich Stein. W 1917 i 1930 r. majątek należał do dziedziców Friedricha Steina, którzy oddali majątek w dzierżawę Walterowi Schumannowi z Gostkowic (Eulendorf). W 1937 r. jako właściciel majątku jest wspomniana firma "Schlesische Landgesellschaft Breslau".

26 stycznia 1945 r. niemieccy mieszkańcy Danielowic zostali ewakuowani w obawie przed nacierającą w kierunku wsi Armią Czerwoną na rozkaz naczelnika grupy lokalnej NSDAP w Piskorzówku (Klein-Peiskerau).

W okresie PRL-u w pałacu w Danielowicach urządzono szkołę podstawową, zaś sam dawny pałac w 1968 r. uległ przebudowie, w wyniku czego utracił wszelkie cechy stylowe. Szkoła podstawowa we wsi była pierwotnie ośmioklasowa, a następnie sześcioklasowa. W 2010 r. szkoła była trójklasowa. W roku szkolnym 2011/2012 do szkoły uczęszczało 20 uczniów. W 2012 r. szkoła podstawowa we wsi została zlikwidowana, a jej dotychczasowi uczniowie zostali przeniesieni do szkoły podstawowej w Domaniowie. Dotychczasowy budynek szkoły został w całości przekazany przedszkolu w Danielowicach.

Nazewnictwo

W ciągu swojego istnienia Danielowice nosiły następujące nazwy:

Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał nazwę wsi "Dammelwitz" do grupy nazw wsi wywodzących się od rodzaju lokalnego obszaru i części składowych krajobrazu. Adamy podawał pierwotną, starosłowiańską nazwę wsi „Dalinów”, a znaczenie nazwy wsi w języku niemieckim jako "Weit entfernter Ort".

Gospodarka

W 1783 r. we wsi znajdował się oprócz pałacu rodowego folwark i młyn z wiatrakiem. W pierwszej połowie XIX w. oprócz folwarku i młynu zbożowego wieś posiadała browar, gorzelnię, zajazd i 3 warsztaty rzemieślnicze. W 1845 r. odnotowano we wsi działalność pszczelarską.

W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi gminnej (Landgemeinde) wynosiła 10 ha, z czego pola uprawne stanowiły 6 ha. Dochód netto z podatku gruntowego z pól wynosił 26,24 marek niemieckich za hektar. Powierzchnia katastralna obszaru dworskiego (Gutsbezirk) wynosiła w tym samym roku 135 ha, z czego pola uprawne stanowiły 121 ha, łąki 5 ha i lasy 5 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 30,55 marek za hektar pola, 22,32 marek za hektar łąki i 13,71 marek za hektar lasu. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 291,5 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 32,30 reichsmarek za hektar. Najbliższe wsi stacje kolejowe znajdowały się w Kucharach (Kochern) oraz w Węgrach (Wangern).

Przed II wojną światową we wsi znajdował się sad owocowy.

W okresie PRL-u we wsi znajdowała się piaskownia. W 2010 r. w Danielowicach funkcjonowała rolnicza spółdzielnia produkcyjna.

Teraźniejszość

We wsi działa Przedszkole Publiczne, założone w 2010 r.. W roku szkolnym 2024/25 do przedszkola uczęszczało 100 dzieci zrzeszonych w 4 grupy. W 2018 r. przedszkole przeszło remont polegający na zmianie barwy elewacji budynku.

We wsi znajduje się plac zabaw i boisko.

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są:

Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi oprócz mauzoleum pałacowego będącego w stanie ruiny znajdują się następujące zabytki:

Demografia

W 1783 r. wieś zamieszkiwało 85 osób. W 1819 r. we wsi mieszkało 92 osoby, w 1830 r. 88 osób, a w 1845 r. 84 osoby. W 1871 r. we wsi-gminie jednostkowej (Landgemeinde) mieszkało 60 osób, a w obszarze dworskim (Gutsbezirk) mieszkało 48 osób. W 1885 r. we wsi gminnej i obszarze dworskim mieszkało odpowiednio 48 i 52 osoby, w 1895 r. 50 i 62 osoby, a w 1905 r. 59 i 57 osób. W 1925 r. wieś zamieszkiwało 184 osoby, w 1935 r. 168 osób, a cztery lata później też 168 osób. W 2011 r. wieś zamieszkiwały 82 osoby, a w 2023 r. 74 osoby.

W 1925 r. na 184 mieszkańców wsi 89 było mężczyznami, a 95 kobietami. We wsi mieszkało 145 ewangelików i 34 katolików. Ewangelicy należeli do zboru w Borku Strzelińskim (Großburg), a katolicy do parafii w Domaniowie (Thomaskirch).

Liczba ludność Danielowic (nota: dane dla lat 1871-1905 stanowią sumę ludność wsi gminnej i obszaru dworskiego)

Przypisy

  1. 1 2 GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 206 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 3 stycznia 2026, identyfikator PRNG: 21399.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Klaus Kunze, Familienforschung Ohlau: Dammelwitz mit Eulendorf Kreis Ohlau [online], klauskunze.com [dostęp 2026-07-18] (niem.).
  5. ↑ Danielowice, [w:] Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy w Domaniowie, bip.gminadomaniow.pl [dostęp 2026-09-24] (pol.).
  6. ↑ Mapa Danielowice - Danielowice plan miasta, Danielowice na mapie [online], www.fajnewczasy.pl [dostęp 2026-09-24] (pol.).
  7. 1 2 3 Dammelwitz, [w:] Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, t. 1, www.meyersgaz.org, Leipzig–Wien 1912, s. 316 [dostęp 2026-07-18] (ang. • niem.).
  8. 1 2 3 Jürgen Frantz, Kreis Ohlau | AGOFF [online], Arbeitsgemeinschaft Ostdeutscher Familienforscher, 1 czerwca 2014 [dostęp 2026-07-18] (niem.).
  9. ↑ Amtsblatt der Regierung in Breslau : mit öffentlichem Anzeiger Bd. 119, Stück 38 (22 September 1928) + S.-Beil., „Amtsblatt der Regierung in Breslau mit öffentlichem Anzeiger”, 119 (38), polona.pl, Breslau, 22 września 1928, s. 362 [dostęp 2026-07-18] (pol. • niem.).
  10. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  11. ↑ Uchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71)
  12. ↑ Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych., isap.sejm.gov.pl, 25 września 1954 [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  13. ↑ Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165)
  14. ↑ Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych., isap.sejm.gov.pl, 29 listopada 1972 [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  15. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  16. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw, isap.sejm.gov.pl, 30 maja 1975 [dostęp 2026-08-18] (pol.).
  17. ↑ Rozporządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych. [online], isap.sejm.gov.pl, 1 sierpnia 1990 [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  18. 1 2 Wiola Łabuńska, Nowe sołectwa, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 19 (521), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 8 maja 2003, s. 2, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-09-07] (pol.).
  19. ↑ Uchwała Nr. XI/60/15 Rady Gminy Domaniów z dnia 30 września 2015 r. w sprawie nadania statutu Sołectwu Gostkowice (Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego 2015, poz. 4044)
  20. 1 2 3 4 5 6 Piotr Turek, Poczet sołtysów - Danielowice i Gostkowice, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa - Wiadomości Oławskie”, 22 (890), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 3 czerwca 2010, s. 6, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-09-07] (pol.).
  21. ↑ Zbigniew Jakubowicz, Domaniów znany i nieznany (1), Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 40 (386), dodatek "Magazyn", s. IV, Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 5 października 2000, s. 28 [dostęp 2026-07-23] (pol.).
  22. 1 2 3 4 5 Dammelwitz (Danielowice), [w:] Harald Stark, Starks Historische Spurensuche, www.starks-historische-spurensuche.de, grudzień 2009 [dostęp 2026-07-18] (niem.).
  23. 1 2 Danielowice, [w:] Damian Dąbrowski, Pałace Śląska, www.palaceslaska.pl, marzec 2012 [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  24. ↑ Antoni Markiewicz, Pałac-szkoła w Danielowicach, Jerzy Kamiński (red.), „Wiadomości Oławskie”, 20 (59), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 14 października 1993, s. 11 [dostęp 2026-09-24] (pol.).
  25. ↑ Piotr Turek, Likwidacja szkoły w Danielowicach, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 18 (990), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 2 maja 2012, s. 5, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-09-24] (pol.).
  26. ↑ Dalinów, [w:] Filip Sulimierski i inni red., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I (Aa – Dereneczna), dir.icm.edu.pl, Warszawa 1880, s. 896 [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  27. ↑ Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska
  28. ↑ Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Śląska Biblioteka Cyfrowa, Breslau 1888, s. 66 [dostęp 2026-07-18] (pol. • niem.).
  29. ↑ Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 151
  30. ↑ Przedszkole Publiczne w Danielowicach, [w:] Baza przedszkoli, Przedszkola24.pl [dostęp 2026-07-18] (pol.).
  31. ↑ Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s. 152
  32. ↑ Jerzy Kamiński (red.), Przedszkole w Danielowicach już colorlove!, „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 27 (1312), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 5 lipca 2018, s. 25, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-09-24] (pol.).
  33. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 132. [dostęp 2012-09-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-10-31)].
  34. ↑ dawne województwo wrocławskie - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu [online], wosoz.ibip.wroc.pl [dostęp 2026-07-18] [zarchiwizowane z adresu 2026-06-07] (pol.).
  35. ↑ Raport o stanie gminy Domaniów w 2023 roku, s. 4

Bibliografia

Linki zewnętrzne