Wyszkowice

Wyszkowice
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

oławski

Gmina

Domaniów

Liczba ludności (III 2011)

159

Strefa numeracyjna

71

Kod pocztowy

55-216

Tablice rejestracyjne

DOA

SIMC

0874510

Położenie na mapie gminy Domaniów
Mapa konturowa gminy Domaniów, na dole znajduje się punkt z opisem „Wyszkowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Wyszkowice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Wyszkowice”
Położenie na mapie powiatu oławskiego
Mapa konturowa powiatu oławskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Wyszkowice”
Ziemia50°52′05″N 17°09′22″E/50,868056 17,156111

Wyszkowice (niem. Weisdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

Wieś położona jest 14 kilometrów od Oławy, 4 kilometry od siedziby gminy w Domaniowie i 28 kilometrów od Wrocławia.

Podział administracyjny

W okresie pruskim wieś była podporządkowana gminie z siedzibą w Goszczynie (Gusten) i urzędowi stanu cywilnego także znajdującej się w tej wsi. Wieś od 1816 r. należała do powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. do wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.

Po ustanowieniu administracji polskiej na Dolnym Śląsku wieś należała w latach 1945-1954 do gminy Kurów. W latach 1954-1972 wieś była częścią gromady Ośno. Od 1973 r. jest częścią gminy Domaniów. Do 1975 roku Wyszkowice należały do powiatu oławskiego województwa wrocławskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do pomniejszonego województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegały urzędowi rejonowemu w Oławie.

Historia

Wieś pierwotnie prawdopodobnie o układzie owalnicy, a potem ulicówki. Po raz pierwszy została wspomniana w 1316 r. jako Wyzdorf. Wcześniej, w XIII w., na terenie dzisiejszej wsi znajdowała się osada Lavinstein, należącego do Mikołaja de Crivasosna et de Lavinstein, właściciela terenów obecnych wsi Wyszkowice i Kurzątkowice.

Do połowy XIV w. należała do opactwa św. Wincentego na Ołbinie (obecnie na terenie miasta na prawach powiatu Wrocławia) i była wsią objętą obowiązkiem płacenia dziesięciny. W latach 1326-1441 wieś należała do dominikanek z klasztoru św. Katarzyny we Wrocławiu. W 1373 r. otrzymała lokację na prawie niemieckim, następnie od połowy XV w. należała do książąt oławskich, do których należała do ok. 1675 r. W 1604 r. wieś miała powierzchnię 25 łanów, z czego dwa były wolnymi łanami. Po zajęciu Śląska przez Prusy w okresie wojen śląskich w połowie XVIII w. Wyszkowice należały do pruskiego urzędu królewskiego w Oławie. W 1885 r. we wsi znajdowało się 25 domów.

W latach 60. XX w. we wsi założone zostało koło gospodyń wiejskich, które funkcjonowało w 2011 r..

Nazewnictwo

W ciągu swojego istnienia Wyszkowice nosiły następujące nazwy:

Gospodarka

W pierwszej połowie XIX w. we wsi funkcjonowała karczma, sklep spożywczy, kuźnia i zakład krawiecki. W 1845 r. odnotowano hodowlę 525 owiec i 84 sztuk bydła, a także działalność pszczelarską we wsi. Powierzchnia katastralna wsi wynosiła w 1885 r. 422 ha, z czego pola uprawne stanowiły 405 ha, a łąki 1 ha. Dochód netto z podatku gruntowego z pól wynosił 29,77 marek niemieckich za hektar, a z łąk 23,50 marek za hektar. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 421,7 ha, a dochód netto z podatku gruntowego 29,94 reichsmarek za hektar.

Wyszkowice wraz z niedaleką wsią Jędrzychowice posiadały w latach 1910-1973 połączenie kolejowe poprzez stację kolejową Wyszkowice Jędrzychowice, która obsługiwała tylko ruch towarowy. Najbliższe wsi pasażerskie stacje kolejowe znajdowały się w Domaniowie (Thomaskirch) i w Boreczku (Wäldchen).

Zabytki

Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki:

Teraźniejszość

We wsi znajduje się świetlica wiejska, a także boisko tartanowe. We wsi znajduje się też plac zabaw powstały w 2009 r., a także staw przeciwpożarowy.

Demografia

W 1783 r. wieś liczyła 177 mieszkańców. W 1819 r. mieszkało w niej 149 osób, a w 1830 r. 142 osoby. W 1845 r. mieszkało we wsi 154 osób, w 1871 r. 168 mieszkańców, w 1885 r. 180 mieszkańców, a w 1895 r. 199 mieszkańców. W 1905 r. w Wyszkowicach mieszkało 198 osób, w 1925 r. 243 osoby, w 1933 r. 241 osób, a w 1939 r. 235 osób. W marcu 2011 r. we wsi mieszkało 159 osób, a w 2023 r. 169 osób.

W 1925 r. na 243 mieszkańców wsi 115 było mężczyznami, a 128 było kobietami. We wsi mieszkało 203 ewangelików i 40 katolików. Ewangelicy podlegali zborowi w Brzezimierzu (Wüstebriese), a katolicy parafii w Domaniowie (Thomaskirch).

Liczba ludności Wyszkowic

Przypisy

  1. 1 2 GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1575 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 153834.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Klaus Kunze, Familienforschung Ohlau: Weisdorf Kreis Ohlau [online], www.klauskunze.com [dostęp 2026-07-14] (niem.).
  5. ↑ Wyszkowice, [w:] Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy w Domaniowie, bip.gminadomaniow.pl [dostęp 2026-09-28] (pol.).
  6. ↑ Mapa Wyszkowice - Wyszkowice plan miasta, Wyszkowice na mapie [online], www.fajnewczasy.pl [dostęp 2026-09-28] (pol.).
  7. ↑ Weisdorf Kr. Ohlau, [w:] Erich Uetrecht, Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, wyd. 5, t. 2, www.meyersgaz.org, Leipzig–Wien 1912, s. 1102 [dostęp 2026-07-14] (ang. • niem.).
  8. ↑ Jürgen Frantz, Kreis Ohlau | AGOFF [online], Arbeitsgemeinschaft Ostdeutscher Familienforscher, 1 czerwca 2014 [dostęp 2026-07-14] (niem.).
  9. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  10. ↑ Uchwała Nr 24/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu oławskiego; w ramach Zarządzenia nr 13 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 20 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 2 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 1954 r., Nr. 9, Poz. 71)
  11. ↑ Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, isap.sejm.gov.pl, 25 września 1954 [dostęp 2026-09-02] (pol.).
  12. ↑ Uchwała Nr XIX/109/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie wrocławskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 1972 r., Nr 8, Poz. 165)
  13. ↑ Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl, 29 listopada 1972 [dostęp 2026-09-02] (pol.).
  14. ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
  15. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw, isap.sejm.gov.pl, 30 maja 1975 [dostęp 2026-08-18] (pol.).
  16. ↑ Rozporządzenie Ministra - Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1990 r. w sprawie określenia siedzib i terytorialnego zasięgu działania urzędów rejonowych. [online], isap.sejm.gov.pl, 1 sierpnia 1990 [dostęp 2026-07-14] (pol.).
  17. ↑ Anna Borkowska-Szwarc, Z dziejów Brzezimierza [online], tuolawa.pl, 16 września 2013 [dostęp 2026-09-28].
  18. ↑ Kościoły, które nie są kościołami [online], Wroclaw.pl, 22 stycznia 2015 [dostęp 2026-07-14] (pol.).
  19. 1 2 3 Wiskowice, [w:] Filip Sulimierski i inni red., Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIII (Warmbrun – Worowo), dir.icm.edu.pl, Warszawa 1893, s. 572 [dostęp 2026-07-20] (pol.).
  20. ↑ Piotr Turek, KGW Wyszkowice, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa - Wiadomości Oławskie”, 49 (969), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 8 grudnia 2011, s. 16, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-09-28] (pol.).
  21. ↑ Obwieszczenie Pełnomocnika Rządu R.P. na okręg administracyjny Dolnego Śląska z 16.6.1945. Biuletyn nr 1 - przywracający brzmienie historycznych nazw polskich miejscowości Dolnego Śląska
  22. ↑ Wyszkowice Jędrzychowice, [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa, www.bazakolejowa.pl [dostęp 2026-07-14] (pol.).
  23. ↑ dawne województwo wrocławskie - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu [online], wosoz.ibip.wroc.pl [dostęp 2026-07-14] [zarchiwizowane z adresu 2026-06-07] (pol.).
  24. ↑ Strategia rozwoju gminy Domaniów..., s.158
  25. ↑ Piotr Turek, Poczet sołtysów - Wyszkowice, Jerzy Kamiński (red.), „Gazeta Powiatowa-Wiadomości Oławskie”, 14 (882), Cyfrowy Dolny Śląsk, Oława, 8 kwietnia 2010, s. 6, ISSN 1509-0809 [dostęp 2026-09-28] (pol.).
  26. ↑ Michael Rademacher, Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Ohlau [online], www.eirenicon.com, 2006 [dostęp 2026-07-14] (niem.).
  27. ↑ Raport o stanie gminy Domaniów za 2023 rok, s. 5 (dostęp 2026-07-14)

Bibliografia

Linki zewnętrzne