| wieś | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2023) |
340 |
| Strefa numeracyjna |
71 |
| Kod pocztowy |
55-216 |
| Tablice rejestracyjne |
DOA |
| SIMC |
0874472 |
Położenie na mapie gminy Domaniów  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego  | |
Położenie na mapie powiatu oławskiego  | |
 50°53′19″N 17°10′40″E/50,888611 17,177778 | |
Skrzypnik (niem. Runzen) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.
Miejscowość położona jest 11 kilometrów od Oławy, 4 kilometry od siedziby gminy w Domaniowie i 27 kilometrów od Wrocławia. Wieś znajduje się niedaleko autostrady A4.
We wsi funkcjonuje placówka Poczty Polskiej, a także sklep spożywczo-przemysłowy.
W okresie rządów pruskich wieś znajdowała się na terenie gminy z siedzibą w Goszczynie (Gusten), tam też znajdował się urząd stanu cywilnego właściwy wsi. Wieś od 1816 r. należała do powiatu oławskiego rejencji wrocławskiej pruskiej prowincji Śląsk, a od 1919 r. do wyodrębnionej prowincji Dolny Śląsk.
Po ustanowieniu administracji polskiej na terenie Dolnego Śląska Skrzypnik wszedł w skład gminy Kurów jako gromada w latach 1945-1954. Następnie wieś weszła w skład gromady Goszczyna, istniejącej w latach 1954-1960. W 1960 r. Skrzypnik jako jedyna wieś likwidowanej gromady Goszczyna weszła w skład gromady Domaniów, która istniała do 1972 r.. W 1973 r. wieś weszła w skład gminy Domaniów, która istnieje do dziś. Do czasu reformy administracyjnej w 1975 r. wieś należała do powiatu oławskiego województwa wrocławskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do pomniejszonego terytorialnie województwa wrocławskiego, a w latach 1990-1998 podlegała urzędowi rejonowemu w Oławie.
Wieś typu owalnica o pochodzeniu starosłowiańskim. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1201 r., kiedy jako Comasovo jest wspomniana jako własność opactwa św. Wincentego na Ołbinie. W 1323 r. wieś otrzymała lokację na prawie niemieckim. W 1359 r. we wsi jest wspomniane sołectwo o powierzchni 4 łanów. W 1360 r. wieś miała powierzchnię 18 łanów, a w 1604 r. miała powierzchnię 29 łanów, z czego 11 stanowiły wolne łany.
Na północno-zachodnim krańcu wsi istniała do czasu jej zniszczenia w czasie wojny trzydziestoletniej w pierwszej połowie XVII w. wieś folwarczna Lämmerwitz (wzmiankowane są jej nazwy: w 1323 r. Lemberczichowicz, w 1364 r. Lamparthowicz i w 1593 r. Lampersdorf).
Na terenie wsi funkcjonował w XIX w. przybytek dla ubogich. W 1842 r. we wsi znajdowały się 54 domy, zaś sama wieś miała sołtysa. Przed II wojną światową we wsi funkcjonowała gospoda ze sklepem mięsnym (obecnie budynek nr 63) i szkoła ewangelicka, a także remiza strażacka w budynku wzniesionym w 1925 r..
Na początku lat 60. XX w. we wsi powstało koło gospodyń wiejskich, które funkcjonowało w 2019 r.. W latach 70. XX w. do budynku remizy strażackiej dobudowana została świetlica wiejska, wybudowana w czynie społecznym przez mieszkańców wsi.
Skrzypnik w swojej historii nosił następujące nazwy:
1 lipca 1947 nadano miejscowości polską nazwę „Skrzypnik”.
Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym w 1888 r. we Wrocławiu zaliczał niemiecką nazwę wsi Runzen do grupy miejscowości, których nazwy wywodzą się od cech ukształtowania tereniu i rodzaju okolicznego krajobrazu. Znaczenie nazwy wsi "Runzen" podawał w języku niemieckim jako "Grabendorf".
Pierwotnie Skrzypnik należał do opactwa św. Wincentego na Ołbinie (obecnie na terenie miasta na prawach powiatu Wrocławia). Około 1232 roku była własnością rycerza Gniewomira z Chomatowa, jednego z fundatorów kościoła w Brzezimierzu. W 1315 r. wieś należała do Jana z Siecieborowic (Johann von Zezeborowicz), a w 1360 r. do rodu Pogorzelów (von Pogarell), w których rękach pozostawała do ok. 1469 r. Następnie wieś należała do książąt oławskich (jest wzmiankowana jako własność książęca w 1675 r.), a po wojnach śląskich i zajęciu Śląska przez Prusy podlegała pruskiemu urzędowi królewskiemu w Oławie.
W pierwszej połowie XIX w. na terenie wsi funkcjonowały karczma, cegielnia, młyn z wiatrakiem, 7 zakładów rzemieślniczych i sklep. W 1845 r. odnotowano hodowlę 679 owiec, 155 sztuk bydła i 118 sztuk trzody chlewnej, a także pszczół. Odnotowano również w tym samym roku uprawę lnu. W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 838 ha, z czego pola uprawne stanowiły 798 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 30,55 marek niemieckich za hektar pola. Powierzchnia katastralna wsi w 1931 r. wynosiła 838,7 ha, a dochód netto z podatku gruntowego w 1925 r. wynosił 30,69 reichsmarek za hektar. Najbliższe wsi stacje kolejowe znajdowały się w Polwicy (Polwitz), a także w Domaniowie (Thomaskirch).
W miejscowości istniał przystanek kolejowy Skrzypnik, położony na szlaku linii kolejowej Domaniów – Wyszkowice Jędrzychowice. Przystanek ten posiadał też ładownię kolejową i funkcjonował w latach 1910-1966, a zlikwidowany został w 1973 r..
Do 2025 r. we wsi znajdowały się dwa sklepy spożywczo-przemysłowe, z czego jeden został zamknięty w styczniu 2025 r..
We wsi znajduje się świetlica wiejska, wybudowana w latach 70. XX w. przez mieszkańców wsi w czynie społecznym, a także boisko trawiaste. We wsi znajduje się też plac zabaw.
We wsi znajdują się dwa zbiorniki przeciwpożarowe.
Według wykazu zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu na terenie wsi znajdują się następujące zabytki:
W 1783 r. we wsi mieszkało 390 osób, w 1819 r. 292 osoby, w 1830 r. 320 osoby, w 1845 r. 354 osoby, w 1871 r. 527 osoby, w 1885 r. 546 osoby, w 1895 r. 560 osób, w 1905 r. 523 osoby, a w 1925 r. 497 osób. W 1933 r. w miejscowości mieszkały 443 osoby, w 1935 r. także 443 osoby. a w 1939 r. – 418 osób. W 2009 r. mieszkały tu 362 osoby, a w 2011 r. – 367 osób. W 2023 r. we wsi mieszkało 340 osób.
W 1925 r. na 497 mieszkańców wsi 253 było mężczyznami, a 244 było kobietami. 464 mieszkańców wsi była wyznania ewangelickiego, a 31 katolickiego. Ewangelicy podlegali zborowi w Brzezimierzu (Wüstebriese), a katolicy parafii w Domaniowie (Thomaskirch).
