Historia
Wieś o układzie ulicówki z XIII w., powstała ok. 1245-1253 r. na ziemiach należących do opactwa św. Wincentego na Ołbinie. W 1315 r. wieś otrzymała lokację na prawie niemieckim. Do czasu sekularyzacji dóbr zakonnych w 1810 r. wieś należała do opactwa św. Wincentego na Ołbinie. W 1783 r. we wsi jest wspomniana szkoła ewangelicka, która w 1830 r. miała jednego nauczyciela. W 1783 r. mieszkańcy wsi posługiwali się zarówno językiem niemieckim, jak i polskim, przy czym większość mieszkańców posługiwała się językiem polskim. W 1825 r. we wsi istniało 42 gospodarstw polskojęzycznych i 7 niemieckojęzycznych.
W 1810 r. wieś przeszła na własność państwa pruskiego, a w 1819 r. należała do urzędu domenalnego (Domainen-Amt) w Chrząstawie Wielkiej (Clarenkranst). W 1845 r. wieś należała do pruskiego urzędu królewskiego w Oławie (Ohlau). W 1842 r. we wsi znajdowało się 61 domów. W 1945 r. szkoła i kilka domów we wsi zostało zniszczonych przez żołnierzy Armii Czerwonej. W 1945 r. wieś została zasiedlona przez osadników pochodzących m.in. z Podhajców i Wiśniowczyka w przedwojennym województwie tarnopolskim.
Od 1970 r. we wsi działał klub piłki nożnej LKS Tramp Dziuplina, reaktywowany w 1999 r. jako „Tajfun Dziuplina”, a od 2001 r. noszący nazwę „Tramp Dziuplina”. Jego barwy były biało-zielone. Klub ten swoje mecze grał na Stadionie Wiejskim w Dziuplinie z boiskiem o rozmiarach 110 m x 74 m. Klub ten funkcjonował do 2016 r., a w sezonie 2015/16 uczestniczył w meczach klasy C w grupie Oława.
Do 1996 r. we wsi funkcjonowała trzyklasowa (klasy "0" i I-III) szkoła podstawowa, która została utworzona w 1945 r. w budynku dawnej karczmy. Szkoła była filią szkoły podstawowej w Miłoszycach i miała w 1996 r. dwóch nauczycieli, a do niej uczęszczało 19 uczniów.
W 1997 r. Dziuplina została zalana przez wody powodziowe rzeki Widawy.
Nazewnictwo
W ciągu swojego istnienia Dziuplina nosiła następujące nazwy:
- 1253 r.: Dupin
- 1315 r.: Dupino
- 1783 r.: Daupe
- 1819 r.: Dauppe
- 1845 r.: także Richtal lub Rychtalik
- do 1945 r. Daupe (niemiecka nazwa wsi)
- do 1945 r. Rychtal lub Rychtalik (polska nazwa wsi, wspomniana w tomie X „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego” z 1889 r.)
- od 1945 r. pierwotnie Dębiny (nazwa nadana po ustanowieniu administracji polskiej), obecnie Dziuplina.
Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku, wydanym we Wrocławiu w 1888 r., zaliczał niemiecką nazwę wsi "Daupe" do grupy nazw wsi wywodzących się od nazw drzew i roślin i do podgrupy nazw wsi wywodzących się "von dąb, spr. domb = Eiche". Adamy wymieniał starosłowiańską nazwę wsi „Duby” oraz znaczenie tej nazwy w języku niemieckim jako "Eichthal".
Gospodarka
W 1783 r. we wsi istniał folwark. W 1819 r. we wsi istniała karczma i kuźnia. W połowie XIX w. we wsi istniały dawny folwark, królewskie podleśnictwo, młyn z wiatrakiem, browar, gorzelnia, trzy przędzalnie lnu, 8 zakładów rzemieślniczych i sklep. W 1845 r. we wsi odnotowano uprawę lnu i działalność pszczelarską.
W 1885 r. powierzchnia katastralna wsi-gminy jednostkowej (Landgemeinde) wynosiła 443 ha, z czego pola uprawne stanowiły 216 ha, łąki 102 ha, a lasy 69 ha. Dochód netto z podatku gruntowego wynosił 4,11 marek niemieckich za hektar pola, 5,75 marek za hektar łąki i 2,85 marek za hektar lasu. W tym samym roku powierzchnia katastralna obszaru dworskiego leśnictwa (Forstgutsbezirk) należącego do nadleśnictwa w Kotowicach (Oberförsterei Kottwitz) wynosiła 480 ha. W 1931 r. powierzchnia katastralna wsi wynosiła 558,2 ha, a dochód netto z podatku gruntowego wynosił 6,21 reichsmarek za hektar. Najbliższa wsi stacja kolejowa znajdowała się w Miłoszycach (Meleschwitz, później Fünfteichen).
Przed II wojną światową we wsi istniały dwie oberże, dwie kuźnie, piekarnia i sklepy.
W 1996 r. z rolnictwa we wsi utrzymywało się pięć rodzin. Kilkanaście mieszkańców Dziupliny było zatrudniowych w zakładach w Jelczu. We wsi znajdowały się dwa sklepy i stolarnia.
Demografia
W 1783 r. w Dziuplinie mieszkało 228 osób. W 1819 r. we wsi mieszkało 379 osób, w 1830 r. 421 osób, w 1845 r. 500 osób, w 1871 r. 621 osób, w 1885 r. 652 osoby, a w 1895 r. 658 osób. W 1905 r. wieś miała 554 mieszkańców, w 1925 r. 548 mieszkańców, w 1935 r. 526 mieszkańców, a w 1939 r. 486 mieszkańców. W 1996 r. we wsi mieszkało 350 osób. W 2011 r. we wsi mieszkało 395 osób.
W 1925 r. na 548 mieszkańców wsi 261 było mężczyznami, a 287 kobietami. We wsi mieszkało 498 ewangelików i 26 katolików. Ewangelicy należeli do zboru w Laskowicach Oławskich (Laskowitz, później Markstädt), a katolicy należeli do parafii w Miłoszycach (Meleschwitz, później Fünfteichen).
Liczba ludności Dziupliny
51°03′46″N 17°19′57″E/51,062778 17,332500
