Enargit

Enargit
	Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	Cu3AsS4
Twardość w skali Mohsa	3–3,5
Przełam	nierówny/nieregularny
Łupliwość	dobra, doskonała
Pokrój kryształu	tabliczkowy, słupkowy, pryzmatyczny, częste zbliźniaczenia
Przezroczystość	nieprzezroczysty
Układ krystalograficzny	rombowy
Klasa krystalograficzna	piramidalna
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	4,4–4,5 g/cm³
	Właściwości optyczne
Barwa	stalowoszara
Rysa	czarna
Połysk	metaliczny, matowy
Inne	anizotropia: silna ciemnofioletowoczerwona lub oliwkowozielona pleochroizm: słaby
	Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	2.KA.05
	Multimedia w Wikimedia Commons

Enargit (gr. enarges – "oczywisty") – minerał zaliczany do gromady siarkosoli. Jest rudą miedzi i arsenu.

Charakterystyka

Właściwości

Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju słupkowym (z pionowo zbrużdżonymi ścianami) oraz tabliczkowym. Występuje w skupieniach ziarnistych, zbitych, pręcikowych. Tworzy zbliźniaczenia podwójne i wielokrotne. Tworzy też zrosty z innymi minerałami.

Zawiera 48,52% miedzi, 19,02% arsenu, 32,56% siarki oraz domieszki: żelaza, ołowiu, cynku. Jest rozpuszczalny w kwasie azotowym, stapia się wydzielając charakterystyczny zapach czosnku.

Występowanie

Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: chalkopiryt, luzonit, tetraedryt, kwarc, kowelin, sfaleryt, baryt, bornit, piryt. Minerał miedzionośnych złóż porfirowych Cu (Mo) i hydrotermalnych. W złożach porfirowych występuje najczęściej w paragenezie z pirytem, tworząc się w późnych stadiach formowania się złoża.

Miejsca występowania: Namibia – Tsumeb, USA – Montana, Peru – Pasto Bueno, Niemcy – Wittichen, Węgry – Recsk, Chile, Argentyna, Filipiny.

W Polsce: na Dolnym Śląsku w okolicach Kowar, i Strzegomia.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Enargite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-09-07] (ang.).
↑ Marco T.M.T. Einaudi Marco T.M.T., Jeffrey W.J.W. Hedenquist Jeffrey W.J.W., E. EsraE.E. Inan E. EsraE.E., Sulfidation State of Fluids in Active and Extinct Hydrothermal Systems: Transitions from Porphyry to Epithermal Environments, [w:] Stuart F.S.F. Simmons, IanI. Graham (red.), Volcanic, Geothermal, and Ore-Forming Fluids: Rulers and Witnesses of Processes within the Earth, Society of Economic Geologists, 2005, s. 285–313, DOI: 10.5382/sp.10.15, ISBN 978-1-887483-90-2 (ang.).

Bibliografia

AndrzejA. Bolewski AndrzejA., AndrzejA. Manecki AndrzejA., Mineralogia szczegółowa, Warszawa: Polska Agencja Ekologiczna, 1993, ISBN 978-83-85636-03-8 .
JanJ. Parafiniuk JanJ., Minerały. Systematyczny katalog 2004, Warszawa: Towarzystwo Geologiczne „Spirifer”, 2005, ISBN 83-923013-0-7 .
RudolfR. Ďuďa RudolfR., LubošL. Rejl LubošL., Wielka encyklopedia minerałów, Warszawa: Elipsa 2, 1994, ISBN 978-83-86013-00-5 .
WalterW. Schumann WalterW., Minerały świata z systemem szybkiego oznaczania, Warszawa: Alma-Press, 2003, ISBN 978-83-7020-313-9 .

Linki zewnętrzne

Enargite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2024-12-18] (ang.).
Enargite, [w:] WebMineral.com [online] [dostęp 2024-12-18] (ang.).

[mindat-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Enargite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-09-07] (ang.).

[Einaudi-2] Marco T.M.T. Einaudi Marco T.M.T., Jeffrey W.J.W. Hedenquist Jeffrey W.J.W., E. EsraE.E. Inan E. EsraE.E., Sulfidation State of Fluids in Active and Extinct Hydrothermal Systems: Transitions from Porphyry to Epithermal Environments, [w:] Stuart F.S.F. Simmons, IanI. Graham (red.), Volcanic, Geothermal, and Ore-Forming Fluids: Rulers and Witnesses of Processes within the Earth, Society of Economic Geologists, 2005, s. 285–313, DOI: 10.5382/sp.10.15, ISBN 978-1-887483-90-2 (ang.).