Eosforyt

Eosforyt
Ilustracja
Eosforyt w towarzystwie kwarcu z Brazylii
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

(Mn,Fe)Al(PO4)(OH)2·H2O

Twardość w skali Mohsa

5

Przełam

muszlowy, nierówny/nieregularny, półmuszlowy

Łupliwość

słaba/niewyraźna wg {100}

Pokrój kryształu

słupkowy, listewkowy, igiełkowy, pryzmatyczny, tabularny

Układ krystalograficzny

jednoskośny, rombowy

Klasa krystalograficzna

dwupiramidalna

Właściwości mechaniczne

kruchy

Gęstość

3,06–3,08 g/cm3

Właściwości optyczne
Barwa

kremowa, brunatna, złota, brązowa w odcieniach, różowa, różowo-czerwona; bezbarwny, pomarańczowa

Rysa

biała

Połysk

szklisty, półszklisty, żywiczny

Współczynnik załamania

1,628–1,679 (dwuosiowy)

Inne

dwójłomność: 0,032 dyspersja (optyka): silna pleochroizm: widoczny; X= żółty Y= różowy Z= jasnoróżowy do bezbarwnego

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

8.DD.20

Eosforyt – rzadki minerał klasy fosforanów.

Właściwości

Krystalizuje w układzie rombowym. Wykształca kryształy o pokroju słupkowym, listewkowym i igiełkowym. Występuje w skupieniach wiązkowych, włóknistych, sferycznych, kulistych, promienistych, rzadko masywnych. Spotykany w formie kryształów bliźniaczych. Jest minerałem kruchym, przezroczystym do półprzezroczystego. Posiada białą rysę oraz szklisty połysk. Rozpuszczalny w kwasach. Jest izostrukturalny z childrenitem.

Występowanie

Występuje jako minerał wtórny w bogatych w fosfor granitowych pegmatytach oraz w druzach w formie narosłych kryształów. Spotykany także w niektórych żyłach hydrotermalnych. Towarzyszą mu kwarc, albit, topaz, indygolit, muskowit, mikroklin, kwarc różowy, skaleń, fairfieldyt, zanazzit, syderyt oraz apatyt.

Miejsce występowania

Należy do minerałów rzadkich. Występuje przede wszystkim w Brazylii (Minas Gerais) i w regionie Nowej Anglii w Stanach Zjednoczonych (Maine, New Hampshire, Connecticut). Spotykany także w Argentynie, Namibii, Niemczech, we Francji, Portugalii i Hiszpanii.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 278, ISBN 978-83-7073-816-7.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 Eosphorite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-14] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 Eosphorite [online], Le Comptoir Geologique [dostęp 2025-06-14].
Eosforyt w asocjacji z kwarcem różowym z Brazylii