Dwuliścienne właściwe
 Słonecznik zwyczajny | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Klad |
dwuliścienne właściwe |
| Nazwa systematyczna | |
| Eudicotyledoneae Donoghue, Doyle & Cantino 2007 | |
Dwuliścienne właściwe (trójbruzdowe) (Eudicotyledoneae Donoghue, Doyle et Cantino, ang. eudicots, tricolpates) – klad roślin okrytozalążkowych obejmujący rośliny dawniej zaliczane do dwuliściennych. Wyróżniony został ze względu na kryterium pochodzenia od wspólnego przodka oraz z powodu różnic w stosunku do pozostałych roślin zaliczanych niegdyś do dwuliściennych (różnych kladów wczesnych dwuliściennych) oraz kladu jednoliściennych. W odróżnieniu od tych wcześniejszych grup systematycznych, dwuliścienne właściwe cechują się trójbruzdowymi ziarnami pyłku, koncentrycznym rozmieszczeniem wiązek przewodzących oraz 4- i 5-krotnymi kwiatami.
Grupa ta nie ma rangi systematycznej, wyróżniona została po raz pierwszy przez Doyle’a i Hottona (1991), a później adaptowana przez grupę systematyków znaną jako Angiosperm Phylogeny Group – twórców systemu APG. W 2007 roku Donoghue, Doyle i Cantino formalnie nadali temu taksonowi nazwę Eudicotyledoneae. Według przedstawionej przez nich definicji do grupy tej należy ostatni wspólny przodek jaskra skąpopręcikowego Ranunculus trichophyllus, platana zachodniego Platanus occidentalis, Sabia swinhoei, trochodendrona araliowatego Trochodendron aralioides, bukszpanu zwyczajnego Buxus sempervirens i słonecznika zwyczajnego Helianthus annuus oraz wszyscy jego potomkowie.
- Kladogram dwuliściennych właściwych według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)
| ← |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
W obrębie dwuliściennych właściwych wszystkie rzędy oprócz Ranunculales, Proteales, Trochodendrales, Buxales i Gunnerales (innymi słowy, większość współczesnych gatunków) obejmuje się nieformalną nazwą Pentapetalae, natomiast Pentapetalae wraz z Gunnerales obejmuje się angielską nazwą core eudicots.
Przypisy
- ↑ Philip D. Cantino i inni, Towards a phylogenetic nomenclature of Tracheophyta, „Taxon”, 56 (3), 2007, s. 822–846, DOI: 10.2307/25065864, JSTOR: 25065865 [dostęp 2023-10-05] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-08-01] (ang.).
- ↑ Douglas E. Soltis, Phylogeny and evolution of the angiosperms, Revised and updated edition, Chicago ; London: The University of Chicago Press, 2018, ISBN 978-0-226-38361-3.
Bibliografia
- J.A. Doyle, C.L. Hotton, Diversification of early angiosperm pollen in a cladistic context, [w:] S. Blackmore, S.H. Barnes (red.), Pollen and spores. Patterns of diversification, Oxford: Oxford Science Publications, 1991, s. 169-195, ISBN 978-0-19-857746-1.
- Peter F. Stevens, Ranunculales : Eudicots, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-28] (ang.).