Funkcja Mertensa

Wykres funkcji Mertensa dla argumentów od 1 do 10 000

Funkcja Mertensa – w teorii liczb funkcja zdefiniowana jako:

M(n)=∑1⩽k⩽nμ(k),

gdzie μ(k) jest funkcją Möbiusa.

Dla każdej liczby naturalnej k zachodzi μ(k)⩽1, zatem M(n)⩽n.

Przypuszczenie Mertensa

Franciszek Mertens wysunął przypuszczenie, że dla każdego n

|M(n)|<n.

Fakt ten implikowałaby hipotezę Riemanna. Jest to powiązane z faktem, iż jeśli podzielimy funkcję Mertensa z danej liczby przez pierwiastek kwadratowy, uzyskamy ciąg zbliżony do sekwencji nietrywialnych zer funkcji dzeta Riemanna. Okazuje się jednak, że przypuszczenie to jest fałszywe; do dziś nie jest znany kontrprzykład, ale wiadomo, że znajduje się między 1016 a e3.21×1064. Równoważne z hipotezą Riemanna jest zachodzenie dla każdego ϵ>0 poniższego wzoru:

M(n)=O(n12+ϵ).

Gdyby funkcja Möbiusa została zastąpiona losowym ciągiem +1 i −1, to powyższa własność wynikałaby z prawa iterowanego logarytmu.

Ponadto, jeśli powyższy wzór jest prawdziwy, wynik funkcji pi można by przybliżyć wzorem

∫0xduln⁡(u)+O(xθln⁡(x)), gdzie theta oznacza półpłaszczyznę ℜ(s)>θ,
gdzie s to argument funkcji dzeta Riemanna.

Wzory

1ζ(s)=∑n=1∞μ(n)ns.

Obliczanie wartości funkcji

Osoba Rok Granica obliczeń
Mertens 1897 104
von Sterneck 1897 1,5×105
von Sterneck 1901 5×105
von Sterneck 1912 5×106
Neubauer 1963 108
Cohen, Dress 1979 7,8×109
Dress 1993 1012
Lioen, van de Lune 1994 1013
Kotnik, van de Lune 2003 1014
Hurst 2016 1016

Przypisy

  1. ↑ Eric W. Weisstein, Mertens Function, [w:] MathWorld, Wolfram Research (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Tadej Kotnik, Jan van de Lune, On the Order of the Mertens Function, „Experimental Mathematics”, 13 (4), 2004, s. 473–481, ISSN 1058-6458 [dostęp 2017-11-10].
  3. 1 2 3 4 5 Greg Hurst, Computations of the Mertens Function and Improved Bounds on the Mertens Conjecture, „arXiv [math]”, 26 października 2016, arXiv:1610.08551 [dostęp 2017-11-10].
  4. 1 2 Eric W. Weisstein, Mertens Conjecture, [w:] MathWorld, Wolfram Research (ang.).
  5. ↑ J. Pintz, An effective disproof of the Mertens conjecture, 1987 [dostęp 2022-08-12] (ang.).

Bibliografia