Hausmanit

Hausmanit
Ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

Mn3O4 – tlenek manganu

Twardość w skali Mohsa

5,5

Przełam

nierówny/nieregularny

Łupliwość

wyraźna

Pokrój kryształu

masywny, ziarnisty

Przezroczystość

nieprzezroczysty

Układ krystalograficzny

tetragonalny

Właściwości mechaniczne

kruchy

Gęstość

4,84 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

czarny, brunatnoczerwona

Rysa

brunatna, brunatnoczerwona

Połysk

metaliczny, diamentowy, żywiczny, matowy, półmetaliczny

Współczynnik załamania

2,152–2,462

Inne

dwójłomność: 0,310 anizotropia: wyraźna pleochroizm: słaby

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

4.BB.10

Multimedia w Wikimedia Commons

Hausmanit – minerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.
Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego mineraloga Johanna Friedricha Ludwiga Hausmanna (1782–1859), który rozpoznał ten minerał.

Charakterystyka

Właściwości

Zazwyczaj tworzy kryształy piramidalne (zbliżone do ośmiościanu) Bardzo często tworzy zbliźniaczenia, często wielokrotne (charakterystyczne są pięciokrotne zrosty bliźniacze). Występuje w skupieniach ziarnistych lub zbitych. Znane są pseudomorfozy po braunicie Jest kruchy, nieprzezroczysty, rozpuszcza się w kwasie solnym.

Występowanie

Jest minerałem utworów hydrotermalnych wysokich temperatur. Występuje w skałach metamorficznych stref kontaktowo-metasomatycznych (skarny). Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: baryt, hematyt, braunit, magnetyt, dolomit, kalcyt, psylomelan, andradyt, datolit, ettringit, manganit.

Miejsca występowania:

  • W Polsce: został znaleziony na Dolnym Śląsku w okolicach Jawora.

Zastosowanie

  • wykorzystywany jako ruda manganu (72% Mn),
  • ma znaczenie naukowe (wskaźnik warunków przeobrażenia skał),
  • ma znaczenie kolekcjonerskie,
  • z hausmanitu metodą aluminotermiczną otrzymuje się czysty mangan.
Równanie:
3 Mn3O4 + 8 Al → 4 Al2O3 + 9 Mn

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Hausmanit, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-11-13] (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne