John Harrison

John Harrison
Ilustracja
John Harrison i jeden z jego chronometrów (1767)
Data i miejsce urodzenia

24 marca 1693
Foulby

Data i miejsce śmierci

24 marca 1776
Londyn

Zawód, zajęcie

cieśla, zegarmistrz

Odznaczenia
Chronometr H-3 Johna Harrisona (druga połowa XVIII wieku)

John Harrison (ur. 24 marca 1693 w Foulby, zm. 24 marca 1776 w Londynie) – brytyjski cieśla i zegarmistrz samouk; zbudował pierwszy zegar (tzw. chronometr), którego konstrukcja i dokładność umożliwiała mu pracę na statkach.

Umożliwiło to rozwiązanie problemu określania długości geograficznej. Dzięki swej konstrukcji Harrison zdobył ustanowioną w 1714 roku przez ustawę Longitude Act nagrodę parlamentu brytyjskiego w wysokości 20 000 funtów za rozwiązanie tego problemu. Laureat Medalu Copleya (1749).

Życiorys

Harrison urodził się w miejscowości Foulby, niedaleko Wakefield w hrabstwie Yorkshire. Około roku 1700 jego rodzina przeniosła się do miejscowości Barrow upon Humber. John był najstarszym dzieckiem w rodzinie i został przyuczony do zawodu cieśli przez ojca. Pracując jako cieśla, zajmował się naprawą zegarów w wolnym czasie.

W trakcie swego życia opracował wiele rozwiązań, które w znaczący sposób poprawiły precyzję działania zegarów mechanicznych, m.in.:

W roku 1728 zdecydował się na wyjazd do Londynu, aby wziąć udział w konkursie na rozwiązanie problemu pomiaru długości geograficznej (Longitude Act). Dzięki pomocy Edmunda Halleya, królewskiego astronoma, i członka komisji konkursowej poznał George’a Grahama – zegarmistrza londyńskiego, który zachęcił go do pracy i pożyczył pieniądze. W roku 1735 ukończył budowę zegara nazwanego H-1 (ważył 34 kg, zajmował sześcienną szafę o krawędzi 1,2 m). Testy przeprowadzone w roku 1736, mimo że wykazały dokładność zegara wynoszącą kilka sekund na dobę, nie zadowoliły Harrisona, który przystąpił do konstruowania kolejnych zegarów:

Przypisy

  1. ↑ Harrison John, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-12-19].
  2. ↑ Longitude Act of 1714
  3. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Award winners: Copley Medal (ang.), Royal Society [dostęp 2021-09-24].

Bibliografia