Peter Woulfe

Peter Woulfe
Data i miejsce urodzenia

1727 (?)
Tiermaclane w pobliżu Limerick

Data i miejsce śmierci

3 lutego 1803
Londyn

Specjalność: chemia, mineralogia
Nagrody

Medal Copleya

Multimedia w Wikimedia Commons
Butla Woulfe’a, egzemplarz z przełomu XIX i XX wieku

Peter Woulfe, irl. Peadar de Bhulbh (ur. 1727 (?) w Tiermaclane w pobliżu Limerick, zm. 3 lutego 1803 w Londynie) – irlandzki chemik i mineralog, członek Royal Society, laureat Medalu Copleya (1768).

Życiorys

Pochodził z rodziny normańskiej przybyłej do Anglii w 1066 w okresie inwazji Normanów. W średniowieczu Woufle’owie osiedlili się w Irlandii, stając się rodziną anglo-irlandzką. Początkowo kształcił się w szkole w Limerick, po czym w 1742, w wieku piętnastu lat, wyjechał do Hiszpanii do krewnego, z zawodu bankiera. W latach 1747–1752 studiował chemię w Paryżu pod kierunkiem wybitnego francuskiego chemika Guillaume’a-François Rouelle’a(inne języki) (1703–1770).

W 1752 przeprowadził się do Londynu, a w latach 1759–1763 służył w armii brytyjskiej w Gwadelupie, ówcześnie okupowanej przez Anglię, gdzie pełnił funkcję kierownika szpitala i dostawcy medykamentów dla wojska. W czasie pobytu w Gwadelupie zbierał okazy ryb dla szwedzkiego przyrodnika Karola Linneusza. Od 1771 aż do śmierci mieszkał w Londynie. Do wybuchu rewolucji francuskiej w 1789 miał zwyczaj spędzać okres letni w Paryżu.

Pracował jako dostawca sprzętu laboratoryjnego i odczynników, odniósł sukces jako chemik i eksperymentator, publikował artykuły naukowe na temat chemii. Od 1767 był członkiem Royal Society, w 1768 został nagrodzony Medalem Copleya. Przjaźnił się z Josephem Priestleyem. W 1789 wydał swoją ostatnią pracę chemiczną, po czym zajmował się alchemią, przez wiele lat bezskutecznie poszukując kamienia filozoficznego oraz eliksiru życia (nie publikował opracowań na te tematy). Interesował się mistycyzmem i ezoteryką religijną, w 1769 poznał w Londynie Emanuela Swedenborga, angażował się w działalność wolnomularzy i różokrzyżowców. Słynął z ekscentryczności.

Został pochowany na St. Pancras Old Graveyard w Londynie.

Osiągnięcia chemiczne i mineralogiczne

Jako pierwszy odkrył cynę rodzimą w Kornwalii (1766) i jako pierwszy wysunął sugestię, iż wolframit może być związkiem nieznanego pierwiastka chemicznego (1779).

W 1779 zaobserwował, iż indygo poddane działaniu kwasu azotowego przybiera kolor żółty. Później okazało się, że powstała w wyniku reakcji substancja to kwas pikrynowy – pierwszy syntetyczny barwnik, używany także jako materiał wybuchowy oraz środek antyseptyczny wykorzystywany przy leczeniu oparzeń.

Od jego nazwiska pochodzi nazwa tzw. butli Woulfe’a (flaszy Woulfe’a), opisanej przez niego w 1767 i stosowanej w laboratoriach chemicznych m.in. do absorpcji i oczyszczania gazów. Francuski chemik Édouard Adam(inne języki) (1768–1807) wykorzystał butlę Woulfe’a do konstrukcji ulepszonej aparatury do destylacji alkoholu i nazwiskiem Woulfe’a nazwano jeden z gatunków wódki produkowanych w Irlandii (ang. Woulfe’s Irish Vodka).

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Peter E. Childs. Peter Woufle (1727–1803): The Last of the Alchemists. „Bulletin for the History of Chemistry”. Vol. 48, No. 2, s. 138, 140, 142, 145–148, 151, 2023. Ann Arbor, Michigan: American Chemical Society, University of Illinois. ISSN 1053-4385. [dostęp 2025-09-04]. (ang.).
  2. ↑ C.J.S. Thompson: The Lure and Romance of Alchemy. London: George G. Harrap, 1932, s. 221. [dostęp 2025-08-27]. (ang.).
  3. 1 2 Philip Hartog(inne języki): Woulfe, Peter (1727?–1803). W: Dictionary of National Biography. T. 63. New York: The Macmillan Company, 1900, s. 63–64. (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne