Nazwa
Wieś istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku i ma średniowieczną metrykę. Pierwszy zachowany zapis nazwy wsi pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1380 (wg zachowanej kopii z 1775) kiedy odnotowano ją pod staropolską nazwą „Konoiad”, 1402 „Konoyad, Conyad, Conoyath, 1522 „Conoyadi”, 1522 „Conayadi”.
Istnieje legenda, że nazwa wsi pochodzi najprawdopodobniej od jedzenia koniny. Według podania zanotowanego przez Oskara Kolberga, swoje konie mieli tu zjeść Szwedzi w czasie "potopu", gdy zabrakło im innego jedzenia. Jest to mało prawdopodobne, ponieważ nazwa Konojad występuje od średniowiecza, a więc znacznie wcześniej.
Niedaleko na południe od Konojadu na znaleziono grób wojownika z pierwszego tysiąclecia naszej ery, przy którym znajdowały się ślady rytualnej uczty, w trakcie której spożywano koninę i stąd można wywodzić aktualną nazwę miejscowości.
Historia
Okolice miejscowości były zasiedlone jednak już wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. Pomiędzy torem kolejowym Kościan – Grodzisk Wielkopolski a rzeką Mogilnicą, na południe od Konojadu, na północnym brzegu rzeczki leżeć miało grodzisko o nie ustalonej chronologii. Na wzgórzu wśród łąk, na północ od niego archeolodzy odnotowali znaleziska ułamków naczyń glinianych, które prawdopodobnie były pozostałością dawnej osady z okresu około 600–950. W wyniku późniejszych badań powierzchniowych sporządzono sprawozdanie z weryfikacji grodzisk wielkopolskich w latach 1983–1984, które stwierdziły brak grodziska.
W odległości około 2 km na południe od Konojadu, przy drodze Kościan – Grodzisk znajduje się grupa kurhanów, którą przyjęło się nazywać „Wielkopolskimi piramidami”.
Początkowo miejscowość była wsią kościelną należącą do biskupów poznańskich w kluczu poznańskim. Traktowana była zwyczajowo jako uposażenie biskupa sufragana. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1530 odnotowano ją w powiecie kościańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1380 odnotowana jako parafia własna. W 1510 należała do parafii własnej w dekanacie.
Zachowały się także zapisy dotyczące wsi w historycznych księgach podatkowych, pochodzące z XVI wieku. W 1530 miał miejsce pobór podatkowy, który w kwocie 6 groszy zapłacił sołtys od jednego łana. W 1535 w rejestrze poborowym odnotowano, że we wsi było 3,5 łana opuszczonego, a pobór miał miejsce od 18 łanów, trzech karczm dorocznych. W 1581 miał miejsce pobór od 15 łanów oraz od jednego rzemieślnika.
Wieś Konoiad położona była w 1581 leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.
Wieś należała do biskupów poznańskich do 1797 roku. Po konfiskacie majątków kościelnych przez pruskich zaborców własność została znacjonalizowana przez Królestwo Prus i później stało się własnością niemieckiej szlachty z rodu Lüttichauów, Reinhardtów i Kurtzów.
W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815–1848) miejscowość wzmiankowana jako Konojad należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej. Konojad należał do okręgu czempińskiego tego powiatu i stanowił odrębny majątek, którego właścicielem był wówczas (1846) Kurtrz. Według spisu urzędowego z 1837 roku Konojad liczył 377 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 40 dymów (domostw).
W 1854 r. za poradą Dezyderego Chłapowskiego tutejszy majątek zakupił Jan Kanty Działyński za posag swej żony, Izabelli z Czartoryskich; później do 1939 r. była to własność Czartoryskich z Gołuchowa.
W Konojadzie powstało najstarsze w tej części Wielkopolski kółko rolnicze, które 1867 roku założył ks. Tomicki.
Pod koniec XIX wieku Konojad liczył 57 dymów i 437 mieszkańców-katolików. Właścicielem majątku była wtedy hrabina Izabella Działyńska z Czartoryskich. Dobra liczyły 2007 mórg, 8 domostw i 53 mieszkańców.
II wojna światowa
W okresie II wojny światowej miejscowość została objęta zarówno wysiedleniami ludności polskiej jak zasiedleniami ludności niemieckiej. W 1939 po kampanii wrześniowej Wielkopolska została bezpośrednio anektowana przez III Rzeszę. Władze niemieckie utworzyły na jej terenie tzw. Kraj Warty. W okresie okupacji niemieckiej rozpoczęli eksterminację Polaków w ramach Intelligenzaktion oraz masowe wysiedlenia ludności polskiej, a później w ramach akcji Heim ins Reich (pol. „Powrót do domu w Rzeszy”) zasiedlanie miejsc po nich niemieckimi przesiedleńcami z Besarabii, krajów bałtyckich i ZSRR .
W 1940 z powiatu kościańskiego wysiedlono m.in. 84 osoby, w tym 21 rodzin wysiedlono z Czempinia, Śmigla i Wielichowa, a także 34 rodziny rolnicze ok. 170 osób wysiedlono ze wsi Jerka, 226 osób, ok. 45 rodzin, ze wsi Konojad i Kotusz w gminie Łęki Wielkie oraz 54 osoby ze wsi Kamieniec. Wysiedlonych Polaków umieszczano w przejściowym obozie wysiedleńczym w Kościanie, a potem wsadzano ich w wagony towarowe i wywożono do Sokołowa Podlaskiego w Generalnym Gubernatorstwie. Wysiedlani mieszkańcy byli rewidowani, zabierano ich biżuterię i pieniądze, a ich mieszkania, domy, sklepy i firmy przejmowali sprowadzani w ich miejsce Niemcy bałtyccy.
.jpg)
52°09′47″N 16°32′02″E/52,163056 16,533889
