Piechowice

Piechowice
miasto i gmina
Ilustracja
Położenie Piechowic
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

karkonoski

Data założenia

XIII–XIV w.

Prawa miejskie

1967

Burmistrz

Radosław Burchacki

Powierzchnia

43,17 km²

Wysokość

360–480 m n.p.m.

Populacja (01.01.2023)
• liczba ludności
• gęstość


5798
134,3 os./km²

Strefa numeracyjna

(+48) 75

Kod pocztowy

58-573

Tablice rejestracyjne

DJE

Położenie na mapie powiatu karkonoskiego
Mapa konturowa powiatu karkonoskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Piechowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Piechowice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Piechowice”
Ziemia50°50′58″N 15°36′01″E/50,849444 15,600278
TERC (TERYT)

0206031

SIMC

0936285

Urząd miejski
ul. Kryształowa 49
58-573 Piechowice
Strona internetowa
BIP

Piechowice (niem. Petersdorf) – miasto w Polsce, na Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim.

W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Piechowice. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Miejscowość leży nad Kamienną, niewielką rzeką dorzecza Odry, dopływem Bobru oraz uchodzącym doń w Piechowicach dopływem – Małą Kamienną.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 5798 mieszkańców (524. miejsce w kraju).

Położenie

Do Piechowic należą części miejscowości (niektóre mają status osiedla): Górzyniec, Michałowice, Pakoszów, Piastów. W latach 1976–1997 dzielnicą Piechowic był także Jagniątków, przyłączony 1 stycznia 1998 r. do graniczącej z nim Jeleniej Góry. Miasto położone jest na wysokości 360–480 m n.p.m., a granica administracyjna sięga aż do wysokości 1509 m n.p.m., gdzie znajduje się drugi co do wielkości szczyt polskich Karkonoszy – Wielki Szyszak.

Sąsiednie gminy

Gmina graniczy z gminami: Jelenia Góra, Stara Kamienica, Szklarska Poręba oraz z Czechami (przez szczyty Karkonoszy).

Nazwy historyczne

Historia

Huta szkła w Piechowicach (prawdopodobnie koniec XIX wieku), pocztówka ze zbiorów Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze

Założone na przełomie XIII i XIV wieku, prawa miejskie uzyskało dopiero w 1967 r.(przy czym sąsiednie wsie jako osiedla znalazły się w obrębie nowo powstałego miasta). Geneza miasta wiąże się z Hansem Paterem, który zbudował młyn na terenie dzisiejszych Piechowic na początku XIV w. – stąd też nasiębierne koło młyńskie we współczesnym herbie miasta. Późniejsze wieki przyniosły rozwój tradycji szklarskich (obecną hutę założył Franz Heckert), podobnie jak w sąsiedniej Szklarskiej Porębie. Nowoczesny przemysł pojawił się w Piechowicach w XX w., co wynika z doprowadzenia kolei (w grudniu 1891 r., przedłużona do Szklarskiej Poręby i Kořenova w czerwcu 1902 r.) i budowy zakładów. Z uwagi na brak działań wojennych w czasie II wojny światowej przeniesiono do Piechowic produkcję z niektórych zakładów Berlina. Pozostały z tego okresu instalacje obronne (np. bunkry w Cichej Dolinie – obecnie znane w Polsce siedlisko nietoperzy).

Zabytki

Kościół Marii Matki Kościoła w Piechowicach – Michałowicach, filialny
Kościół Bożego Ciała w Piechowicach – Piastowie, filialny

W wojewódzkim rejestrze zabytków na liście zabytków wpisane są obiekty::

Pakoszów Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są obiekty:

Piastów Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są obiekty:

W centrum miejscowości neoromański kościół katolicki św. Antoniego Padewskiego, przy którym znajduje się makieta nieistniejącego kościoła ewangelickiego.

Nazwy ulic

Piechowice aż do 2017 roku posiadały ulice, których patronami były osoby związane z ruchem komunistycznym. Dopiero w 2017 roku przemianowano szereg ulic, nadając im nowe nazwy, nawiązujące w znacznej mierze do charakteru i przeszłości miasta:

Neoromański kościół św. Antoniego

Struktura powierzchni

Według danych z 2023 r. Piechowice mają obszar 43,17 km², w tym:

Miasto stanowi 6,89% powierzchni gminy.

Demografia

Dane z 30 czerwca 2017:

OpisOgółemKobietyMężczyźni
Jednostkaosób%osób%osób%
Populacja6314100328952,09302547,91
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
146,0876,0969,99

Piramida wieku mieszkańców Piechowic w 2014 roku.

Wspólnoty wyznaniowe

Komunikacja

Dworzec kolejowy w Piechowicach

Piechowice leżą na trasie drogi krajowej nr 5, która przebiega na odcinku Ostróda – Jakuszyce oraz stanowi polską część międzynarodowej trasy E65 z Malmö do Chania. Od drogi krajowej nr 5 odchodzi droga powiatowa (dawna droga wojewódzka nr 366) z Piechowic do Kowar, stanowiąca zarazem główną ulicę miasta (ul. Kryształowa). Miasto jest skomunikowane z Jelenią Górą, Szklarską Porębą i Karpaczem (pociągi lub autobusy).

Funkcjonuje połączenie MZK z Jelenią Górą oraz PKS Tour Jelenia Góra z Jelenią Górą i Karpaczem.

 Zobacz też: Piechowice (stacja kolejowa).

Oświata i sport

W mieście działają 2 przedszkola, 2 szkoły podstawowe i zespół szkół ponadgimnazjalnych (zawodówka, technikum i liceum). Po ukończeniu szkoły podstawowej absolwenci wybierają zwykle szkoły w Jeleniej Górze.

Kultura

Artystyczną wizytówką miasta jest położone w Karkonoszach osiedle Michałowice, w którym funkcjonują: galeria sztuki Pawła Trybalskiego (malarstwo surrealistyczne i metaforyczne) oraz Teatr Nasz i Teatr Cinema. Oba teatry mają charakter niepubliczny, Teatr Nasz specjalizuje się w kabarecie i regularnie wystawia spektakle dla mieszkańców i turystów, a Teatr Cinema interesuje się eksperymentami artystycznymi, uczestnicząc zarazem w krajowych i zagranicznych festiwalach. Funkcje kulturalne pełni również Piechowicki Ośrodek Kultury. Coroczną imprezą kulturalną miasta jest „Kryształowy weekend”, podczas którego prezentują się m.in. wytwórcy kryształów i grawerzy. W Piechowicach funkcjonuje huta szkła Julia, ręcznie produkująca szkło kryształowe wysyłane do Polski i na cały świat.

Turystyka

Śnieżne Kotły

Na terenie gminy przebiega wiele szlaków turystycznych PTTK i ścieżek rowerowych. W granicach miasta znajduje się Wodospad Szklarki oraz Śnieżne Kotły. W centralnej części miasta przy ul. Kryształowej rośnie 500-letni cis (dawniej uznawany za 700-letni) o wysokości ponad 10 m i obwodzie 292 cm, od 1994 roku objęty ochroną jako pomnik przyrody. Na pograniczu miasta znajduje się także Rezerwat przyrody Krokusy w Górzyńcu utworzony w 1962 roku w celu zachowania dla potrzeb nauki i dydaktyki, prawdopodobnie naturalnego stanowiska szafrana (Crocus L.) – znanego już w roku 1811. Rezerwat chroni izolowane, jedyne poza Tatrami i ich przedpolem, stanowisko tego gatunku w Polsce. Na terenie miasta zabytki: kościół w Piastowie z XIV w., kościół neoromański z początku XX w., założenie pałacowe w Pakoszowie z XVIII w. oraz ośrodek wypoczynkowy Uroczysko w Michałowicach – dawne sanatorium Luftwaffe. We wrześniu 2013 roku otworzono w centrum „Szklany Park”, w którym znajdują się wykonane w szkle technologią laserową 3D zdjęcia istniejącego niegdyś w tym miejscu cmentarza i kościoła ewangelickiego oraz zdjęcia Huty Szkła Kryształowego Julia. Całość podświetlana jest diodami LED.

Szlaki turystyczne

Osoby związane z Piechowicami

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Piechowicami.
 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie urodzeni w Piechowicach.

Miasta partnerskie

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2022 roku [online], Główny Urząd Statystyczny, 7 grudnia 2022 [dostęp 2022-12-08].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Marek Staffa, Słownik geografii turystycznej Sudetów, Warszawa; Kraków: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1993, s. 151, 152, ISBN 83-7005-168-5.
  3. 1 2 3 4 GUS, Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2023 roku [online], stat.gov.pl [dostęp 2023-08-12] (pol.).
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 27 maja 2025, identyfikator PRNG: 99984.
  5. ↑ Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85 (ISAP)).
  6. 1 2 3 Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, s. 52 [dostęp 2012-08-26] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-31].
  7. ↑ PRL – owskie nazwy znikają z Piechowic.
  8. ↑ Ideo, Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30.06.2017 r., „stat.gov.pl” [dostęp 2017-11-23] (pol.).
  9. ↑ Piechowice w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-06], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  10. ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2025-11-17].
  11. ↑ Sala Królestwa będzie miejscem cotygodniowych spotkań Świadków Jehowy z regionu karkonoskiego. Wybudowali ją ochotnicy z całej Polski [online], jeleniagora.naszemiasto.pl, 13 listopada 2025 [dostęp 2025-11-17].
  12. ↑ Zweckverband Verkehrsverbund Oberlausitz-Niederschlesien (ZVON), Linie autobusowe PKS „TOUR” Jelenia Góra sp. z o.o., [w:] zvon.de [online], 3 sierpnia 2018 [dostęp 2018-08-05] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-05] (pol.).
  13. ↑ O nas [online], Huta Julia [dostęp 2021-01-29] [zarchiwizowane z adresu 2022-05-24] (pol.).
  14. ↑ Mapa turystyczna [online], mapa-turystyczna.pl [dostęp 2020-08-22].

Bibliografia

Linki zewnętrzne