IMEC

imec
TürKâr amacı gütmeyen araştırma kuruluşu
Kuruluş16 Ocak 1984
KurucuRoger Van Overstraeten
Genel merkezi,
Önemli kişilerPatrick Vandenameele (CEO)
Luc Van den hove (IMEC International yönetim kurulu başkanı)
Gelir1,2 milyar avro (2025)
Çalışan sayısı6.600'den fazla (2025)
Web sitesii̇mec-int.com

imec (Felemenkçe: Interuniversitair Micro-Electronica Centrum, Üniversitelerarası Mikroelektronik Merkezi), Belçika'nın Leuven kentinde yerleşik, nanoelektronik ve sayısal teknolojiler alanında çalışan bağımsız bir araştırma-geliştirme ve yenilik merkezidir. Leuven Katolik Üniversitesi'nden bir grup araştırmacının girişimiyle, Flaman hükûmetinin desteğiyle 16 Ocak 1984'te kurulmuştur. Kurucularının belirlediği amaç yongaları daha küçük, daha güçlü ve daha az enerji harcayan duruma getirmekti; bu amaç bugün de kurumun araştırma gündeminin merkezindedir.

imec 2025 yılında 1,2 milyar avro gelir elde etmiş ve yıl sonunda 6.600'ü aşkın çalışana ulaşmıştır. Araştırma programlarına yarı iletken değer zincirinin her halkasından 600'ü aşkın sanayi ortağı katılır. Intel ve Samsung gibi normalde birbiriyle yarışan yonga üreticileri, TSMC, Nvidia ve ASML gibi şirketlerle birlikte geleceğin yonga teknolojilerini imec'te araştırır; kurumun çalışma modeli, tek bir şirketin karşılayamayacağı araştırma maliyetini ve riskini ortaklar arasında paylaştırmaya dayanır. imec'i 1 Nisan 2026'dan bu yana CEO olarak Patrick Vandenameele yönetmektedir.

Adı

Kurumun adı Felemenkçe tam adının baş harflerinden gelir. Belçika Kraliyet Flaman Bilim ve Sanat Akademisi'nin bir konferans duyurusu, adındaki "üniversitelerarası" nitelemesine uygun olarak imec'i, Stanford örneğinde temel üniversite araştırmasıyla dünya yarı iletken ve sistem sanayisi arasında köprü kuran ilk Flaman üniversitelerarası enstitü olarak tanımlar. Kurum kendi adını küçük harflerle imec biçiminde yazar. Tüzel kişilikler ise büyük harfli adlar taşır: Flaman hükûmetinin desteklediği Belçika kuruluşu IMEC vzw, Belçika hukukuna göre kamu yararına vakıf olarak kurulmuş IMEC International, Hollanda'daki kuruluş ise Stichting IMEC Nederlanddır.

Tarihçe

imec'in Leuven'deki genel merkez binası

Kuruluş

imec'in kurucusu Roger Van Overstraeten (1937-1999), 1960'ta Leuven Katolik Üniversitesi'nden mühendis olarak mezun olduktan sonra Stanford Üniversitesi'nde 1963'te doktorasını tamamlamış, bu dönemde Silikon Vadisi'nin öncülerinden Gordon Moore ve Robert Noyce ile tanışmıştır. 1965'te Leuven'e dönerek yarı iletken fiziği ve elektroniği laboratuvarını kurmuş, 1975'te bu laboratuvarı sistem gruplarıyla birleştirerek üniversitenin ESAT bölümünü oluşturmuştur.

1980 başında üniversitedeki tümleşik devre grubunun araştırmacı sayısı 70'i aşmış ve daha fazla büyümenin üniversitenin olanaklarını aşacağı anlaşılmıştı. Gaston Geens 1982'de "Flandre'da Üçüncü Sanayi Devrimi" (Felemenkçe: Derde Industriële Revolutie in Vlaanderen) programını başlatmış ve Van Overstraeten'i Flandre'yı mikroelektronik alanında öne çıkarmakla görevlendirmiştir. Bu girişim 1984'te iki kuruluş doğurmuştur: Oudenaarde'deki MIETEC yonga fabrikası (bugün ON Semiconductor) ve Leuven'deki imec. Van Overstraeten 1983'ün sonunda onayı almış ve kurum 16 Ocak 1984'te 70 çalışanla resmen açılmıştır. Flaman yürütmesinin ve GIMV'nin yatırımı, CMOS tümleşik devrelerinin ve güneş pillerinin teknolojisi ile üretimi üzerine araştırma için dönemin en ileri düzeyinin 5-10 yıl önünden giden tam donanımlı bir pilot hat kurulmasını ve sayısal işaret işleme yongalarına yönelik bilgisayar destekli tasarım yöntemlerinin geliştirilmesini olanaklı kılmıştır. imec'e göre altyapıya büyük yatırım yapmak başından beri kurumun stratejisinin parçasıydı; yerleşkedeki 200 mm'lik temiz oda tesislerini zamanla yeni ofisler, laboratuvarlar, 300 mm'lik bir temiz oda ve EUV litografisinin sınırlarını zorlamaya ayrılmış Attolab izlemiştir.

Büyüme

imec kuruluşundan kısa süre sonra şirketlerin kendi araştırma-geliştirme çalışmalarını tamamlamak için başvurduğu bir merkez hâline gelmiştir. Önde gelen ekipman üreticileriyle kurduğu ortaklıklar, henüz piyasaya çıkmamış deneme araçlarına erken erişim sağlamıştır. Van Overstraeten 1999'da öldüğünde imec'in araştırmacı sayısı 70'ten 900'e çıkmıştı. Haziran 1999'da kurumun başkanlığına ve CEO'luğuna Gilbert Declerck getirilmiş, onu 1 Temmuz 2009'da Luc Van den hove izlemiştir. Van den hove imec'e kuruluş yılı olan 1984'te katılmış, silisit ve ara bağlantı teknolojileri üzerinde araştırmacı olarak başlamış, 1988'de litografi ve kuru aşındırmadan sorumlu mikro desenleme grubunun yöneticisi, 2007'de de icra başkan yardımcısı ve COO olmuştu.

CNET'e göre kuruluşta fonu Belçika hükûmeti sağlamış, ancak çok geçmeden bütçenin büyük kısmını sanayi ortakları karşılamaya başlamış ve bütçe 2015'te yaklaşık 470 milyon dolara ulaşmıştır. imec'in kendi açıkladığı 2015 geliri 415 milyon avro, 2016'da bünyesine katılacak olan iMinds'in geliri ise 52 milyon avroydu. Mart 2016'da açılan 4.000 m²'lik yeni 300 mm temiz oda ile kurumun yarı iletken araştırmasına ayrılmış temiz oda alanı 12.000 m²'ye çıkmış; yeni tesis 7 nm'nin ötesindeki tümleşik devre ölçeklemesi için tasarlanmıştır. CNET bu temiz odanın maliyetini 1,1 milyar dolar olarak vermiştir. Van den hove, kurumun teknolojik yönünü en çok belirleyen iki kararın 300 mm temiz oda yatırımı ile aşırı mor ötesi (EUV) litografi programını başlatmak olduğunu yazmıştır.

iMinds ile birleşme

imec ile Flandre'nın sayısal araştırma ve kuluçka merkezi iMinds, 19 Şubat 2016'da iki kurumun yönetim kurullarının birleşme niyetini onayladığını duyurmuştur. O tarihte imec'in dünya genelinde 2.500'ü aşkın, iMinds'in ise 50'ye yakın uyruktan yaklaşık 1.000 araştırmacısı vardı. iMinds'in akademisyenlerle sanayi ortaklarını ortak projelerde buluşturan ICON araştırma modeli, iStart girişimcilik programı ve yaşayan laboratuvarları imec'e geçmiştir. Birleşme belgesi 21 Eylül 2016'da Brüksel'de imzalanmış, iMinds tüzel kişiliği sona ermiş ve etkinlikleri imec adı altında sürmüştür. Birleşik kurum yaklaşık 3.500 araştırmacıyı bir araya getirmiştir. imec'e göre birleşme, akıllı uygulamaların iki temel bileşeni olan donanım ve yazılım uzmanlığını aynı çatı altında toplamıştır.

Çin ile ilişkiler

imec uzun süre kendini dünyanın her yerinden araştırmacıların ve şirketlerin birlikte çalıştığı tarafsız bir zemin olarak konumlandırmıştır; Van den hove kurumu "yarı iletkenlerin İsviçresi" diye tanımlamıştır. Bu tutum Çinli şirketlerle de iş birliklerine yol açmıştır: imec'ten doğan M4S 2011'de, Caliopa ise 2013'te Huawei bünyesine katılmış, imec 2015'te SMIC ve Huawei ile ortak girişim kurmuştur. Mart 2024'te kurumdan sorumlu Flaman Ekonomi Bakanlığı, imec'in Çinli ortaklıklarını "büyük ölçüde azalttığını" ve olgun teknolojilerdeki süren yükümlülükleri aşamalı olarak sona erdireceğini açıklamıştır. imec kendi açıklamasında Çinli şirket ve üniversitelerle iş birliğine ilişkin politikasının ABD ihracat kurallarına ve ABD'deki çok sayıdaki ortaklığına dayandığını belirtmiştir. Flandre bölgesi imec'e 2022'de 134 milyon avro destek vermiştir ve yönetim kurulundaki temsilcileri aracılığıyla kurumun yönünde söz sahibidir.

Kırkıncı yıl ve yönetim değişikliği

2009-2026 yılları arasında CEO olan Luc Van den hove (2024)

imec 2024'te kuruluşunun 40. yılını kutlamıştır. Van den hove, dünya çapında bir nanoelektronik araştırma ekosistemi kurmadaki önderliği nedeniyle 2023'te Robert N. Noyce Madalyası'nı almıştır. Yönetim kurulu 29 Eylül 2025'te, iki yıllık bir hazırlığın ardından Patrick Vandenameele'yi yeni CEO olarak atadığını duyurmuştur. 1973 doğumlu Vandenameele, Leuven Katolik Üniversitesi'nde elektrik mühendisliği doktorasını tamamladıktan sonra 1996'da kablosuz iletişim araştırmacısı olarak imec'e katılmış, uluslararası bir girişimcilik kariyerinin ardından 2017'de kurumun girişim etkinliklerini güçlendirmek için geri dönmüş, 2021'den itibaren araştırma stratejisinin belirlenmesinde görev almış ve son olarak icra başkan yardımcısı ve kurumun iki COO'sundan biri olmuştur. Vandenameele 1 Nisan 2026'da görevi devralmış, 17 yıl CEO'luk yapan Van den hove ise yönetim kurulu başkanlığına geçmiştir.

Kurumsal yapı

Belçika'daki IMEC vzw kuruluşunun yönetim kurulu başkanı Antoon De Proft'tur; CEO ile CFO kurul toplantılarına davetli olarak katılır. Uluslararası kuruluş IMEC Internationalın yönetim kurulunun başkanı ise Luc Van den hove'dur. Yürütme kurulunda CEO Vandenameele'nin yanında COO Rudi Cartuyvels, CFO Filip Merckx, CTO görevini paylaşan Paul Heremans ile Ilan Spillinger ve strateji sorumluluğunu paylaşan Gert Bergen ile Jo De Boeck görev yapar.

2025 mali tablolarına göre imec markası Belçika, Hollanda, Tayvan, Çin, Hindistan ve ABD'deki (San Francisco ve Florida) ayrı tüzel kişilikleri kapsar.

Mali durum ve çalışanlar

imec'e göre cirosu kuruluşundaki birkaç on milyon avrodan 940 milyon avronun üstüne çıkmıştır. Gelirin büyük kısmı şirketlerle doğrudan iş birliğinden gelir ve Flaman hükûmetinin desteğini birkaç kat aşar; bu destek ise kurumun daha temel araştırmalar yapmasını ve yeni şirketlerin temelini oluşturabilecek ya da sanayiye henüz denenmemiş seçenekler sunabilecek fikrî mülkiyet üretmesini sağlar.

2025'in birleştirilmiş mali tablolarına göre işletme gelirleri bir önceki yılın 1,034 milyar avrosundan 1,217 milyar avroya yükselmiştir. Bu tutarın 846 milyon avrosu satış hasılatı, 362 milyon avrosu diğer işletme gelirleridir. Faaliyet kârı 96 milyon avro, dönem kârı 146 milyon avro, yıl sonundaki toplam varlıklar 1,69 milyar avro olmuştur.

imec'in açıkladığı yıllık gelir
YılGelirKaynak
2015415 milyon avro (ayrıca iMinds: 52 milyon avro)
2020680 milyon avro
2022846 milyon avro
2023941 milyon avro
20241,034 milyar avro
20251,217 milyar avro (işletme gelirleri)

Çalışan sayısı kuruluştaki 70 kişiden 1999'da 900 araştırmacıya, iMinds birleşmesinin ardından yaklaşık 3.500 araştırmacıya, 2021'de 94 ülkeden 4.500 bilim insanına, 2024'te 5.500'ün, 2025'in sonunda da 6.600'ün üstüne çıkmıştır.

Flandre'da yapılan bağımsız bir etki araştırmasına göre imec, 2014-2023 döneminde Flandre'da 6,98 milyar avro katma değer ve 3,9 milyar avro mali getiri yaratmıştır; bu hesaba göre her bir avroluk destek 11,7 avro katma değer ve mali getiri sağlamaktadır. imec kümesi, 2.900'ü yan kuruluşlarda olmak üzere 13.400'ü aşkın işi desteklemektedir. Avrupa Patent Ofisi'nin Mart 2025'te yayımlanan 2024 patent endeksinde imec 203 başvuruyla üst üste ikinci kez Belçika'nın en çok patent başvurusu yapan kuruluşu olmuştur.

Çalışma modeli

imec'in araştırmaları rekabet öncesi iş birliği modeline dayanır. Yonga üreticileri, kendi fabrikası olmayan tasarım şirketleri, sistem tümleştiricileri ile malzeme ve araç tedarikçileri aynı programlarda çalışır; araçlar, araştırmacılar ve fikrî mülkiyet imec dahil bütün ortaklar arasında paylaşılır, böylece giderek karmaşıklaşan araştırmanın maliyeti ve riski dağıtılır. CNET'in 2016 tarihli haberinde Van den hove bu gereksinimi "Yonga teknolojisinde tek bir şirketin her şeyi kendi başına yapması olanaksız" sözleriyle açıklamıştır. Şirketler ortak araştırma programlarına katılabilir ya da imec'le kendilerine özel ikili iş birlikleri kurabilir. 2 nm teknolojisiyle seri üretim planlayan Japon yonga üreticisi Rapidus, Aralık 2022'de Tokyo'da imzalanan ve Flaman hükûmeti ile Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı'nın desteklediği iş birliği mutabakatıyla imec'in ileri nanoelektronik programına çekirdek ortak olmuştur.

imec her yıl sanayi yöneticilerini bir araya getiren ITF (imec Teknoloji Forumu) adlı küresel bir forum düzenler. Forumun Anvers'te yapılan ITF World buluşmasına 2023'te 2.000'i aşkın yarı iletken ve ileri teknoloji yöneticisi katılmıştır. imec'in 2024, 2025 ve 2026 yenilik ödülleri de ITF World'de verilmiştir.

Yerleşkeler

Leuven'in Heverlee semtindeki Arenberg Kalesi; arkada imec'in kulesi görülmektedir.

Kurumun merkezi Leuven'dedir. Buradaki 300 mm pilot hattın değeri 3,5 milyar avrodur ve bu hat, temiz odalar ve laboratuvarlarla birlikte kurumun başlıca altyapısını oluşturur. Leuven yerleşkesindeki temiz oda alanı 2026'da 12.000 m²'yi aşmıştır. imec, Belçika'nın yanında Almanya, Hollanda, İtalya, Birleşik Krallık, İspanya, ABD ve Körfez bölgesinde araştırma tesisleri işletir ve üç kıtada temsil edilir.

imec'in Belçika dışındaki başlıca birimleri
ÜlkeYerKuruluş ya da açılışOdak
HollandaEindhoven (Holst Centre)2005, TNO ile birliktesağlık, enerji, hareketlilik için mikroelektronik ve algılayıcılar
HollandaGelderland ili (OnePlanet Research Center)2019, Wageningen Üniversitesi ve Radboud Üniversitesi ilesağlıklı yaşam ve sürdürülebilir beslenme için yonga ve sayısal teknolojiler
ABDFlorida (NeoCity)2016, Osceola ili desteğiylekriyojenik süperiletken hesaplama, radyo frekansı, özel paketleme
ABDBerkeley2019sistem ve teknolojinin birlikte tasarımı, makine öğrenmesi mimarileri
ABDSan JoseEkim 2025imec USA ofisi
Birleşik KrallıkCambridge2024yonga tasarımı araştırması, sistem ve tasarımın teknolojiyle ortak eniyilemesi
İspanyaMálaga2024'te mutabakat; yapım sürüyorözel yonga teknolojileri için 300 mm hat
AlmanyaHeilbronnEkim 2025otomotiv için yongacık tasarımı
İtalyaNapoliileri sayısal yonga tasarımı
KatarDohaKasım 2025'te duyurulduyonga tasarımı, hesaplama mimarisi, yetenek geliştirme

Holst Centre, 2005'te imec ile Hollandalı araştırma kuruluşu TNO tarafından Hollanda hükûmetinin desteğiyle Eindhoven Yüksek Teknoloji Yerleşkesi'nde kurulmuştur. Mayıs 2025'te burada TNO ile birlikte bir fotonik laboratuvarı açılmıştır. ABD'de imec ayrıca Purdue Üniversitesi ile yüksek başarımlı hesaplama ve paketleme, Michigan Üniversitesi ile otomotiv yarı iletkenleri üzerine ortak merkezler yürütür.

İspanya hükûmeti, Endülüs bölge yönetimi ve imec 13 Mart 2024'te Málaga'da özel yonga teknolojileri için bir pilot hat kurma niyetini içeren bir mutabakat imzalamıştır. Tesis, Leuven'deki 300 mm CMOS hattını standart CMOS süreçleriyle bugün birleştirilmesi güç malzemeler ve süreçlerle tamamlayacak ve sağlık, yaşam bilimleri, fotonik, artırılmış ve sanal gerçeklik gibi alanlara hizmet edecektir. 2025'te yeni temiz oda ve ofislerin hazırlığı sürmüş, bölge yöneticisi atanmış ve ilk yerel çalışanlar işe alınmıştır.

Asya'da imec, Rapidus iş birliğinin yanında Haziran 2025'te Tokyo Electron ile 2 nm ötesi düğümlere yönelik stratejik ortaklığını uzatmış, Hitachi ve RIKEN ile silisyum kuantum bilgisayarlarının geliştirilmesini hızlandırmak için mutabakat imzalamıştır. Kurum Kasım 2024'te Hokkaidō Üniversitesi ile yarı iletken teknolojisi üzerine iş birliği için bir niyet mektubu imzalamıştı. Şubat 2025'te Güney Kore'nin Ulusal Nanofab Merkezi ile ortak bir staj programı için iş birliği mutabakatı imzalamıştır.

Araştırma alanları

Mantık ölçeklemesi ve yol haritası

imec, yarı iletken üretim teknolojilerinin gelecek kuşaklarına ilişkin yol haritaları yayımlar. Tom's Hardware'e göre bu yol haritası, sektörün gelişim yönünü genel olarak belirler ve imec'in TSMC, Intel, Nvidia, AMD, Samsung ve ASML gibi şirketlerle birlikte araştıracağı düğümleri ve transistör yapılarını gösterir. imec'in yol haritasında 2 nm kuşağında kullanılmaya başlanan nanolevha temelli GAAFET yapısının en az üç kuşak sürmesi beklenir. Kurum 2017'de n ve p transistörleri arasına yalıtkan bir duvar koyarak hücre alanını küçülten forksheet yapısını önermiş, VLSI 2025 konferansında duvarı standart hücrenin sınırına taşıyan ve üretimi kolaylaştıran dış duvarlı forksheet (İngilizce: outer wall forksheet) tasarımını tanıtmıştır. imec'e göre bu yapı nanolevha dönemini hücre yüksekliğinin 90 nm'ye ineceği A10 düğümüne kadar uzatabilir.

n ve p transistörlerini yan yana değil üst üste dizen CFET (complementary FET) yapısının seri üretimi imec'in yol haritasına göre ancak A7 düğümünden itibaren olanaklıdır. imec, VLSI 2024'te alttaki ve üstteki kaynak ve savak kontakları da üst üste yerleştirilmiş, elektriksel olarak çalışan ilk CMOS CFET aygıtlarını göstermiş, aynı yıl çift sıralı CFET adlı yeni bir standart hücre mimarisi önermiştir. Tek katmanının kalınlığı yaklaşık 0,7 nm olan iki boyutlu yarı iletkenlerin (MX2) kanal malzemesi olarak ilk kez A7 düğümünde kullanılması hedeflenir. Bu malzemelerde n tipi transistörler için molibden disülfür (MoS2), p tipi transistörler için tungsten diselenür (WSe2) öne çıkar. IEDM 2025'te imec, TSMC ile birlikte WSe2 kanallı ve üretim hattıyla uyumlu bir süreçle yapılmış p tipi transistörlerde 690 µA/µm'lik akım göstermiş, Intel ile ortak çalışmada da bu malzemeler için kontak ve kapı yığını modüllerini geliştirmiştir.

imec'in 2026 mantık yol haritası (Tom's Hardware'in aktarımıyla)
DüğümBeklenen yılKapı aralığı (nm)Hücre yüksekliği (nm)Öne çıkan yapı
A14202845115nanolevha; yüksek sayısal açıklıklı EUV'nin girişi
A10 (1 nm sınıfı)2030-20314298nanolevha
A7203342yaklaşık 80CFET'e geçiş adayı
A52035-203642yaklaşık 64CFET
A320383950CFET

Litografi

ASML ile imec arasındaki iş birliği kırk yıla yayılır. 3 Haziran 2024'te iki kuruluş, Hollanda'nın Veldhoven kentinde ortaklaşa işlettikleri yüksek sayısal açıklıklı (İngilizce: High NA) EUV Litografi Laboratuvarı'nı açmıştır. Laboratuvar, yonga üreticilerine ve malzeme ile araç tedarikçilerine 0,55 sayısal açıklıklı ilk prototip tarayıcı olan TWINSCAN EXE:5000'e ve çevresindeki araçlara erişim sağlar. 2018'de başlayan hazırlık sürecinde ASML ve ZEISS tarayıcıya özgü çözümleri geliştirirken imec, tedarikçileriyle birlikte fotorezist ve alt katman malzemeleri, maskeler, ölçüm ve denetleme yöntemleri ile optik yakınlık düzeltmesi gibi desenleme ekosistemini hazırlamıştır. İlk pozlamalarda metal oksit fotorezist üzerine 20 nm aralıklı 10 nm'lik yoğun çizgiler basılmıştır.

ASML ve imec Mart 2025'te beş yıllık yeni bir stratejik ortaklık anlaşması imzalamış; anlaşma kapsamında ASML'nin 0,55 ve 0,33 sayısal açıklıklı EUV, DUV daldırma ve ölçüm araçları imec'in pilot hattına kurulacaktır. ASML'nin EXE:5200 yüksek sayısal açıklıklı EUV tarayıcısı 18 Mart 2026'da imec'in Leuven'deki 300 mm temiz odasına ulaşmış; imec aracın bütün yeterlilik sınamalarını 2026'nın son çeyreğinde tamamlamasını beklemektedir. Eylül 2026'da imec, yüksek sayısal açıklıklı EUV ile tek pozlamada kimyasal olarak güçlendirilmiş fotorezistle 22 nm aralıklı çizgi ve boşluk desenleri basmış; kuruma göre bu sonuç yerleşik fotorezist teknolojisinin A14 ve A10 düğümlerindeki bazı kritik katmanlarda da kullanılabileceğini göstermektedir.

Sistem ölçeklemesi ve hesaplama

imec, teknoloji araştırmasını sistem tasarımı ve sistem-teknoloji ortak eniyilemesi araştırmasıyla tamamlar; amaç, gelecekteki sistemlerin darboğazlarını teknoloji gereksinimlerine dönüştürmektir. 2025'te hesaplama yoğunluğu, güç dağıtımı, ısıl başarım, bellek yoğunluğu ve bant genişliği ile ağ mimarisi olmak üzere beş eksen üzerine kurulu bir teknolojiler arası ortak eniyileme programı başlatmıştır. Programın IEDM 2025'te sunulan ilk sonuçlarında, grafik işlemcisinin üstüne yığılmış yüksek bant genişlikli bellekten oluşan üç boyutlu bir yapıda, gerçekçi yapay zekâ eğitim yükü altında tepe sıcaklık 140,7 °C'den 70,8 °C'ye indirilmiştir. Kurum aynı yıl büyük dil modellerinin eğitimi ve çıkarımı için veri merkezlerinin başarımını tahmin eden imec.kelis modelleme aracını tanıtmıştır.

Ara bağlantılar alanında imec, IITC 2025 konferansında 16 nm aralıklı rutenyum hatlar göstermiş, bu yaklaşımı A7 ve sonrasındaki düğümlerin ilk yerel bağlantı katmanı için önermiştir. 2024'te bakır bağlantı yastığı aralığı yalnızca 2 µm olan bir kırmıktan silisyum plakaya bağlama süreci geliştirmiştir.

Silisyum fotoniği ve iletişim

imec, yapay zekâ veri merkezlerinin optik bağlantıları için silisyum fotoniği yapı taşları geliştirir. Ocak 2025'te Nature dergisinde, 300 mm silisyum plakalar üzerinde CMOS pilot hattında tümüyle yekpare olarak üretilmiş, elektrikle sürülen galyum arsenit temelli lazer diyotlarını yayımlamıştır. Eylül 2026'da 300 mm silisyum fotoniği platformunda üretilen, 100 GHz bant genişliğine 5 V'luk düşük gerilimde ulaşan germanyum-silisyum çığ fotodiyodunu tanıtmış ve bu alıcıyla net 400 Gb/s'lik bir optik bağlantı göstermiştir. Kurum 6G güç yükselteçlerine yönelik silisyum üzerinde galyum nitrür transistörler üzerinde çalışmakta, 2025'te ise güç elektroniğine yönelik bir 300 mm galyum nitrür programı başlatmıştır.

Kuantum ve süperiletken hesaplama

imec yaklaşık on yıldır 300 mm CMOS süreçleriyle spin kübitleri üretmektedir. Silisyum temelli kuantum hesaplama şirketi Diraq ile Eylül 2025'te Nature dergisinde yayımlanan çalışmada, sanayi süreçleriyle üretilen silisyum kübitlerin kuantum hata düzeltmesinin gerektirdiği hata oranlarını tutarlı biçimde karşıladığı gösterilmiştir. Temmuz 2026'da iki kurum, imec'in 300 mm platformunda üretilmiş sekiz spin kübitlik bir dizinin eş evreli çalıştırılmasını ve okunmasını duyurmuştur. Kurum ayrıca CMOS ile uyumlu süperiletken sayısal devreler geliştirmektedir. Eylül 2026'da niyobyum titanyum nitrür temelli üç metal katmanlı devrelerde santimetrekare başına 3,8 milyon Josephson eklemi (İngilizce: Josephson junction) yoğunluğuna ulaşmıştır. imec bu teknolojiyle bugünkü CMOS işlemcilere göre 100 kata kadar daha yüksek enerji verimine ulaşmayı hedeflemektedir.

Sağlık ve yaşam bilimleri

imec'in sağlık alanındaki çalışmalarından biri Neuropixels sinir kayıt probudur. Haziran 2013'te Howard Hughes Tıp Enstitüsü'nün Janelia araştırma yerleşkesi, imec, Wellcome Trust, Gatsby Vakfı ve Allen Beyin Bilimi Enstitüsü ile birlikte yeni kuşak bir elektrofizyoloji aracı geliştirmek üzere bir proje başlatmıştır. 5,5 milyon dolarlık fonla geliştirilen prob imec'in silisyum platformunda tasarlanıp üretilmiştir. 9 Kasım 2017'de Nature dergisinde tanıtılan probun 10 mm uzunluğunda ve 70×20 µm kesitli tek bir iğnesinde 960 kayıt noktası vardır; bunlar programlanarak 384 kayıt kanalına bağlanabilir. İşaretler 6×9 mm'lik tabanda süzülür, yükseltilir ve sayısallaştırılır; iki probla uyanık bir farenin beş beyin yapısından eş zamanlı olarak 700'ü aşkın tek nöron kaydedilmiştir. imec Ekim 2018'de probu dünya genelindeki nörobilim araştırmacılarının kullanımına açmıştır. 2025'te primatlar için geliştirilen, 4.416 elektrotlu ve tek oturumda 3.000'i aşkın nöronu kaydedebilen Neuropixels 1.0 NHP sürümü Nature Neuroscience dergisinde tanıtılmıştır.

Kurum 2011'de VIB ve Leuven Katolik Üniversitesi ile Neuro-Electronics Research Flanders merkezini, 2018'de bu kuruluşlar ve UZ Leuven ile bunama ve öteki nörodejeneratif hastalıklara yönelik Mission Lucidity girişimini kurmuştur. Mayıs 2025'te Merck ile ilaç geliştirmede kullanılacak organoid modellerini biyoalgılama ve mikroakışkan yeteneklerle birleştiren bir sistem için stratejik ortaklık kurmuştur.

Enerji

Enerji araştırması imec'in kuruluşundan beri başlıca alanlarından biridir ve zamanla silisyum güneş pillerinden enerji üretimi, dönüşümü ve depolanmasının bütününe genişlemiştir. imec, 2010'da kurulan Eindhoven merkezli ince film güneş pili araştırma ortaklığı Solliance'a kuruluşundan kısa süre sonra katılmış, 2011'den bu yana da Leuven Katolik Üniversitesi, VITO ve Hasselt Üniversitesi ile birlikte EnergyVille girişiminde yer almaktadır. EnergyVille'de dört kurumdan 700'ü aşkın araştırmacı çalışır. imec ile Kıbrıs Üniversitesi, Ocak 2025'te imec'in 4×4 cm'lik perovskit güneş modüllerinin açık hava koşullarında bir yıl sonra ilk verimlerinin yüzde 78'ini koruduğunu göstermiştir. SOLiDIFY konsorsiyumunda 13 Avrupalı ortakla birlikte lityum metal bir katı hal pili prototipi geliştirilmiştir.

Algılayıcılar ve otomotiv

imec'in IBIDEM ortaklığıyla tasarladığı FUGA 18 CMOS görüntü algılayıcısı (1995). Yongada merkezde halkalar hâlinde, çevrede 128×56 düzeninde dizilmiş toplam 8.013 piksel vardır.

imec, uzaydan yer gözlemi için hiperspektral görüntü algılayıcıları ve kurşunsuz kuantum noktalarına dayalı kısa dalga kızılötesi algılayıcılar geliştirmektedir. 2024'te başlattığı Otomotiv Yongacık Programı, otomotiv ve yarı iletken şirketlerini gelecek kuşak araçlar için yongacık ve paketleme teknolojileri üzerinde rekabet öncesi araştırmada buluşturur. Programa ilk aşamada Arm, ASE, BMW Group, Bosch, Cadence, Siemens, SiliconAuto, Synopsys, Tenstorrent ve Valeo katılma sözü vermiştir. GlobalFoundries Ekim 2025'te programa dökümhane ortağı olarak katılmış, Infineon ve TIER IV gibi şirketler de katılma sözü vermiştir.

NanoIC pilot hattı

imec, 21 Mayıs 2024'te Avrupa Birliği'nin Yongalar Yasası (İngilizce: Chips Act) kapsamında 2 nm ötesi tek yongada sistemler için NanoIC araştırma pilot hattına ev sahipliği yapacağını duyurmuştur. Hat, imec'in onlarca yılda kurulmuş pilot hat tesislerinin uzantısı olarak inşa edilecekti ve öngörülen 2,5 milyar avroluk yatırımın yaklaşık 1,4 milyar avrosunun Avrupa Birliği programlarından ve Flandre'dan, 1,1 milyar avrosunun ise ASML'nin de aralarında olduğu sanayi ortaklarından gelmesi planlanmıştı. imec'in yanında CEA-Leti, Fraunhofer, VTT, Bükreş Politeknik Üniversitesi ve Tyndall Enstitüsü de hatta ortaktır. Hat, girişimlerin, küçük ve orta ölçekli işletmelerin ve üniversitelerin erken aşamada süreç tasarım kitleriyle yeni teknolojileri denemesine, dökümhanelerin ise yeni süreç adımlarını kendi yatırımlarından önce sınamasına olanak verecektir. Hibe anlaşması 2025'te Yongalar Ortak Girişimi ile imzalanmış, aynı yıl imec'in N2 süreç tasarım kitinin (İngilizce: N2 pathfinding PDK) gelişmiş SRAM bloklarını da içeren kapsamlı bir güncellemesi yayımlanmıştır.

NanoIC hattının 2.000 m²'lik temiz oda genişlemesi 9 Şubat 2026'da Avrupa Komisyonu icra başkan yardımcısı Henna Virkkunen, Belçika Başbakanı Bart De Wever ve ASML CEO'su Christophe Fouquet'nin katıldığı bir törenle açılmıştır. imec'e göre hatta beş yıl içinde imec ile ortak kurumlara dağılan yüzü aşkın yeni araç kurulacak ve Leuven yerleşkesinde 4.000 m²'lik yeni bir temiz odanın yapımına başlanacaktır. imec ayrıca Nisan 2025'te, kendi fabrikası olmayan girişimlerin, küçük ve orta ölçekli işletmelerin ve araştırma kuruluşlarının tasarım altyapısına, eğitime ve sermayeye erişimini kolaylaştıracak Avrupa Yonga Tasarım Platformu'nu geliştirecek on iki Avrupalı ortaklı konsorsiyumun eşgüdümcülüğüne seçilmiştir.

Hizmetler ve girişimcilik

imec, kuruluşundan beri şirketlere fikirden prototipe, hatta seri üretime kadar tasarım ve geliştirme desteği verir. Bugün bu hizmeti özel tümleşik devreler ve silisyum fotoniği için tasarım ve üretim hizmeti veren IC-Link aracılığıyla sunmaktadır. IC-Link, Eylül 2026'da TSMC'nin açık yenilik platformunun bulut ittifakına katılmıştır.

Girişimcilik tarafında iMinds'ten devralınan imec.istart hızlandırma programından 300'ü aşkın teknoloji girişimi çıkmış ve bu girişimler toplamda yaklaşık 1 milyar avro yatırım toplamıştır. imec'in öncülüğünde kurulan bağımsız girişim sermayesi fonu imec.xpand, ilk fonunu Eylül 2018'de 100 milyon avroluk hedefin üstünde, 117 milyon avroluk taahhütle kapatmıştır. Mayıs 2024'te yarı iletken ve nanoteknoloji girişimlerine yönelik 300 milyon avroluk yeni bir fon kurmuştur. Aralık 2025'te Marvell, imec.xpand'in desteklediği Celestial AI'ı satın alacağını duyurmuştur.

imec'in yan kuruluş listesinde 1986'dan 2026'ya uzanan 147 şirket yer alır. Bunlardan bazıları:

Seçilmiş imec yan kuruluşları
KuruluşŞirketAlanSonrası
1992Easicstümleşik devre tasarımı (Leuven Katolik Üniversitesi ile)
1996CoWaredonanım-yazılım ortak tasarımı2010'da Synopsys
1996Target Compiler Technologiessayısal işaret işlemcileri için yeniden hedeflenebilir derleyiciler2014'te Synopsys
1999FillfactoryCMOS görüntü algılayıcıları2004'te Cypress
2003PowerEscapedüşük güçlü tasarım araçları2006'da ARM
2007M4Sçok kipli, çok bantlı radyo frekansı yongaları2011'de Huawei
2010Caliopasilisyum fotoniği alıcı-vericileri2013'te Huawei
2010EpiGaNsilisyum ve silisyum karbür üzerinde galyum nitrür katmanlar2019'da Soitec
2014Bloomlifegebelik izleme için giyilebilir aygıtlar
2015miDiagnosticsbakım noktasında tanı aygıtları
2019Pharrowtechsabit kablosuz erişim ve yüksek kapasiteli kablosuz bağlantılar
2025Vertical Computeyapay zekânın bellek darboğazı için dikey bellek ve hesaplama tümleştirmesi

2025'te kurulan Vertical Compute 20 milyon avro, Eyeo ise 15 milyon avro yatırımla işe başlamıştır.

imec Yaşam Boyu Yenilik Ödülü

imec, 2015'te yıllık teknoloji forumunda yarı iletken sanayisini dönüştüren kişileri onurlandırmak için Yaşam Boyu Yenilik Ödülü'nü (İngilizce: Lifetime of Innovation Award) başlatmıştır. Ödül 2024 ve 2025'te Yenilik Ödülü (İngilizce: Innovation Award) adıyla verilmiştir.

Ödülü alanlar
YılAlanKurumKaynak
2015Morris ChangTSMC
2016Gordon MooreIntel
2017Kinam KimSamsung
2018Irwin JacobsQualcomm
2019Martin van den BrinkASML
2022Bill GatesMicrosoft
2023Jim Morgan ve Lip-Bu TanApplied Materials ve Cadence Design Systems
2024Lisa SuAMD
2025Johny SroujiApple
2026Jensen HuangNvidia

Kaynakça

  1. ↑ "Imec R&D, nano electronics and digital technologies" (İngilizce). imec. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Luc Van den hove (16 Ocak 2024). "A look back at imec's forty-year microchip odyssey" (İngilizce). imec. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 "Living its legacy: imec – independent R&D hub for nano- and digital technologies" (İngilizce). imec. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "About imec" (İngilizce). imec. 16 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  5. 1 2 3 "Imec debuts 100 GHz Ge/Si avalanche photodiode (APD) enabling net 400 Gbps data reception at just 5 V" (İngilizce). imec. 21 Eylül 2026. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 "Imec in 2025: an overview" (İngilizce). imec. 24 Aralık 2025. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  7. 1 2 3 4 Stephen Shankland (5 Nisan 2016). "The brains behind your next gadget come from this obscure medieval town" (İngilizce). CNET. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  8. 1 2 3 Anton Shilov (29 Haziran 2026). "Imec's 2026 roadmap details 0.3nm nodes by 2038, CFET transistors become viable at 0.7nm" (İngilizce). Tom's Hardware. 26 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  9. 1 2 3 4 "Leadership transition at imec: Luc Van den hove becomes chairman, Patrick Vandenameele appointed as next CEO of imec" (İngilizce). imec. 29 Eylül 2025. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  10. 1 2 3 "Management Team" (İngilizce). imec. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  11. 1 2 3 4 5 6 7 "Roger Van Overstraeten: vader van de micro-elektronica in Vlaanderen" (Felemenkçe). Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. 18 Kasım 2021. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  12. 1 2 3 4 "2025 Consolidated Financial Statements" (PDF) (İngilizce). imec. Mayıs 2026. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  13. ↑ Anne-Françoise Pelé (2 Haziran 2009). "IMEC names president, CEO" (İngilizce). EE Times. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  14. 1 2 3 "Imec to Honor Samsung's Dr. Kinam Kim With "Lifetime of Innovation Award"" (İngilizce). imec. 24 Mart 2017. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  15. ↑ "Imec Opens New Cleanroom Serving the Global Semiconductor Industry in its Search Towards the Ultimate IC Technology" (İngilizce). imec. 11 Mart 2016. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  16. ↑ "imec and iMinds to Merge and Create High-Tech Research Center Driving the Digital Economy" (İngilizce). imec. 19 Şubat 2016. 3 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  17. 1 2 "Merger between centers imec and iMinds completed" (İngilizce). imec. 22 Eylül 2016. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  18. ↑ Pieter Haeck (4 Mart 2024). "Europe's chips research champion is cutting China ties" (İngilizce). Politico Europe. 5 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  19. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Imec in 2024: an overview" (İngilizce). imec. 19 Aralık 2024. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  20. ↑ "Board of Directors" (İngilizce). imec. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  21. 1 2 3 "Spanish government, region of Andalusia and imec sign Memorandum of Understanding (MoU) with the intention to establish a new 300mm R&D process line for specialized chip technologies" (İngilizce). imec. 13 Mart 2024. 3 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  22. 1 2 3 4 "Imec honors Apple's Johny Srouji with the 2025 Innovation Award" (İngilizce). imec. 18 Mart 2025. 3 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  23. 1 2 "Imec and Rapidus sign Memorandum of Cooperation to collaborate on advanced semiconductor technologies" (İngilizce). imec. 6 Aralık 2022. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  24. 1 2 3 4 "Imec honors Qualcomm founder Irwin M. Jacobs with Lifetime of Innovation Award" (İngilizce). imec. 14 Mart 2018. 3 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  25. 1 2 "Jim Morgan and Lip-Bu Tan Receive imec's Lifetime of Innovation Award" (İngilizce). imec. 28 Mart 2023. 3 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  26. 1 2 3 "AMD's Lisa Su honored with the 2024 imec Innovation Award" (İngilizce). imec. 7 Mart 2024. 3 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  27. 1 2 "Imec names NVIDIA's Jensen Huang as recipient of the 2026 imec Lifetime of Innovation Award" (İngilizce). imec. 23 Mart 2026. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  28. 1 2 3 "Imec inaugurates NanoIC pilot line, accelerating innovation in sub-2nm systems-on-chip" (İngilizce). imec. 9 Şubat 2026. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  29. 1 2 "Outer wall forksheet to bridge nanosheet and CFET device architectures in the logic technology roadmap" (İngilizce). imec. 11 Haziran 2025. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  30. ↑ "2D-material based devices in the logic scaling roadmap" (İngilizce). imec. 16 Ocak 2025. 19 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  31. ↑ "Imec and ASML open joint High NA EUV Lithography Lab offering an early development platform to the leading-edge semiconductor ecosystem" (İngilizce). imec. 3 Haziran 2024. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  32. ↑ "ASML and imec sign strategic partnership agreement to support semiconductor research and sustainable innovation in Europe" (İngilizce). imec. 11 Mart 2025. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  33. ↑ "Imec receives the world's most advanced High NA EUV system" (İngilizce). imec. 18 Mart 2026. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  34. ↑ "Imec demonstrates the extension of chemically amplified resists for High NA EUV lithography" (İngilizce). imec. 8 Eylül 2026. 3 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  35. ↑ "Imec and Diraq demonstrate first coherent operation of eight silicon MOS spin qubits fabricated in a 300mm CMOS-compatible foundry process" (İngilizce). imec. 13 Temmuz 2026. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  36. ↑ "World-first NbTiN circuits and 30nm interconnects" (İngilizce). imec. 7 Eylül 2026. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  37. 1 2 "Imec releases neuropixels neural probe to the global Neuroscience Community" (İngilizce). imec. 31 Ekim 2018. 3 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  38. ↑ "Imec designs and fabricates world-first miniature neural probe for simultaneous recording of multiple brain regions at neuronal resolution" (İngilizce). imec. 13 Kasım 2017. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  39. ↑ Jun, James J.; Steinmetz, Nicholas A.; Siegle, Joshua H. (9 Kasım 2017). "Fully integrated silicon probes for high-density recording of neural activity". Nature (İngilizce). 551 (7679). s. 232–236. doi:10.1038/nature24636.
  40. ↑ "EnergyVille: dé innovatiehotspot voor duurzame energie" (Felemenkçe). EnergyVille. 3 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  41. ↑ "Crucial role for imec in EU Chips Act" (İngilizce). imec. 21 Mayıs 2024. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  42. ↑ "IC-Link by imec expands collaboration with TSMC" (İngilizce). imec. 23 Eylül 2026. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  43. ↑ "Imec.xpand raises EUR 117 million to invest in innovative, early-stage ideas leveraging imec's knowledge, expertise and infrastructure" (İngilizce). imec. 12 Eylül 2018. 10 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  44. ↑ "Imec.xpand Launches EUR 300M Fund Amid Global Race for Semiconductor Supremacy" (İngilizce). imec. 2 Mayıs 2024. 14 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  45. 1 2 "Imec spin-offs" (İngilizce). imec. 10 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  46. ↑ "Imec Honors Dr. Gordon Moore with "Lifetime of Innovation Award"" (İngilizce). imec. 3 Mayıs 2016. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  47. ↑ "Imec presents Lifetime of Innovation Award to ASML President and CTO Martin van den Brink" (İngilizce). imec. 14 Mayıs 2019. 3 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  48. ↑ "Imec honors Bill Gates with the Lifetime of Innovation Award" (İngilizce). imec. 28 Nisan 2022. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.

Dış bağlantılar