Kefir

Kefir
Alternatif isimGıpı,Gıfı (Karaçay-Balkarca)
BölgesiKuzey Kafkasya
Karaçay
Ana malzemelerSüt, kefir taneleri
Kefir taneleri

Kefir; Balkanlar, Doğu Avrupa ve Kafkasya kökenli, özel bir mezofilik simbiyotik kültür türü olan kefir tanelerinden yapılan ince yoğurt veya ayran benzeri fermente bir süt içeceğidir. Kefir, Kuzey Kafkasya'dan dünyaya yayılmıştır. İnek, keçi veya koyun sütüne kefir taneleri aşılanarak hazırlanıp, önce Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'ne, sonra da dünyanın dört bir yanına yayılmıştır. Avrupalılar kefir tarifini 18. ve 19. yüzyıllarda ele geçirerek Avrupa'ya yaydı.

Tarihçesi ve Kökeni

Kefirin anavatanı, Kuzey Kafkasya'daki Yukarı Kuban vadisinde yer alan Karaçay bölgesi olarak kabul edilir. Tarihi ve akademik kaynaklara göre kefir, Kislovodsk'a yakın dağlık alanlarda hayvancılıkla uğraşan Karaçay Türk çobanlarının su tulumlarında keşfedilmiştir. 19. yüzyılın sonlarında yayımlanan Rus ansiklopedik kayıtları ve dönemin bölgeye yapılan tarihi coğrafya raporları, Kefir tanelerinin keşfi ve üretimini Karaçay-Balkar Türklerine atfetmekte ve Karaçay ve Balkarya bölgesini "kefirin anavatanı" olarak tanımlamaktadır.

Kefir taneleri, Karaçay halkı tarafından kutsal bir hediye ve nesilden nesile aktarılan bir zenginlik kaynağı olarak kabul edilmiştir. Üretim yöntemleri babadan oğula aktarılarak uzun yıllar boyunca diğer halklardan büyük bir sır olarak saklanmıştır. Bu yerel içeceğin bilim dünyasıyla ilk resmi teması ise, 1867 yılında Dr. Dgogin'in (Cogin) Kafkas Tıp Cemiyeti toplantısında sunduğu rapor sayesinde gerçekleşmiş ve kefir bu tarihten sonra adım adım Kafkasya'nın ötesine yayılarak küresel bir popülerlik kazanmıştır.

Yapısı ve İçeriği

Kefir, beyazımtrak renkte, karnabaharı andırır biçimde ve genellikle bezelye veya fındık büyüklüğünde tanelerden oluşmuştur. Mayalar canlıdırlar, uygun şartlar sağlandığında çoğalırlar, sağlanamadığında ölürler. Kefir tanesinde; Torula mayaları, Saccharomyces sp, Lactococcus spp, Lactobacillus spp, Leuconostoc spp gibi mikroorganizmalar bulunur. Bunların faaliyeti sonucu süt asidi, etil alkol ve karbondioksit meydana gelir. Kefir tanesi içerisinde bulunan mikroorganizmalardan bazıları süt şekerini parçalayarak süt asidi oluştururlar ve süt pıhtılaşır. Mikroorganizmalardan bazıları ise karbondioksit ve etil alkol meydana getirirler.

Fermantasyon sonucu kefir adı verilen hafif ekşimsi, köpüklü, alkollü ve yoğurt kıvamında bir süt içkisi ortaya çıkar. Kefir yapımında inek, koyun, keçi, manda sütleri yağlı veya yağsız olsun kullanılabilir. Eski Orta Asya'da çok kullanılan kefire, günümüzde bilhassa Kafkasya'da rastlanmaktadır.

Çeşitli yayınlarda kefirin iştahsızlık, uykusuzluk, verem ve böbrek hastalıklarında, bronşit ve astımda, egzama, dış deri yırtılma ve çatlaklarının tedavisinde kullanıldığı belirtilmektedir.[kaynak belirtilmeli]

Ayrıca bakınız