Dakuten (Japans: 濁点, [dakɯ̥teɴ]?, Hepburn: dakuten; Nederlands: Stemhebbendheidsteken) is een Japans diakritsch teken: ◌゙ dat wordt gebruikt in combinatie met kana (hiragana en katakana) om de stemhebbendheid van een medeklinker in een mora uit te drukken, bijvoorbeeld wanneer deze rendaku heeft ondergaan.
Het woord dakuten (kanji: 濁点; hiragana: [だくてん]; katakana: [ダクテン]; bestaande uit 4 morae: da-ku-te-n) is de rōmaji-transliteratie in het hepburnsysteem. De samenstelling bestaat uit twee zelfstandige naamwoorden. Het is een kango-lexeem.
De term dakuten kan worden vertaald naar het Nederlands als: Stemhebbendheidsteken.
Een dakuten lijkt enigszins op een dubbel aanhalingsteken, het wordt gecombineerd met de syllabaria: hiragana en katakana. De dakuten wordt geplaatst rechtsboven op een kana-karakter. Hierdoor veranderen de stemloze medeklinkers /k/, /s/, /t/, en /h/ naar respectievelijk de stemhebbende medeklinkers /g/, /z/, /d/, en /b/.
| Stemloos zonder dakuten |
Stemhebbend met dakuten | ||
|---|---|---|---|
| Hiragana | Katakana | Hiragana | Katakana |
| か | カ | が | ガ |
| [ka] | [ga] | ||
| し | シ | じ | ジ |
| [shi] | [ji] | ||
| つ | ツ | づ | ヅ |
| [tsu] | [zu] | ||
| へ | ヘ | べ | ベ |
| [he] | [be] | ||
Ter illustratie staat hieronder de Gojūon-tabel waarbij eveneens dakuten zijn opgenomen. Yōon kunnen eveneens worden gecombineerd met dakuten.
| Gyō | (han)dakuten | ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| · | /k/ | /s/ | /t/ | /n/ | /h/ | /m/ | /j/ | /r/ | /w/ | /ɴ/ | /g/ | /z/ | /d/ | /b/ | /p/ | ||||||
| A | Hiragana | あ | か | さ | た | な | は | ま | や | ら | わ | ん | が | ざ | だ | ば | ぱ | ||||
| Katakana | ア | カ | サ | タ | ナ | ハ | マ | ヤ | ラ | ワ | ン | ガ | ザ | ダ | バ | パ | |||||
| Rōmaji | H | a | ka | sa | ta | na | ha | ma | ya | ra | wa | n | ga | za | da | ba | pa | ||||
| K | a | ka | sa | ta | na | ha | ma | ya | ra | wa | n | ga | za | da | ba | pa | |||||
| IPA | [a] | [ka] | [sa] | [ta] | [na] | [ha] | [ma] | [ja] | [ra] | [wa] | [ɴ] | [ga] | [za] | [da] | [ba] | [pa] | |||||
| I | Hiragana | い | き | し | ち | に | ひ | み | X | り | ゐ | ぎ | じ | ぢ | び | ぴ | |||||
| Katakana | イ | キ | シ | チ | ニ | ヒ | ミ | リ | ヰ | ギ | ジ | ヂ | ビ | ピ | |||||||
| Rōmaji | H | i | ki | shi | chi | ni | hi | mi | ri | wi | gi | ji | ji | bi | pi | ||||||
| K | i | ki | si | ti | ni | hi | mi | ri | i | gi | zi | zi | bi | pi | |||||||
| IPA | [i] | [kʲi] | [ɕi] | [tɕi] | [ɲi] | [çi] | [mʲi] | [ɾʲi] | [i] | [ɡʲi] | [ʑi] | [ʑi] | [bʲi] | [pʲi] | |||||||
| U | Hiragana | う | く | す | つ | ぬ | ふ | む | ゆ | る | X | ぐ | ず | づ | ぶ | ぷ | |||||
| Katakana | ウ | ク | ス | ツ | ヌ | フ | ム | ユ | ル | グ | ズ | ヅ | ブ | プ | |||||||
| Dan | |||||||||||||||||||||
| Rōmaji | H | u | ku | su | tsu | nu | fu | mu | yu | ru | gu | zu | zu | bu | pu | ||||||
| K | u | ku | su | tu | nu | hu | mu | yu | ru | gu | zu | zu | bu | pu | |||||||
| IPA | [ɯ] | [kɯ] | [sɯ] | [t͡sɯ] | [nɯ] | [ɸɯ] | [mɯ] | [jɯ] | [ɾɯ] | [gɯ] | [zɯ] | [zɯ] | [bɯ] | [pɯ] | |||||||
| E | Hiragana | え | け | せ | て | ね | へ | め | X | れ | ゑ | げ | ぜ | で | べ | ぺ | |||||
| Katakana | エ | ケ | セ | テ | ネ | ヘ | メ | レ | ヱ | ゲ | ゼ | デ | ベ | ペ | |||||||
| Rōmaji | H | e | ke | se | te | ne | he | me | re | we | ge | ze | de | be | pe | ||||||
| K | e | ke | se | te | ne | he | me | re | e | ge | ze | de | be | pe | |||||||
| IPA | [e] | [ke] | [se] | [te] | [ne] | [he] | [me] | [re] | [we] | [ge] | [ze] | [de] | [be] | [pe] | |||||||
| O | Hiragana | お | こ | そ | と | の | ほ | も | よ | ろ | を | ご | ぞ | ど | ぼ | ぽ | |||||
| Katakana | オ | コ | ソ | ト | ノ | ホ | モ | ヨ | ロ | ヲ | ゴ | ゾ | ド | ボ | ポ | ||||||
| Rōmaji | H | o | ko | so | to | no | ho | mo | yo | ro | wo | go | zo | do | bo | po | |||||
| K | o | ko | so | to | no | ho | mo | yo | ro | o | go | zo | do | bo | po | ||||||
| IPA | [o] | [ko] | [so] | [to] | [no] | [ho] | [mo] | [jo] | [ro] | [wo] | [go] | [zo] | [do] | [bo] | [po] | ||||||
| |||||||||||||||||||||
Ter illustratie staat hieronder de yōon-tabel waarbij eveneens dakuten zijn opgenomen.
| Gyō | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Digrafen - Yōon | Digrafen - Yōon met (han)dakuten | ||||||||||||||||
| /ki/ | /si/ | /ti/ | /ni/ | /hi/ | /mi/ | /ri/ | /gi/ | /ji/ | /ji/ | /bi/ | /pi/ | ||||||
| ya | Hiragana | きゃ | しゃ | ちゃ | にゃ | ひゃ | みゃ | りゃ | ぎゃ | じゃ | ぢゃ | びゃ | ぴゃ | ||||
| Katakana | キャ | シャ | チャ | ニャ | ヒャ | ミャ | リャ | ギャ | ジャ | ヂャ | ビャ | ピャ | |||||
| Rōmaji | H | kya | sha | cha | nya | hya | mya | rya | gya | ja | ja | bya | pya | ||||
| K | kya | sya | tya | nya | hya | mya | rya | gya | zya | zya | bya | pya | |||||
| IPA | [kʲa] | [ɕa] | [t͡ɕa] | [ɲa] | [ça] | [mʲa] | [ɾʲa] | [ɡʲa] | [(d)ʑa] | [(d)ʑa] | [bʲa] | [pʲa] | |||||
| yu | Hiragana | きゅ | しゅ | ちゅ | にゅ | ひゅ | みゅ | りゅ | ぎゅ | じゅ | ぢゅ | びゅ | ぴゅ | ||||
| Katakana | キュ | シュ | チュ | ニュ | ヒュ | ミュ | リュ | ギュ | ジュ | ヂュ | ビュ | ピュ | |||||
| Dan | Rōmaji | H | kyu | shu | chu | nyu | hyu | myu | ryu | gyu | ju | ju | byu | pyu | |||
| K | kyu | syu | tyu | nyu | hyu | myu | ryu | gyu | zyu | zyu | byu | pyu | |||||
| IPA | [kʲɯ] | [ɕɯ] | [t͡ɕɯ] | [ɲɯ] | [çɯ] | [mʲɯ] | [ɾʲɯ] | [ɡʲɯ] | [(d)ʑɯ] | [(d)ʑɯ] | [bʲɯ] | [pʲɯ] | |||||
| yo | Hiragana | きょ | しょ | ちょ | にょ | ひょ | みょ | りょ | ぎょ | じょ | ぢょ | びょ | ぴょ | ||||
| Katakana | キョ | ショ | チョ | ニョ | ヒョ | ミョ | リョ | ギョ | ジョ | ヂョ | ビョ | ピョ | |||||
| Rōmaji | H | kyo | sho | cho | nyo | hyo | myo | ryo | gyo | jo | jo | byo | pyo | ||||
| K | kyo | syo | tyo | nyo | hyo | myo | ryo | gyo | zyo | zyo | byo | pyo | |||||
| IPA | [kʲo] | [ɕo] | [t͡ɕo] | [ɲo] | [ço] | [mʲo] | [ɾʲo] | [ɡʲo] | [(d)ʑo] | [(d)ʑo] | [bʲo] | [pʲo] | |||||
| |||||||||||||||||
Dakuten worden geordend in Unicode als volgt:
In Unicode zijn er voor bijna alle kana kant-en-klare dakuten. Daarom wordt het dakuten-teken meestal niet als los combinatie-teken gebruikt bij volbrede Japanse karakters. Bij halfbrede kana ligt dat anders. Daar bestaan geen vooraf samengestelde tekens, waardoor de dakuten apart moet worden toegevoegd. Hoewel de dakuten lijkt op een aanhalingsteken, levert dat geen verwarring op. Japanse teksten gebruiken namelijk andere Japanse hoekhaakjes, namelijk: 「」.
· 
· 
.png)