
Kokuji (Japans: 国字 [ko̞kɯ̟ʑi]?; Hepburn: kokuji; Nederlands: nationaal karakter), ook bekend als Wasei kanji (Japans: 和製漢字 [wa.seː kaɴ.d͡ʑi]?; Hepburn: wasei kanji; Nederlands: Japans gemaakte kanji) zijn kanji die in Japan zijn ontwikkeld, in tegenstelling dat ze zijn ontleend aan de Chinese talen.
Het woord 国字 (こくじ; kokuji), bestaande uit 3 morae: [ko-ku-ji; こくじ] is de rōmaji-transcriptie van de kanji: 国 + 字. Het is een samenstelling van twee zelfstandige naamwoorden. De samenstelling 国 + 字 betreft een kango-lexeem. Het eerste karakter is het zelfstandig naamwoord: 国 [koku] "land" of "staat" in de kun-lezing. Het tweede karakter is het zelfstandig naamwoord: 字 [ji] "karakter" eveneens in de kun-lezing. Gezamenlijk worden zij echter uitgesproken als: kokuji. Kokuji kan letterlijk worden vertaald naar het Nederlands als: landkarakter, maar wordt doorgaans vertaald als: "nationaal karakter" of "karakter van het land".
De term kokuji wordt gebruikt in zowel lexicografishe, taalkundige, en onderwijscontexten. Veel kokuji zijn semantische samenstellingen en hebben bijna allemaal enkel kun-lezingen. Kokuji zijn gevormd gedurende de gehele periode waarin het Japans wordt geschreven met kanji. Dit is dus vanaf het moment dat man'yōgana werd gebruikt in de Naraperiode tot aan de late Edo- of Meijiperiode.
Kokuji uit de Jōyōkanji-lijst.
| Kanji | Hiragana | Hepburn | Betekenis |
|---|---|---|---|
| 働 | はたら(く) | hataraku | werken |
| 匂 | にお(い) | nioi | geur, reuk |
| 塀 | へい | hei | muur, omheining |
| 峠 | とうげ | tōge | bergpas, top van een pad |
| 腺 | せん | sen | klier |
| 枠 | わく | waku | kader, raamwerk |
| 栃 | とち | tochi | paardenkastanjeboom |
| 畑 | はたけ / はた | hatake / hata | akker, veld |
| 込 | こ(む) | komu | erin gaan, vol raken |
Kokuji uit de Jinmeiyōkanji-lijst.
| Kanji | Hiragana | Hepburn | Betekenis |
|---|---|---|---|
| 匁 | もんめ | monme | oude gewichtseenheid (ca. 3,75 g) |
| 俣 | また | mata | splitsing van paden |
| 凧 | たこ | tako | vlieger (kite) |
| 凪 | なぎ | nagi | windstilte, kalmte |
| 喰 | く(う) / く(らう) | kuu / kurau | eten (ongekunsteld) |
| 柾 | まさ | masa / masaki | rechte nerf hout |
| 椛 | もみじ | momiji | herfstblad, esdoornblad |
| 榊 | さかき | sakaki | sakaki‑boom (Shintō) |
| 樫 | かし | kashi | eik (hardhout) |
| 畠 | はたけ | hatake | veld, akker |
| 笹 | ささ | sasa | bamboescheuten |
| 籾 | もみ | momi | ongepelde rijstkorrel |
| 辻 | つじ | tsuji | kruising (straat) |
| 雫 | しずく | shizuku | druppel |
| 鰯 | いわし | iwashi | sardine |
| 麿 | まろ | maro | archaïsche naam‑suffix |