| Luneven | ||
|---|---|---|
 | ||
Luneve(e)n op een kaart uit 1836 | ||
| Locatie | ||
| Plaats | Boxmeer, Nederland | |
| Vernoemd naar | ven, aluin | |
| Bouwkundige informatie | ||
| Kasteeltype | jachthuis | |
| Status en tijdlijn | ||
| Gebouwd in | vóór 1366 | |
| Opdrachtgever(s) | Peter van Culemborg (?) | |
| Gesloopt in | 1932 | |
Het Luneven of Luinveen was een versterkt huis in de Nederlandse plaats Boxmeer, provincie Noord-Brabant. Er zijn geen restanten van het huis behouden gebleven. De woonwijk Luneven is naar het verdwenen huis genoemd.
De naam Luneven is aan samentrekking van de woorden lune en ven. Met ven wordt het moerassige gebied aangeduid waar het huis oorspronkelijk in stond. Het woord lune is wellicht afkomstig van aluin.
Mogelijk was Peter van Culemborg, heer van Boxmeer, in 1366 de eerste eigenaar en tevens bouwheer van het huis. Zijn zoon Hubert nam het eigendom na 1387 van hem over. Diens zoon Johan van Culemborg was degene die in de 15e eeuw de woeste gronden nabij het huis liet ontginnen. Johans dochter Margriet erfde het huis in 1472.
Hendrick van Meer en zijn echtgenote Margriet van Neerhaven hadden het Luneven in 1540 in eigendom. In dat jaar werd het zuidelijke deel van het huis door brand verwoest. Hierna herstelde Hendrick het huis weer.
In 1541 werd het huis voor het eerst schriftelijk vermeld. In een schepenakte staat het omschreven als 'de caemer'. In deze akte schonken Hendrick en Margiet een rente uit het goed Luneven aan de broederschap van het Heilig Bloed te Boxmeer.
De onrustige periode van de Tachtigjarige Oorlog bracht het Luneven veel schade toe. In 1572 werd het kasteel van Boxmeer door Spaanse troepen belegerd en vernield, waarbij ook het Luneven beschadigd raakte. Het huis werd in 1576 door Hendrick van Meer weer hersteld, maar in 1583 was het opnieuw raak: de graaf van Mansfeld wist het Boxmeerse kasteel niet in te nemen en plunderde daarom het Luneven. In 1603 veroorzaakten Spaanse soldaten overlast op het Luneven. Door al deze problemen werd het Luneven in deze periode weinig bewoond.
De hoeve bij het huis werd in 1637 door de familie Meeuws gepacht en in 1664 door de gebroeders Peters. De familie Van Odenhoven kreeg het Luneven rond 1650 in bezit en zij bewoonden het huis met enige regelmaat. Uiteindelijk gaf de familie de voorkeur voor hun nabijgelegen landgoed Het Leucker, waardoor het Luneven in verval raakte.
In de tweede helft van de 18e eeuw was het huis Luneven in bezit van de familie Van de Bosch. In 1777 werd het echter bewoond door baron Van Geispitsheim. In februari van dat jaar werd hij op zijn nachtelijke terugtocht naar het huis door een aantal mannen overvallen en fysiek toegetakeld.
Het leegstaande huis werd rond 1800 verkocht aan Hendrikus Arts, die het liet verbouwen tot boerderij.
In de zomer van 1831 was er enige onrust door Luxemburgse soldaten die streden voor de Belgische Opstand. Zij waren door Hollandse soldaten uitgedaagd en kwamen daarom richting het Luneven, waar ze de appels en peren uit de bomen schoten. Tevens stalen ze hammen en metworsten.
Het Luneven werd in 1868 door de familie Arts verkocht aan Nicolaas Jetten, die het vier jaar later weer doorverkocht aan de familie Fagot. In 1880 kwam het huis leeg te staan en speelde het leven zich vooral af op de nieuwe boerderij ernaast.
In 1899 kocht Antonius van den Hork het Luneven. Hij was reeds sinds 1883 de pachter van het goed. Zijn broer Jan bouwde in 1912 een tweede boerderij op een afgesplitst deel van het landgoed. Het oude huis Luneven werd in 1932 gesloopt en op de fundamenten werd door de familie Van den Hork een nieuwe boerderij gebouwd. Zij verlieten deze boerderij uiteindelijk in 1983 vanwege de uitbreidingsplannen van Boxmeer. Al snel volgde de sloop van de boerderij, inclusief de oude kasteelkelders, waarmee de laatste sporen van het kasteel zijn uitgewist.
Het Luneven is begonnen als jachthuis voor de heren van Boxmeer. Na de brand van 1540 werd het gebouw hersteld en kreeg het in de benedenzaal een huiskapel. Volgens de akte van de schepenen uit 1541 bestond het Luneven toen uit een 'caemer' met schuren en stallen.
In 1618 was Het Luneven een groot herenhuis met een bovenverdieping. Aan beide zijkanten waren trapgevels aangebracht. De familie Van den Bosch liet in 1776 het altaar in de huiskapel renoveren.
Na 1800 werd het huis door Hendrikus Arts verbouwd: de bovenverdieping met trapgevels werd afgebroken en het dak omlaag gebracht. De bestaande boerderij en de bijgebouwen - koetshuis, paardenstallen en schuur - werden gesloopt. Het verkleinde huis Luneven werd nu in gebruik genomen als boerderij.
Rondom het huis Luneven lag nog tot in de 20e eeuw een vijf tot zes meter brede gracht. In 1932 werd het huis uiteindelijk gesloopt en op de fundamenten en kelders verrees een nieuwe boerderij. Deze boerderij werd na 1983 gesloopt, inclusief de oude kelders en fundamenten. Op de voormalige huisplaats is een woonwijk gebouwd.
Bij het Luneven behoorde oorspronkelijk ook een eigen herenbank in de parochiekerk.
· 
· 