Heraldische voorstelling van het familiewapen Van Oosterzee
Van Oosterzee is een Nederlandse familienaam. De gepubliceerde stamreeks van het gelijknamige patriciërsgeslacht begint met Michiel van Oosterzee Michielszoon, die vanaf 1690 in Delft is gedocumenteerd. Volgens een genealogische reconstructie uit 1946 werd hij omstreeks 1668 in of nabij Schenkenschans geboren en kwam hij omstreeks 1680 naar Delft; eigentijdse geboorte- of vestigingsinschrijvingen zijn niet aangetroffen. Vanuit Delft verspreidde het geslacht zich in de achttiende eeuw naar onder meer Zaltbommel, Willemstad en Rotterdam; later ontstonden ook takken in de Kaapkolonie, Nederlands-Indië, België en Spanje. Telgen waren onder meer werkzaam in de krijgsmacht, de vestingbouw, de handel, het bank- en verzekeringswezen, het kerkelijk leven, de wetenschap, het koloniale bestuur en de kunsten. De stamreeks werd in 1927 opgenomen in Nederland's Patriciaat.
Naast dit geslacht zijn uit de zestiende en zeventiende eeuw Friese naamdragers Oosterzee en Van Oosterzee bekend. De in Nederland's Patriciaat gepubliceerde stamreeks bevat geen aansluiting op deze naamdragers.
Het Delftse patriciërsgeslacht
Geschiedenis
Schenkenschans in de Stedenatlas De Wit (ca. 1698), vanwaar Metje Christiaansdr. zich in 1680 in Delft vestigde
De genealogische uitgave van 1946 noemt een oudere Michiel van Oosterzee en Metje Christiaansdr. als ouders van Michiel van Oosterzee Michielszoon en diens zuster Fijtje van Oosterzee. Metje Christiaansdr. werd op 22 oktober 1628 te Nijmegen gedoopt als „Metgen Janss”, dochter van Kerst Janss en Grietgen Thomass. Zij trouwde in 1651 met notaris Johan Gerritsz. Swarthoff; uit dit huwelijk zijn drie kinderen bekend. Uiterlijk op 11 februari 1662 was Johan overleden. Vervolgens zouden Michiel en Fijtje respectievelijk omstreeks 1668 en 1670 in of nabij Schenkenschans zijn geboren; van geen van beiden is een eigentijdse doop- of geboorteinschrijving aangetroffen. Een huwelijksinschrijving van de oudere Michiel van Oosterzee en Metje Christiaansdr. is evenmin gevonden; ook is geen andere eigentijdse bron aangetroffen die deze afstamming rechtstreeks bevestigt. In maart 1680 trok Metje samen met de toen nog minderjarige Michiel en Fijtje van Schenkenschans naar Delft. Haar drie oudere kinderen kwamen verspreid over meerdere jaren eveneens naar de stad.
Michiel woonde in Delft aanvankelijk aan de Vlouw en huwde in 1690 met Jannetje Hubrechts van Brunswijk. Bij de inschrijving van zijn ondertrouw werd zijn beroep vermeld als „Stofgenswercker”, een ambacht binnen de textielnijverheid. Het echtpaar kreeg drie zonen: Michiel (1690–1733), Huibrecht (1692–1775) en Christiaan (1695), die als zuigeling overleed.
Op 8 juni 1695 werd Michiel begraven op het kerkhof van de Oude Kerk. Het begraafregister vermeldt hem toen als wonend aan de Oude Delft, tegenover de Ickersteeg, zoals de huidige Nickersteeg destijds heette. De tak van de oudste zoon Michiel stierf met Willem Adrianus van Oosterzee (1811–1890) in mannelijke lijn uit.
De Vlouw in Delft, waar Michiel van Oosterzee Michielszoon ten tijde van zijn huwelijk woonde
De tweede zoon van Michiel en Jannetje, Huibrecht van Oosterzee (1692–1775), huwde op 22 juni 1716 te Zuilichem met Anna Maria de Virieu (1690–1740), dochter van jonker François Willem de Virieu (1659–1695) en Petronella Lagemans (ca. 1660–1693). Op 5 oktober van dat jaar werd hij als burger van Zaltbommel aangenomen. Huibrecht was commies ter recherche bij de Admiraliteit op de Maze, een functie binnen het toezicht op de in- en uitvoer van goederen.
Uit het huwelijk van Huibrecht en Anna Maria werden tussen 1717 en 1733 in Zaltbommel negen kinderen gedoopt. Huibrecht werd op 13 maart 1775 begraven in de Sint-Maartenskerk te Zaltbommel.
Zaltbommel in de Stedenatlas De Wit (ca. 1698). Huibrecht van Oosterzee vestigde zich later in de stad; zijn zoon Michiel Mattheus werd er in 1720 geboren
Een van hun negen kinderen, Michiel Mattheus van Oosterzee (1720–1774), was kapitein-ingenieur en cartograaf. Tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog ontwierp hij in 1747–1748 een verdedigingsstelsel van aarden forten, batterijen en retranchementen rond Willemstad. Het stelsel omvatte zes forten in een ring rond de stad en verschillende verdedigingswerken in de omgeving. In 1751 huwde hij met Sabina Henrica van den Santheuvel (1731–1805), dochter van Henrik van den Santheuvel (1690–1741), lid van de Oudraad van Dordrecht en schout en rentmeester van Cromstrijen, en Sabina Louisa Orizandt (1701–1772). Zij was mede-eigenaresse van de aanwassen onder Fijnaart, die in 1787 werden bedijkt tot de Sabina-Henricapolder.
Plattegrond van de vesting Willemstad uit 1705, enkele decennia voordat Michiel Mattheus van Oosterzee rond de stad een aanvullende ring van forten en verdedigingswerken ontwierp
Van de vier zoons van Michiel Mattheus vestigde de oudste, Henrik van Oosterzee (1752–1816), zich in Rotterdam. Lodewijk van Oosterzee (1759–1782) trad, evenals zijn vader, in militaire dienst als ingenieur, maar overleed reeds op 22-jarige leeftijd in Culemborg. Willem Joan van Oosterzee (1765–1799) vertrok naar de Kaap, terwijl Matthieu Henri van Oosterzee (1767–1840) in Willemstad bleef.
Henriks zoon Wouter Leonardus van Oosterzee (1781–1860) was predikant. Diens zoon Henrik Marinus Christiaan van Oosterzee (1806–1877) werd eveneens predikant en was daarnaast schrijver, vertaler en publicist. Hij publiceerde talrijke geschriften, vertalingen en recensies, werkte vanaf 1831 mee aan de Vaderlandsche Letteroefeningen en redigeerde van 1836 tot 1856 de Zeeuwsche Volksalmanak. Uit zijn nageslacht ontstond de Belgische tak van het geslacht, waaruit later de Spaanse tak voortkwam.
Een andere zoon van Henrik, Willem Joan van Oosterzee (1791–1847), was tekenmeester, portretschilder, prentuitgever en kunsthandelaar en dreef aan de Hoogstraat te Rotterdam een prenten- en kunstzaak met tekenbenodigdheden. Zijn zoon Willem Joan Hendrik van Oosterzee (1815–1861) zette de kunsthandel vanaf 1851 voort aan de Noordblaak en was daarnaast werkzaam als tekenmeester, tekenaar, etser en daguerreotypist. Zijn weduwe Jeannette Joanna van der Ven (1822–1911) zette de kunsthandel na zijn overlijden voort. De drie zoons van Willem Joan Hendrik lieten geen nakomelingen na; met Ferdinand August van Oosterzee (1851–1873), die op 21-jarige leeftijd overleed in een periode waarin in Rotterdam cholera heerste, stierf deze tak in mannelijke lijn uit.
Rotterdam in de Stedenatlas De Wit (ca. 1698). Via Henrik van Oosterzee ontstond hier in de achttiende eeuw een omvangrijke familietak
Een jongere zoon van Michiel Mattheus, Willem Joan van Oosterzee (1765–1799), trad in dienst van de Vereenigde Oostindische Compagnie en vestigde zich aan de Kaap. In Kaapstad huwde hij in 1789 met Reiniera Johanna Catharina Knockers. Hun zoon Mattheus Henrik van Oosterzee (1792–1856) was advocaat, dijkgraaf en medeoprichter en bestuurder van de in 1818 te Rotterdam opgerichte Algemeene Brandwaarborg-Maatschappij, die via latere fusies en overnames een van de historische voorlopers van Aegon werd. Een andere zoon, Johannes Knockers van Oosterzee (1793–1829), studeerde geneeskunde in Leiden en werd na zijn terugkeer een van de eerste aan de Kaap geboren artsen die daar praktiseerden. De familienaam bleef in Zuid-Afrika ook letterlijk op de kaart staan: tussen Parow en Bellville, bij Kaapstad, ligt de wijk Oosterzee. Deze ontstond uit delen van het vroegere landgoed Sea View van de met de Van Oosterzees verwante familie Duminy. In deze familietak kwam ook de samengestelde naam Knockers van Oosterzee voor.
De jongste zoon van Michiel Mattheus, Matthieu Henri van Oosterzee (1767–1840), bleef in Willemstad. Hij was er baljuw en later gemeenteraadslid. Zijn dochter Henrica Machelina Louisa van Oosterzee (1805–1883) trouwde in 1834 met Johan Diederik Leopold baron van Slingelandt (1807–1885), eerste luitenant der artillerie en drager van het Metalen Kruis, die later dijkgraaf van de Sabina-Henricapolder werd.
Het familiewapen werd in de negentiende eeuw beschreven door de heraldicus Johannes Rietstap en in 1888 in kleur afgebeeld door A.A. Vorsterman van Oyen. Het bestaat uit een blauw schild met twee verlaagde, golvende zilveren dwarsbalken. Uit de heraldische rechterbovenhoek van het schild — voor de beschouwer linksboven — rijst een gouden zon met een menselijk gelaat op. Het helmteken is een zwarte vlucht, bestaande uit twee zwarte vleugels.
Het menselijke gelaat behoort tot de traditionele heraldische voorstelling van de zon, die doorgaans wordt weergegeven als een gouden stralende schijf met een frontaal gezicht. Een zon in de heraldische rechterbovenhoek werd in de oude heraldiek als opgaand aangeduid. De golvende dwarsbalken verbeelden de zee en de opgaande zon het oosten. W. Francken omschreef de voorstelling in 1883 als „eene zon, in 't oosten verrijzende uit de Zee”. De beide elementen vormen samen een sprekend wapen dat de familienaam Van Oosterzee uitbeeldt.
Rietstaps formele blazoenering vermeldt alleen het schild en het helmteken. Op de door Vorsterman van Oyen gepubliceerde voorstelling staat onder het wapen tevens de spreuk Victus vincam, door Francken weergegeven als „Verwonnen zal ik overwinnen”. Francken verbond deze spreuk met de levenshouding van Johannes Jacobus van Oosterzee. De Latijnse spreuk staat ook op het als rijksmonument beschermde grafmonument van Van Oosterzee op begraafplaats Soestbergen in Utrecht. Het wapen en de wapenbeschrijving werden in 1925 eveneens opgenomen in deel 15 van Nederland's Patriciaat.
Familiearchief
De Universiteitsbibliotheek Utrecht beheert de Collectie Van Oosterzee. De kern daarvan bestaat uit de schriftelijke nalatenschap van Johannes Jacobus van Oosterzee, in 1933 geschonken door twee kleindochters. Door latere aanvullingen bevat de collectie ook stukken van andere familieleden, correspondentie en een genealogie van het geslacht; zij wordt door de bibliotheek daarom mede als familiearchief omschreven.
Beknopte genealogie
Onderstaande genealogische selectie is hoofdzakelijk gebaseerd op de in 1927 in Nederland's Patriciaat gepubliceerde stamreeks. Huwelijkspartners zijn opgenomen om bij de weergegeven afstammingslijnen beide ouders zichtbaar te maken.
Michiel van Oosterzee Michielszoon (overleden 1695), inwoner van Delft en stamvader van de gepubliceerde genealogie; trouwde in 1690 met Jannetje Hubrechts van Brunswijk (ca. 1665–1732)
Huibrecht van Oosterzee (1692–1775), commies ter recherche te Zaltbommel; trouwde in 1716 met Anna Maria de Virieu (1690–1740)
Henrik van Oosterzee (1752–1816), koopman en assuradeur te Rotterdam; trouwde in 1778 met Maria Christina Koemans (1753–1800)
Mattheus Henrik van Oosterzee (1779–1823), stedelijk en rijksontvanger van de accijnzen; trouwde (1) in 1802 met Theodora Cornelia van der Spruyt (1777–1809) en (2) in 1813 met Debora Jacoba Thomson (1777–1844)
Johannes Jacobus van Oosterzee (1817–1882), zoon uit het tweede huwelijk; predikant en hoogleraar; trouwde in 1841 met Cornelia Maria Elisabeth de Wilde (1821–1890)
Sophia Henriëtte Kautzmann-van Oosterzee (1852–1934), schrijfster; trouwde in 1879 met Johan Hendrik Daniël Kautzmann (1851–1917), bibliothecaris (wetenschappelijk assistent eerste klasse) bij de Koninklijke Bibliotheek
Christiaan Mari van Oosterzee (1854–1912), predikant; trouwde in 1878 met Maria Christiane Vorländer (1859–1946)
Carl Friedrich van Oosterzee (1890–1982), handelsagent bij de Bataafsche Petroleum Maatschappij en rijkscontroleur; trouwde in 1918 met Frances Mabel Oakes (1890–1992), psychiatrisch verpleegkundige
Ida Helena van Oosterzee (1896–1984); trouwde in 1920 met Derk Gerhardus Hoek (1887–1976), publicist en dichter
Pieter Cornelis van Oosterzee (1819–1882), zoon uit het tweede huwelijk; president van de Factorij van de Nederlandsche Handel-Maatschappij te Batavia; trouwde in 1847 met Carolina Johanna Theophanie Bernardina Sollewijn (1823–1887)
Jan Matthieu Henri van Oosterzee (1850–1917), directeur van de Handelsmaatschappij voorheen De Lange & Co. te Batavia; trouwde in 1878 met Gustavine Abrahamine Buyn (1857–1940)
Wouter Leonardus van Oosterzee (1781–1860), predikant; trouwde (1) in 1805 met Jacoba Laurentia Beudt (1785–1811) en (2) in 1816 met Lena Moolenburgh (1789–1866)
Henrik Marinus Christiaan van Oosterzee (1806–1877), zoon uit het eerste huwelijk; predikant, schrijver, vertaler en publicist; trouwde in 1829 met Clasina Geertruida Uyttenhooven (1806–1884)
Nicolaas van Oosterzee (1821–1915), zoon uit het tweede huwelijk; assuradeur te Rotterdam; trouwde (1) in 1856 met Maria Elizabeth Adriana Mees (1828–1857) en (2) in 1862 met Sophie Milders (1839–1917)
Willem Joan van Oosterzee (1791–1847), tekenmeester, portretschilder, prentuitgever en kunsthandelaar; trouwde in 1816 met Johanna Hendrina Schemmer (1785–1851)
Willem Joan Hendrik van Oosterzee (1815–1861), tekenaar, etser, kunsthandelaar en daguerreotypist; trouwde in 1842 met Jeannette Joanna van der Ven (1822–1911)
Willem Joan van Oosterzee (1765–1799), VOC-beambte aan de Kaap; trouwde in 1789 met Reiniera Johanna Catharina Knockers (1763–1834)
Mattheus Henrik van Oosterzee (1792–1856), advocaat, dijkgraaf en assuradeur; trouwde (1) in 1816 met Elisabeth van der Veen (1788–1833) en (2) in 1835 met Johanna Geertruida Adriana Gillissen (1811–1874)
Mattheus Henrik Cornelis van Oosterzee (1819–1884), zoon uit het eerste huwelijk; assurantiedirecteur; trouwde in 1842 met Anna Maria Cornelia Schadee (1820–1863)
Herman van Oosterzee (1863–1933), kunstschilder, etser en lithograaf; trouwde in 1889 met Hendrina Geurdina de Hartog (1870–1943)
Willem Joan Knockers van Oosterzee (1823–1857), zoon uit het eerste huwelijk; medisch doctor en stadsgeneesheer te Zutphen; trouwde in 1851 met Hendrika Elisabeth Henkes (1824–1862)
Jan Wouter van Oosterzee (1845–1917), zoon uit het tweede huwelijk; rechter, procureur-generaal en waarnemend gouverneur van Suriname; trouwde (1) in 1871 met Louise Guillemette Cornélie Domis (1845–1887) en (2) in 1907 met jkvr. Henriëtte Mathilde Michelline Rappard (1870–1934)
Johannes Knockers van Oosterzee (1793–1829), arts te Kaapstad; trouwde in 1819 met Augusta Wilhelmina Magdalena Thalman (1804–1890)
Matthieu Henri van Oosterzee (1767–1840), baljuw en gemeenteraadslid te Willemstad; trouwde in 1804 met Anna Cornelia Jacoba Montanus (1764–1841)
Henrica Machelina Louisa van Oosterzee (1805–1883); trouwde in 1834 met Johan Diederik Leopold baron van Slingelandt (1807–1885)
Portretten
Henrik van Oosterzee (1752–1816) koopman in groen glas en assuradeur
Matthieu Henri van Oosterzee (1767–1840) baljuw van Willemstad
Mattheus Henrik van Oosterzee (1792–1856) advocaat, dijkgraaf en assurantiebestuurder
Johannes Knockers van Oosterzee (1793–1829) arts te Kaapstad
Kaart van Friesland uit 1622, opgenomen in Pier Winsemius’ Cronique, waarin de huizen van Christiaan en Bernardus van Oosterzee worden vermeld
Uit de zestiende en zeventiende eeuw zijn in Friesland verschillende naamdragers Oosterzee en Van Oosterzee bekend, onder meer in en rond Oosterzee, Lemsterland en Sloten. Verscheidene van hen behoorden tot bestuurlijke families, maar hun onderlinge verwantschap is niet in alle gevallen vastgesteld. De in Nederland's Patriciaat gepubliceerde stamreeks legt geen genealogische aansluiting vast tussen deze Friese naamdragers en het Delftse geslacht Van Oosterzee.
Van der Aa vermeldt een Jancke Oosterzee, die aan het begin van de zestiende eeuw op een state in Oosterzee woonde en grietman van Lemsterland was. Daarnaast is uit het einde van de zestiende eeuw Jaen Aenckes bekend, die in bronnen ook Iancke Oosterzee wordt genoemd en eveneens grietman van Lemsterland was. Volgens later onderzoek waren Christiaan en Bernardus van Oosterzee zijn zoons. In 1622 bezaten zij twee voorname huizen in Oosterzee: Christiaan woonde op het omgrachte Blaauwhuis en Bernardus op een andere state.
Christiaan Johannes van Oosterzee (ca. 1580–1635) was onder meer kapitein, lid van de Gedeputeerde Staten van Friesland, buitengewoon gecommitteerde in de Staten-Generaal en van 1609 tot 1635 grietman van Lemsterland. Ook vertegenwoordigde hij Friesland in de Raad van State, de Generaliteitsrekenkamer en de Admiraliteit van Amsterdam. Cyprianus van Oosterzee, volgens Van der Aa vermoedelijk zijn zoon, volgde hem in 1635 op als grietman, was in 1640 lid van de Staten van Friesland en bleef kinderloos.
Interieur van de hervormde kerk in Sloten, met links in beeld de overhuifde herenbank uit 1647 van de plaatselijke familie Van Oosterzee
Epeus van Oosterzee (overleden 1653) studeerde vanaf 1616 aan de Universiteit van Marburg. Hij was onder meer advocaat bij het Hof van Friesland, rekenmeester, lid van de Generaliteitsrekenkamer en de Gedeputeerde Staten van Friesland en burgemeester van Sloten. In de hervormde kerk van Sloten bevindt zich een overhuifde herenbank uit 1647 van de burgemeestersfamilie Van Oosterzee. Het opzetstuk draagt zijn wapen: een gedeeld schild met een Friese halve adelaar en een ster. Een Latijns opschrift vermeldt dat Epeus, burgemeester en president-kerkvoogd, op 14 mei 1647 de eerste steen van de kerk legde; zijn zinspreuk luidt Scopus vitae Christus („Christus is het doel van het leven”). Dit wapen van de Sloter familie Van Oosterzee verschilt geheel van het wapen met de opgaande zon en golvende dwarsbalken van het Delftse geslacht.
Een andere Friese naamdrager was Tammo Nicolai van Oosterzee (overleden 1652). Hij studeerde vanaf 1624 theologie aan de Universiteit van Franeker, was van 1633 tot 1638 conrector en vervolgens tot 1641 rector van de school in Dokkum. Daarna was hij predikant te Aalsum en Wetsens. Hij trouwde in 1632 met Elske van Coehoorn, een tante van de vestingbouwer Menno van Coehoorn. Na het overlijden van Tammo hertrouwde zij in 1654 met de Friese predikant, hoogleraar en geschiedschrijver Christianus Schotanus. Menno van Coehoorn woonde later in het nabij Sloten gelegen Wijckel, waar hij ook werd begraven.
Andere vroege naamvermeldingen
Overgave van de Gentenaars aan Filips de Goede na de nederlaag bij Gavere in 1453, tijdens de Gentse Opstand
Buiten de gedocumenteerde Delftse stamreeks en de Friese naamdragers worden in oudere bronnen ook personen vermeld onder de namen Van Oosterzee, Van Oosterzele en Van Oosterzeel. Een genealogisch verband tussen deze personen onderling of met het latere Delftse geslacht is niet aangetoond.
Tijdens de Gentse Opstand werd begin mei 1453 in Gent een uit Ronse afkomstige Michiel van Oosterzele onthoofd. Hij had namens jonker Geeraard van Schoorisse een brief aan de Gentse hoofdman Jan de Vos overgebracht, waarin De Vos werd aangespoord de bastaard Blanstreyn ter dood te brengen. Nadat De Vos de brief aan het stadsbestuur had voorgelegd, werd de bode gevangengenomen, gefolterd en terechtgesteld. In de achttiende-eeuwse Chronyke van Vlaenderen, die de terechtstelling op 6 mei dateert, wordt zijn naam als Michiel van Oosterzeel geschreven. De in deze kroniek gebruikte schrijfwijze Van Oosterzeel werd in een genealogische uitgave uit 1946 vergeleken met de schrijfwijzen in het Delftse begraafregister. Daarin werden Michiel van Oosterzee en zijn jongste kind in 1695 respectievelijk ingeschreven als „Mighiel van Oosterseel” en „kind van Mighiel Oosterzeel”.
Een andere vermelding staat in een Arnhemse schepenakte van 6 juli 1569. Daarin worden Michell van Oosterzee en zijn echtgenote Voleke genoemd, die volgens de akte „tho Embden woenhafftlich” waren. Zij behoorden tot de personen van wie nog bedragen moesten worden geïnd wegens wijn die zij hadden ontvangen. De precieze plaats waarop de aanduiding Embden betrekking had, is niet vastgesteld. In de genealogische uitgave uit 1946 wordt vermeld dat onderzoek in Emden in Oost-Friesland geen verdere vermeldingen van de naam Van Oosterzee opleverde. Daarmee was deze naamvorm niet verder terug te volgen en kon evenmin een genealogisch verband met andere naamdragers worden aangetoond.
Literatuur
D.G. van Epen (red.), Nederland's Patriciaat, deel 17, 's-Gravenhage, 1927, p. 257–281.
P.N. Noomen, De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners, Hilversum, 2009.
N. van Oosterzee, Genealogische uitgave over het geslacht Van Oosterzee, 's-Gravenhage, 1937.
N. van Oosterzee, Genealogische uitgave over het geslacht Van Oosterzee, 's-Gravenhage, 1946.
N. van Oosterzee, Genealogische uitgave over het geslacht Van Oosterzee, 's-Gravenhage, 1961.
A.A. Vorsterman van Oyen, Stam- en Wapenboek van aanzienlijke Nederlandsche familiën, met genealogische en heraldische aanteekeningen, deel II, Groningen, 1888, p. 399–403.
↑De aanwijzing dat Metje Christiaansdr. de moeder was van Michiel van Oosterzee Michielszoon steunt mede op een Delftse Weeskamerakte van 4 april 1696. Daarin werd Christiaan Swarthoff aangesteld als voogd over de twee minderjarige zoons van Michiel en uitdrukkelijk aangeduid als hun „oom-paternel” — oom aan vaderszijde. In de Delftse registers werd onderscheid gemaakt tussen een oom en een aangehuwde oom. Daarom werd deze aanduiding in het genealogische onderzoek opgevat als een aanwijzing dat Christiaan Swarthoff een halfbroer van Michiel was. Ook de doopinschrijvingen wijzen op een nauwe familieband. Metje trad op 19 december 1690 op als doopgetuige bij de doop van Michiels oudste zoon. Op 13 december 1693 trad Michiel samen met Metje op als doopgetuige bij Johannes, een zoon van Christiaan Swarthoff. Christiaan Swarthoff was een zoon uit Metjes huwelijk met Johan Gerritsz. Swarthoff. Op grond van de voogdijakte en deze doopinschrijvingen concludeerde de samensteller van de familie-uitgave, Nicolaas van Oosterzee (1891–1983), dat ook Michiel van Oosterzee Michielszoon een zoon van Metje was. In het genealogische overzicht op pagina 16 wordt Fijtje, evenals Michiel, als kind van de oudere Michiel van Oosterzee en Metje geplaatst en daarmee als zuster van Michiel van Oosterzee Michielszoon. Op 3 februari 1697 trad Fijtje in de Oude Kerk te Delft samen met Michiels weduwe, Jannetje Hubrechts van Brunswijk, op als getuige bij de doop van Gerardus, eveneens een zoon van Christiaan Swarthoff.
↑Metjes vader wordt in de bronnen Kerst, Kersten, Carsten of Christiaan Jans(z.) genoemd. Haar moeder heet daarin Grietgen of Grietje Thomass dan wel Margaretha Thomasdr. Zij trouwden op 16 april 1626 te Nijmegen en werden beiden als afkomstig uit die stad vermeld. Uiterlijk in januari 1645 was Grietgen hertrouwd met Gerrit Verkuijl, die daardoor Metjes stiefvader werd. Verkuijl behoorde tot de grondbezittende burgerij van Arnhem en was in 1657 een van de geërfden in Veluwezoom. Metje trouwde op 11 mei 1651 te Arnhem met de uit Schenkenschans afkomstige Johan Gerritsz. Swarthoff. Johan was notaris. Van hun kinderen zijn Christiaan, Antonet en Cornelis bekend. Christiaan werd later in een Delftse poorterinschrijving als geboren te Schenkenschans vermeld; Antonet en Cornelis werden in 1655 en 1656 te Arnhem gedoopt. Johans vader, Gerrit Swarthoff, bekleedde voor het kapittel van Sint Marie te Utrecht het ambt van tolbeziener bij de Rijntol te Schenkenschans. Toen hij in 1656 ziek was, nam Johan zijn werkzaamheden aan de tol waar. In 1660 werden Johan en Metje in het Arnhemse lidmatenboek vermeld. Uiterlijk in datzelfde jaar was de oudere Gerrit overleden; Willem Straet verzocht toen het kapittel om in het vrijgekomen ambt te worden benoemd. Op 11 februari 1662 trad Metje in een Arnhemse akte als Johans weduwe op. Johans broer heette, net als hun vader, Gerrit Swarthoff. Deze jongere Gerrit was dus Metjes zwager. Op 8 april 1670 droeg hij samen met zijn vrouw Anna Catharina Pijl een huis met hof in Schenkenschans over aan Metjes moeder Grietje Thomasdr. en haar echtgenoot Gerrit Verkuijl. Het huis had eerder toebehoord aan hun vader, de oudere Gerrit Swarthoff, die Metjes schoonvader was. Metjes halfzuster Cornelia Verkuijl trouwde met Alexander de Coninck, luitenant te paard en telg uit een oud Utrechts bestuurders- en grondbezittersgeslacht.
↑De drie oudere kinderen uit Metjes huwelijk met Johan Gerritsz. Swarthoff kwamen niet gelijktijdig naar Delft. Haar oudste zoon Christiaan woonde er uiterlijk in 1678 al met zijn gezin. In maart 1680 werd Metje er als lidmaat ingeschreven met een attestatie uit Schenkenschans; tegelijkertijd werd haar jongste zoon Cornelis ingeschreven, die uit het nabijgelegen Düffelward kwam. Haar dochter Antonet wordt later eveneens in Delft vermeld.
↑De Algemeene Brandwaarborg-Maatschappij bleef bijna anderhalve eeuw zelfstandig. In 1964 fuseerde zij met de Compagnie van Assuradeuren. De Compagnie werd vijf jaar later door de AGO-groep overgenomen. In 1983 fuseerden AGO en Ennia tot Aegon.
12345678910111213N. van Oosterzee(1946).Genealogische uitgave over het geslacht Van Oosterzee, 's-Gravenhage,4–16.
123Van Oosterzee.Nederland's Patriciaat.Geraadpleegd op 17 augustus 2026.
123Sabine Broekhoven, Saskia van Ginkel-Meester, Chris Kolman, Yme Kuiper en Ronald Stenvert(2000).Monumenten in Nederland. Fryslân. Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle,275–277.
↑Doop Johannis Swarthoff, 13 december 1693.Open Archieven.Archief Delft.Geraadpleegd op 29 augustus 2026. Archief Delft, Collectie Doop-, Trouw- en Begraafboeken van Delft, archief 0014, inventarisnummer 00012, folio 123v.
↑Doop Gerardes Swarthof, 3 februari 1697.Open Archieven.Archief Delft.Geraadpleegd op 29 augustus 2026. Archief Delft, Collectie Doop-, Trouw- en Begraafboeken van Delft, archief 0014, inventarisnummer 00012, folio 161v.
12Trouwen op 17 december 1690.Open Archieven.Geraadpleegd op 20 augustus 2026. Archief Delft, Collectie Doop-, Trouw- en Begraafboeken van Delft, archief 0014, inventarisnummer 00134, folio 87.
↑Doopinschrijving Metgen Janss, 22 oktober 1628.Regionaal Archief Nijmegen.Geraadpleegd op 28 augustus 2026. Regionaal Archief Nijmegen, Retroacta van de Burgerlijke Stand Nijmegen, archiefnummer 510, inventarisnummer 1164, folio 286. Als getuigen worden Aernt Hermanss, Stijneken Gernet en Jenneken Jacobs vermeld.
12N. van Oosterzee, Genealogische uitgave over het geslacht Van Oosterzee, 's-Gravenhage, 1946, pp. 8–9.
↑Huwelijk Kerst Janss en Grietgen Thomass, 16 april 1626.Open Archieven.Geraadpleegd op 29 augustus 2026. Regionaal Archief Nijmegen, Retroacta van de Burgerlijke Stand Nijmegen, archiefnummer 510, inventarisnummer 1173, folio 19.
↑Gelders Archief, Oud-rechterlijk archief Arnhem, toegang 2003, inventarisnummer 419, regest 42, folio 18r, 30 januari 1645; Huis Middachten, akte nr. 334, 20 juli 1657.Gelders Archief.Geraadpleegd op 27 augustus 2026.
↑N. van Oosterzee, Genealogische uitgave over het geslacht Van Oosterzee, 's-Gravenhage, 1946, p. 9; J.A.R. Kymmell, „Het geslacht De Coninck”, De Navorser, jaargang 69, 1920, pp. 97–99.
↑Nickersteeg.De Straten van Delft.Geraadpleegd op 27 augustus 2026.
↑Dit waren François Willem, gedoopt 14 maart 1717; Magdalena Johanna, 21 september 1718; Michiel Mattheus, 3 november 1720; Petrus Adrianus, 24 september 1722; Petronella Maria, 7 mei 1724; Hubertina Maria, 11 april 1726; Maria Jacoba, 3 februari 1728; Jan, 19 augustus 1731; en Anna Maria, 16 augustus 1733. Regionaal Archief Rivierenland, Collectie Doop-, Trouw- en Begraafboeken, toegang 3198, inventarisnummers 1914 en 1915.
↑Begraafinschrijving Oosterzee, 13 maart 1775.Archieven.nl.Geraadpleegd op 27 augustus 2026. Regionaal Archief Rivierenland, toegang 3198, inventarisnummer 1930, folio 134; zie tevens inventarisnummer 1931, folio 22.
↑Marijke Donkersloot-de Vrij(2003).Repertorium van Nederlandse kaartmakers 1500–1900, Utrecht,p. 147.
↑C. van Mastrigt,Forten van 1747/1748.Heemkundekring De Willemstad.Geraadpleegd op 18 augustus 2026.
↑Jan van den Noort,7. Boven water.Canon van Moerdijk.Geraadpleegd op 18 augustus 2026.
↑C.A. Backer,Oosterzeeanus.Verklarend woordenboek der wetenschappelijke namen van de in Nederland en Nederlandsch-Indië in het wild groeiende en in tuinen en parken gekweekte varens en hoogere planten.Geraadpleegd op 8 september 2026– via DBNL.
↑Sabine Broekhoven, Saskia van Ginkel-Meester, Chris Kolman, Yme Kuiper en Ronald Stenvert(2000).Monumenten in Nederland. Fryslân. Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle,309–310.
.jpg)
,_RP-T-00-3661C-2.jpg)
,_naar_Pierre_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_de_la_Croix.png)
.jpg)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.jpg)
.jpg)
