Erytryn

Erytryn
	; Erytryn z Maroka
	Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy	kwiat kobaltowy
Skład chemiczny	uwodniony arsenian kobaltu(II) Co3(AsO4)2·8H2O
Twardość w skali Mohsa	1,5–2,5
Przełam	nierówny
Łupliwość	doskonała względem ścian słupa
Pokrój kryształu	słupkowy, igiełkowy, tabliczkowy, pręcikowy, listewkowy, pryzmatyczny, pryzmatyczny
Przezroczystość	przezroczysty, przeświecający
Układ krystalograficzny	jednoskośny
Klasa krystalograficzna	pryzmatyczna
Gęstość	3,07–3,1 g/cm³
	Właściwości optyczne
Barwa	karmazynowa, brzoskwiniowoczerwona, purpurowoczerwona, purpurowa, różowoczerwona, fioletowa, bezbarwny, różowa
Rysa	różowoczerwona lub czerwona, różowa
Połysk	szklisty, na płaszczyznach łupliwości perłowy, matowy w naskorupieniach, w skupieniach ziemisty, diamentowy, półszklisty, woskowy
Współczynnik załamania	1,626–1,701 (dwuosiowy)
Inne	dwójłomność: 0,072–0,073 pleochroizm: widoczny
	Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	8.CE.40
	Multimedia w Wikimedia Commons

Erytryn (kwiat kobaltowy) – minerał z gromady arsenianów. Należy do minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od gr. erythros = czerwony, nawiązując do barwy minerału.

Właściwości

Tworzy skupienia zbite, ziarniste, blaszkowe, promieniste, pręcikowe, rozetkowe, nerkowate, ziemiste, igiełkowe, krzaczaste, kuliste, naskorupienia i naloty. Wykształca kryształy igiełkowe i płytkowe. Kryształy wykazują charakterystyczne zbrużdżenia, równoległe do wydłużenia słupów. Niekiedy występują w postaci szczotek krystalicznych. Jest krajalny, giętki, przezroczysty do przeświecającego. Czasem pokryty jest zielonkawoszarymi nalotami. Rozpuszczalny w kwasie solnym. Nie posiada luminescencji, nie jest radioaktywny ani nie wykształca form bliźniaczych. Charakteryzuje się silnym pleochroizmem. Tworzy kryształy mieszane z annabergitem oraz z köttigitem.

Występowanie

Powstaje jako minerał wtórny w strefie utleniania (wietrzenia) arsenowych złóż kruszcowych zawierających kobalt, nikiel i arsen. Współwystępuje m.in. z: annabergitem, konichalcytem, kobaltynem, malachitem, azurytem, kwarcem, aragonitem, skutterudytem, safflorytem i bizmutem rodzimym.

Miejsce występowania

Na świecie: Niemcy (Schwarzland, Rudawy) – bardzo ładne okazy, Francja – Allemont, Kanada – Cobalt, Ontario, USA – Idaho, Kalifornia, Nowy Meksyk, Meksyk – Alamos, Iran, Austria, Chile, Maroko – Bou Azzer, Mibladen, Kornwalia, Demokratyczna Republika Konga, Iran, Australia, Włochy – Elba, Azerbejdżan, Cap Calamita, Czechy – Jachymov.

W Polsce: w okolicach Kowar (Rudawy Janowickie), Sieroszowic k. Lubina, Złotego Stoku, Ciechanowic k. Jeleniej Góry, Kletna i Dziećmorowic k. Wałbrzycha.

Zastosowanie

Znaczenie naukowe (wykorzystywany jako wskaźnik w poszukiwaniu kruszców kobaltu, niklu i srebra), ma znaczenie kolekcjonerskie.

Przypisy

1 2 3 4 Żaba 2003 ↓, s. 127.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Erythrite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-08-28] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 30. ISBN 978-83-7073-816-7.
1 2 3 4 Jerzy Żaba: Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 128. ISBN 978-83-8293-231-7.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 WalterW. Schumann WalterW., Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 184, ISBN 978-83-7020-313-9 .
1 2 3 4 5 Erythrite.
↑ webmineral.com: Erythrite. [dostęp 2014-07-09].
1 2 3 JanJ. Parafiniuk JanJ., Atlas minerałów, Multico Oficyna Wydawnicza, 2019, s. 192, ISBN 978-83-7073-845-7 [dostęp 2025-02-16] .
1 2 3 4 EligiuszE. Szełęg EligiuszE., MINERAŁY I SKAŁY POLSKI, Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 174, ISBN 978-83-7763-668-8 .

Bibliografia

Jerzy Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów. Katowice: Videograf II, 2003, s. 127-128. ISBN 83-7183-174-9.

Linki zewnętrzne

erytryn na stronie Webmineral.com (ang.)
erytryn na stronie Mindat.org (ang.)

[CITEREFŻaba2003127-1] 1 2 3 4 Żaba 2003 ↓, s. 127.

[mindat-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Erythrite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-08-28] (ang.).

[’’nazwa4’’-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 30. ISBN 978-83-7073-816-7.

[’’nazwa5’’-4] 1 2 3 4 Jerzy Żaba: Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 128. ISBN 978-83-8293-231-7.

[książka7-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 WalterW. Schumann WalterW., Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 184, ISBN 978-83-7020-313-9 .

[’’strona1’’-6] 1 2 3 4 5 Erythrite.

[webmineral.com-7] webmineral.com: Erythrite. [dostęp 2014-07-09].

[:1-8] 1 2 3 JanJ. Parafiniuk JanJ., Atlas minerałów, Multico Oficyna Wydawnicza, 2019, s. 192, ISBN 978-83-7073-845-7 [dostęp 2025-02-16] .

[:0-9] 1 2 3 4 EligiuszE. Szełęg EligiuszE., MINERAŁY I SKAŁY POLSKI, Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 174, ISBN 978-83-7763-668-8 .