Azuryt

Azuryt
	Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	Cu3(CO3)2(OH)2
Twardość w skali Mohsa	3,5–4
Przełam	muszlowy, nierówny
Łupliwość	dokładna, doskonała i niewyraźna dwukierunkowa
Pokrój kryształu	tabliczkowy, krótkosłupkowy, izometryczny
Układ krystalograficzny	jednoskośny
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	3,7 - 3,9 g/cm³
	Właściwości optyczne
Barwa	niebieska w odcieniach, lazurowa, szafirowa, fioletowoniebieska
Rysa	niebieska, jasnoniebieska
Połysk	szklisty, diamentowy, tłusty, jedwabisty, aksamitny, matowy
Współczynnik załamania	1,730 - 1,838 (dwuosiowy)
Inne	silny pleochroizm w odcieniach niebieskich dyspersja: silna dwójłomność: 0.1080
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Azuryt – minerał z gromady węglanów, zasadowy węglan miedzi. Minerał pospolity, szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od perskiego lazhward i arabskiego lazurd oznaczających barwę niebieską.

Charakterystyka

Właściwości

Tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, grubotabliczkowym, słupkowym, izometrycznym (postać zbliżona do romboedrów). Najczęściej jest spotykany w skupieniach zbitych, ziemistych, ziarnistych, groniastych, nerkowatych, naciekowych, promienistych i kulistych. Tworzy też naloty, impregnacje, konkrecje, naskorupienia i pseudomorfozy po innych minerałach miedzi (np. dolomicie, kuprycie czy tetraedrycie). Posiada różny połysk; kryształy mają szklisty, diamentowy lub tłusty, skupienia ziemiste - matowy, natomiast zbite, promieniste i włókniste - jedwabisty albo aksamitny. Jest przeświecający do nieprzezroczystego, rzadko przezroczysty, pod wpływem dwutlenku węgla przechodzi w malachit. Tworzy odmiany: burnit, chessylit, azurmalachit. Łatwo rozpuszczalny w kwasach.

Występowanie

Minerał wtórny strefy utleniania kruszców Cu, zwłaszcza w obecności skał węglanowych. Współwystępuje z malachitem, pseudomalachitem, kuprytem, chalkozynem, chryzokolą, kalcytem, limonitem, miedzią, oliwenitem, konichalcytem, tyrolitem, cerusytem, barytem, kwarcem, smithsonitem, duftytem.

Miejsca występowania

Na świecie: Namibia (Tsumeb), Maroko (Touissit), Algieria, Kenia, Kongo, Francja, Rumunia, USA (Utah, Arizona, Nowy Meksyk), Meksyk, Chile, Australia, Chiny, Mongolia, Rosja, Włochy, Węgry, Niemcy, Grecja, Mołdawia, Słowacja.

W Polsce: występuje w Górach Świętokrzyskich i na Dolnym Śląsku, w okolicach Lubina i Głogowa, na Pogórzu Kaczawskim i w Rudawach Janowickich. Spotykany też w Tatrach oraz na Górnym Śląsku.

Zastosowanie

Ta sekcja od 2015-05 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w sekcji mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji.

lokalnie wykorzystywany jako podrzędna ruda miedzi (55% Cu),
do produkcji siarczanu miedziowego,
do wyrobu błękitnych pigmentów,
bardzo atrakcyjny i ceniony kamień ozdobny,
w jubilerstwie dość rzadko stosowany, oszlifowane kamienie są małe. Nadaje im się zazwyczaj szlif kaboszonowy lub kulisty. Nie szlifuje się dużych okazów, gdyż są tak ciemne, że prawie nieprzezroczyste,
do wyrobu artystycznej biżuterii,
cenny kamień kolekcjonerski,
sproszkowany azuryt był używany jako niebieska farba, która jednakże zmieniała barwę na zieloną ze względu przeobrażenia w malachit.

Zobacz też

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Jerzy Żaba: Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 52-54. ISBN 978-83-8293-231-7.
1 2 3 4 Azurite.
1 2 Azurite. mindat.org. [dostęp 2017-01-02].
1 2 3 4 Jan Parafiniuk: Atlas Minerałów. Multico Oficyna Wydawnicza, 2019, s. 162. ISBN 978-83-7073-845-7.
↑ Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 26. ISBN 978-83-7073-816-7.
1 2 Eligiusz Szełęg: Minerały i skały Polski. Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 130. ISBN 978-83-7073-816-7.

Bibliografia

Autor: Olaf Medenbach, Cornelia Sussieck-Fornefeld: Leksykon przyrodniczy. Minerały. Warszawa: Świat Książki, 1995, s. 96, 146, 188, 190, 216, 267. ISBN 83-7129-194-9.

Linki zewnętrzne

Historia eksploatacji kruszców miedzi i żelaza w Miedzianej Górze k. Kielc. pawekrol.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-09)].
azuryt na stronie Webmineral.com (ang.)

[’’nazwa5’’-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Jerzy Żaba: Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 52-54. ISBN 978-83-8293-231-7.

[’’strona1’’-2] 1 2 3 4 Azurite.

[mindat-3] 1 2 Azurite. mindat.org. [dostęp 2017-01-02].

[’’nazwa2’’-4] 1 2 3 4 Jan Parafiniuk: Atlas Minerałów. Multico Oficyna Wydawnicza, 2019, s. 162. ISBN 978-83-7073-845-7.

[’’nazwa4’’-5] Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 26. ISBN 978-83-7073-816-7.

[’’nazwa1’’-6] 1 2 Eligiusz Szełęg: Minerały i skały Polski. Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 130. ISBN 978-83-7073-816-7.