Kupryt

Kupryt
Ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

Cu2O – tlenek miedzi(I)

Twardość w skali Mohsa

3,5-4

Przełam

nierówny, muszlowy

Łupliwość

niewyraźna wg ośmiościanu

Pokrój kryształu

sześcienny, ośmiościenny, dwunastościenny, ziemisty, ziarnisty, masywny

Układ krystalograficzny

regularny

Właściwości mechaniczne

kruchy

Gęstość

5,8-6,2 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

czerwona w odcieniach do czarnej

Rysa

brunatnoczerwona

Połysk

półmetaliczny, diamentowy, matowy

Współczynnik załamania

2,849

Kupryt – minerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału, którego głównym składnikiem jest miedź (łac. cuprum = miedź).

Charakterystyka

Właściwości

Tworzy kryształy izometryczne, o pokroju igiełkowym, włóknistym (chalkotrychit) o postaci ośmio-, dwunastościanu, rzadziej sześcianu. Występuje w skupieniach zbitych, włóknistych, skorupowych, proszkowych, ziarnistych, ziemistych, pręcikowych. Tworzy też naskorupienia i naloty. Jest kruchy, półprzezroczysty lub przezroczysty (cienkie okruchy przeświecają), często zawiera domieszki miedzi lub żelaza. Tworzy paragenezy z miedzią. Reaguje z kwasami i amoniakiem (rozpuszcza się).

Występowanie

Pospolity minerał strefy utleniania złóż kruszców miedzi, zwłaszcza chalkozynu i bornitu. Jest także produktem redukcji chalkantytu. Występuje także sporadycznie jak produkt ekshalacji wulkanicznych. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: azuryt, malachit, tenoryt, chryzokola, miedź rodzima, goethyt, kalcyt, chalkopiryt.

Miejsca występowania:

Zastosowanie

  • lokalne źródło otrzymywania miedzi (88,8% Cu),
  • cenny dla kolekcjonerów,
  • czasami kryształy wykorzystują jubilerzy (okazy gemmologiczne występują w Namibii),
    • największy okaz znaleziony został w 1974 r., miał średnicę 15 cm, ważył 2100 gramów.

Zobacz też