Friedelit
 okaz z New Jersey | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Mn2+8Si6O15(OH,Cl)10 |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
4–5 |
| Przełam |
półmuszlowy |
| Łupliwość |
doskonała |
| Pokrój kryształu |
pseudoromboedralny, pseudoheksagonalny, tabliczkowy, igiełkowy, włóknisty, blaszkowy |
| Przezroczystość |
przezroczysty, przeświecający |
| Układ krystalograficzny |
jednoskośny |
| Klasa krystalograficzna |
pryzmatyczna |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy |
| Gęstość |
3,04–3,06 g/cm3 |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
brązowa i czerwona w odcieniach |
| Rysa |
biała, bladoróżowa |
| Połysk |
szklisty, półszklisty, woskowy, tłusty, perłowy |
| Współczynnik załamania |
1,620–1,656 (dwuosiowy) |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
9.EE.10 |
Friedelit – minerał z rodziny krzemianów.
Właściwości
Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Wykształca kryształy o pokroju pseudoromboedralny, pseudoheksagonalnym, tabliczkowym, igiełkowym, włóknistym i blaszkowym. Występuje w skupieniach masywnych oraz stalaktytowych. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego i kruchym. Posiada białą lub bladoróżową rysę oraz szklisty, półszklisty, woskowy, tłusty bądź perłowy połysk. Jest izostrukturalny z pirosmalitem.
Występowanie
Występuje w zmetamorfizowanych złożach manganu i żelaza. Towarzyszą mu głównie rodochrozyt, alabandyt, franklinit, willemit, kalcyt, baryt, chloryt, sfaleryt, kutnahoryt, andradyt, tefroit, spessartyn, tilasyt, rodonit, chlorofoenicyt oraz hausmanit. Spotykany na Antarktydzie (Wschodnia Antarktyda), Australii (Nowa Południowa Walia), Austrii (Salzburg, Styria, Tyrol), Kanadzie (Kolumbia Brytyjska), Chinach (Mongolia Wewnętrzna, Xinjiang), we Francji (Owernia-Rodan-Alpy, Oksytania), Niemczech (Saksonia-Anhalt), we Włoszech (Lombardia, Toskania, Piemont), Kazachstanie (Ulytau), Norwegii (Agder), Peru (Lima), Rumunii (Okręg Caraș-Severin, Okręg Marmarosz, Suczawa), Rosji (Nieniecki Okręg Autonomiczny, Obwód tiumeński), na Słowacji (kraj koszycki), RPA (Prowincja Przylądkowa Północna), Hiszpanii (Andaluzja, Katalonia), Szwecji (Örebro, Sztokholm, Värmland), Szwajcarii (Valais, Gryzonia) i Stanach Zjednczonych (Kalifornia, Kolorado, New Jersey).