Rodochrozyt

Właściwości

Składa się w około 48% z manganu i z 10% z węgla. Bardzo rzadko tworzy kryształy o pokroju izometrycznym, czasami słupkowym płytkowym; najczęściej przyjmują postać romboedrów, lub skalenoedrów, które czasami skupiają się w przepiękne druzy o lśniącej czerwonej barwie. Występuje w skupieniach zbitych, nerkowatych, kulistych, ziarnistych, skorupowych, groniastych, naciekowych, warstwowych, promienistych. Często tworzy sferolity, stalaktyty, konkrecje i agregaty. Jest kruchy, przezroczysty do nieprzezroczystego, często zawiera domieszki wapnia – rodochrozyt wapniowy (o barwie jasnobrunatnej, szaro-różowej bądź czerwonej; występuje na obszarze Peru), żelaza, magnezu, miedzi, cynku, kobaltu. Tworzy roztwór stały z syderytem. Jest izomorficzny z kalcytem, magnezytem i smithsonitem. Krystalizuje po hausmanicie, braunicie i barycie. Często występuje w formie kryształów bliźniaczych. Wykazuje dwójłomność na poziomie 0,2180. W świetle UV fluoryzuje na różowo, choć w bliskim ultrafiolecie fluorescencja może być żółta lub nie występować w ogóle. Okazy w formie nacieków lub warstw naprzemianległych jasno i ciemnoróżowych pasków z Argentyny nazywa się inkaską różą.

Występowanie

Występuje w kruszcowych żyłach hydrotermalnych i złożach metamorficznych, także w karbonatytach. Może powstawać w też w wyniku oddziaływania tych roztworów na skały zawierające mangan. W rzadkich przypadkach rodochrozyt występuje w osadach lub pegmatytach granitowych. Bywa spotykany również w złożach osadowych pirytu. Rzadko występuje w szczelinach skał wulkanicznych.

Współwystępuje najczęściej z kalcytem, galeną, sfalerytem, syderytem, tetraedryt, barytem, dolomitem, fluorytem, kwarcem, pirytem, rodonitem czy granatami.

Miejsca występowania

• Na świecie: USA – Kolorado (Kopalnia Sweet Home - kryształy wartości jubilerskiej), Montana; Argentyna – („róża Inków”), RPA – najbardziej przejrzyste kryształy, Niemcy, Austria, Hiszpania, Słowacja, Bułgaria, Meksyk, Peru, Rumunia, Kanada, Chiny, Francja, Japonia, Rosja, Namibia (Tsumeb).

• W Polsce: został znaleziony w szczelinach limonitu w okolicach Tarnowskich Gór (Górny Śląsk), w żyłach barytowych w okolicach Wałbrzycha oraz koło Nowej Rudy w Sudetach.

Zastosowanie

• do pozyskiwania manganu (tylko tam gdzie jest to opłacalne) – zawiera 43% Mn,
• wykorzystywany w jubilerstwie,
• do wyrobu rzeźb i różnych przedmiotów ozdobnych,
• poszukiwany przez kolekcjonerów.