Kakoksen

Kakoksen
Ilustracja
Kakoksen znaleziony w Minas de Horcajo, Hiszpania
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy

Kakoksenit

Skład chemiczny

Uwodniony hydroksyfosforan żelazowo-glinowy, Fe3+24AlO6(PO4)17(OH)12 • n H2O, n ≈ 75

Twardość w skali Mohsa

3–4

Przełam

włóknisty

Łupliwość

brak

Pokrój kryształu

słupkowy, igiełkowy, włosowaty, włóknisty

Układ krystalograficzny

heksagonalny

Właściwości mechaniczne

kruchy

Gęstość

2,2–2,6 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

brązowo-żółtawy, zielony, żółty, złotożółty, czerwonożółty

Rysa

żółta, słomkowa

Połysk

jedwabisty, szklisty, woskowy

Współczynnik załamania

1,57–1,63

Kryształy kakoksenu w kwarcu, Minas Gerais, Brazylia
Kakoksen, Fort Lismeenagh, Irlandia

Kakoksen (kakoksenit, Fe3+24AlO6(PO4)17(OH)12 • n H2O, n ≈ 75) – minerał występujący w postaci brunatnożółtawych nalotów na rudach żelaza: limonicie i magnetycie. Nazwa pochodzi od greckich słów κăκός - zły i ξένος - gość ponieważ fosfor zawarty w minerale obniża jakość żelaza otrzymywanego z rudy.

Właściwości

Minerał występuje często w postaci igiełkowatych kryształów o przekroju sześciokątnym wyrastających promieniście ze wspólnego centrum, tworzących sferyczne agregaty. Wykształca także kryształy o pokroju słupkowym i włosowatym. Występuje w skupieniach włóknistych, wiązkowych, kulistych, promienistych, nerkowatych i jako naloty. Jest minerałem kruchym i przeświecającym. Łatwo rozpuszczalny w kwasie solnym.

Występowanie

Występuje w złożach limonitu, na pegmatytach. Również w złożach goethytowych żelaza. Towarzyszą mu najczęściej beraunit, rockbridgeit, goethyt, strunzyt, fosfosyderyt, hematyt, limonit, syderyt oraz strengit.

Miejsce występowania

Występuje w Niemczech (Bawaria, Hesja i Turyngia), Czechach, we Francji, Szwecji oraz Stanach Zjednoczonych (Arkansas i Alabama).

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Cacoxenite. W: John W. Anthony, Richard A. Bideaux, Kenneth W. Bladh, Monte C. Nichols: Handbook of Mineralogy. Chantilly, VA 20151-1110, USA: Mineralogical Society of America. [dostęp 2011-12-28]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Walter Schumann, Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 196, ISBN 978-83-7020-313-9.
  3. 1 2 3 4 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 46, ISBN 978-83-7073-816-7.
  4. 1 2 3 Cacoxenite Mineral Data. Mineralogy Database. [dostęp 2011-12-28]. (ang.).
  5. 1 2 Cacoxenite. All Minerals of the World. [dostęp 2011-12-28]. (ang. • fr.).

Linki zewnętrzne